Vár við lýggjari samtíðarlist 2

the reverend dünn´s early morning rain

eitt støvrikið skák av geislum,

andatakið gevur seg

kámlig setast nú seinflogslát

á óleyvbærar greinar 

Mynd: Rannvá Kunoy

Yrking: Carl Jóhan Jensen, úr savninum September í bjørkum sum kanska eru bláar

Vár við lýggjari samtíðarlist 1

blái

mánin

minnir meg

á køldu eyguni

á onkrum

sum ikki

orkaði fyri mær

og fekk meg ofta

at ganga umvegir

í mínum ungdómi

Objekt: Hanni Bjartalíð

Yrking: Tóroddur Poulsen

Listafelag Føroya nýggjan formann

  

Vit á listablogginum plaga at fylgja væl við í tí, sum fyriferst innan listina, men mugu nú bara viðganga, at ársaðalfundurin hjá Listafelag Føroya púrasta er farin framvið okkara nøs. Listafelag Føroya hevur annars eina týdningarmikla og sentrala valdsstøðu innan føroyska list m.a. av tí, at tey eru við til at seta leiðaran í Listasavni Føroya. Malan Marnersdóttir hevur verið forkvinna í felagnum, men tók ikki við afturvali. Í hennara stað er komin Hilmar Høgenni. Vit seta inn frágreiðingina frá heimasíðu felagsins, har tað m.a. stendur, at felagið longu hevur avgjørt, at ólavsøkuframsýningin skal vera við Guðrið Poulsen, Silju Strøm, Bárði Dal Christiansen og Bárði Oskarson. Vit seta eisini inn ein listablogg, sum Inger skrivaði í august í fjør um viðurskiftini millum Listafelagið og Listasavnið og sum ikki er heilt ólíkur hugsanum í formansfrágreiðingini um hesi viðurskifti.

Felagið hevði ársaðalfund leygardagin 25. februar 

Malan Marnersdóttir greiddi frá virksemi felagsins í farna ári, og Julianna Klett legði fram góðkendan og grannskoðaðan roknskap. Fyri vali til nevndina stóðu Katrin í Gongini og Malan Marnersdóttir. 

Katrin varð afturvald, Malan tók ikki við afturvali og Annika Marr Poulsen stillaði upp og varð vald við lógvabresti. Súsanna Danielsen varð vald fyrri tiltakslimur, og Malan heldur fram sum annar tiltakslimur. 

Nevndin hevur skipað seg við Hilmari Høgenni sum formanni, Pál Weihe sum næstformanni, Anniku Marr Poulsen sum skrivara, Juliannu Klett sum kassameistara og Katrin í Gongini sum netstjóra 

 ÁRSFRÁGREIÐING

til ársaðalfundin 25. februar 2012

Eftir ársaðalfundin í januar 2011 skipaði nevndin seg við Maluni Marnersdóttur sum forkonu, Pál Weihe sum næstformanni, Julionnu Klett sum kassameistara, Hilmari Høgenni sum skrivara og Katrin í Gongini sum netstjóra, Súsannu Danielsen sum fyrra og Anniku Marr Poulsen sum seinna tiltakslim. Súsanna hevur verið við á nevndarfundi eina ferð fyri Julionnu. Síðani aðalfundin og nevndarfundin tann 22. januar 2011 hevur nevndin havt 12 nevndarfundir: 11.2., 19.3., 8.4., 7.6., 25.6., 7.8., 5.9., 6.10., 11.11., 30.11.2011 og 2.2. og 24.2. 2012.

 

Ólavsøkuframsýningin 2011

Nevndin heitti á vári 2011 á tey bæði Anniku á Lofti og Jóhan Martin Christiainsen og bað tey stíla fyri Ólavsøkuframsýningini. Anniku á Lofti hevur BA frá Listaháskóla Íslands, og Jóhan Martin Christiansen las tá á triðja ári á Konsthögskolan í Malmö. Tey fingu fríar teymar og ásettu hvørki evni, tøkni ella aðrar treytir. Tey valdu 94 verk burtur úr verkunum, sum komu inn. Tey løgdu seg eftir at skapa eina listaliga heild, har tey tóku fram teir duldu gimsteinarnar eftir eftir nýggj og roynd listafólk, føroysk og útlendsk.  Tíðirnar broytast, og listin flytur seg ár fyri ár og  Ólavsøkuframsýning 2011 var teirra boð um, hvar føroysk list er í dag. Myndina til plakatini hevði Helena Maria Guttesen, BFA (Bachelor of Fine Art), gjørt. Plakatin var partur í verkætlanini Working Machine, sum var at síggja í býnum um ólavsøkuna. Listafólkini, sum sýndu fram í 2011 vóru 33 í tali, 12 menn og 21 kvinnur. Talan var um olju- og akrýlmálningar, vatnlitamyndir installatiónir, foto, video og standmyndir av ymsum slag. Summi høvdu sýnt fram áður bæði á Ólavsøkuframsýningini, Várframsýningini og Heystframsýningini, summi høvdu sýnt fram uttanlands og nøkur sýndu fram á fyrsta sinni í 2011. Nevndin takkar hjartaliga Anniku og Jóhan Martin fyri dygdargott arbeiði og veitti teimum samsýning.

Ólavsøkuframsýningin var leingi høvuðsinntøkukelda felagsins við síðuna av limagjaldinum. Hesi seinnu árini er sølan støðugt minkað, men Ólavsøkuframsýningin er kortini væl vitjað, eini 1.300 atgongumerki vórðu seld á Ólavsøku 2011.

Nevndin hevur gjørt av, at Ólavsøkuframsýningina í 2012 verður við teimum fýra listafólkunum Guðrið Poulsen, Silju Strøm, Bárði Dal Christiansen og Bárði Oskarson.

Arvur

Janus Kamban, myndahøggari og fyrsti fyristøðumaðurin í Listaskálanum, skrivaði Listafelagnum húsini fyri at tey skulu verða rikin sum listafólkabústað. Búgvið er ikki endaliga uppgjørt, men tá ið tað er avgreitt, yvirtekur Listafelagið ognina og tekur støðu til umvælingar og hvussu virksemið skal verða skipað.

Stuðul

Felagið hevur stuðlað nógvum listaligum tiltøkum í farna ári.

Bøkurnar um listina hjá Titu Vinther, Edward Fuglø, Jónu Rasmussen, Per Arnoldi,

Trónd Patursson og Øssur Mohr hava fingið stuðul eins og lærubókin Tekna eftir Eli Smith. Annar stuðul var latin Ole Wich til tiltakið HugA á ólavsøku, Listasavnið fekk stuðul til tiltakið Samrøða við Per Arnoldi. Felagið stuðlaði framsýning hjá Amariel Norðoy í London og framsýningini Laterna Magica, sum Eva Furseth skipar fyri við Sigrun Gunnarsdóttir, Astri Luihn og Edward Fuglø, sum byrjar í ár í Norðurlandahúsinum, og seinni fer til Danmarkar og Japan.  Rannvá Mortensen hevur fingið verkstuðul í sambandi við stóra framsýning í Kunstbygningen í Århus komandi summar.  

Keypt verk

Í 2011 keypti felagið tríggjar tekningar eftir Marionnu Mørkøre, stóra modernistiska málningin Drangar eftir Jónu Rasmussen og saman við Listasavninum verkið Burtur av heiði eftir Edward Fuglø, sum samstundis varð ogn Listasavnsins.

Listasavnið

Listasavnið fekk nýggjan stjóra í farna ári og samstarvið millum felagið og savnið heldur fram í sama góða anda sum higartil. Tó hevur savnið tilskilað, at tað ikki er ført fyri at hýsa øllum verkum, sum felagið keypir. Nevndin hevur tí samtykt at fara at gera eina skipan, sum ger ognirnar virknar millum limirnar. Eftir áheitan frá Nils Ohrt, stjóra í Listasavninum, hava forkona og næstformaður felagsins verið á tveimum fundum á Listasavninum við Felagið Mynd, Norðurlandahúsið og Heystframsýningina. Tosað varð um møguleikarnar fyri at samskipa framsýningarnar hjá felagsskapunum og ummøguleikarnar hjá øðrum enn savninum sjálvum at hava framsýningar í Listaskálanum ein part av árinum. Hetta fær sum er ongar avleiðingar fyri felagið og Ólavsøkuframsýningina.

70 ára hátíðarhald

Tann 23. mars 2011 vóru 70 ár liðin, síðani felagið varð stovnað. Í tí sambandi hevur nevndin skipað fyri tveimum tiltøkum. Felagið søkti og fekk stuðul til samans 30.000 kr  tiltøkini frá Mentamálaráðnum og Mentanargunni landsins.

Talgildar fundarbøkur

Til tess at gera virksemið hjá felagnum atkomiligari hjá limunum og øðrum áhugaðum eru tær gerðabøkurnar 1941-99 skannaðar. Hetta talgilda tilfarið er lagt á heimasíðuna hjá felagnum.

Framsýningarrøð

Nevndin setti saman eina framsýningarskrá við 5 ungum listafólkum, sum hava havt hvør sína ferðaframsýning, sum byrjaði í Havn, síðani fór til í Klaksvíkar og at enda til Tvøroyrar. Avtala var gjørd við framsýningarstøðini, sum í fyrstu atløgu var Snarskivan hjá Tórshavnar Kommunu og seinni Býarbókasavnið, Leikalund í Klaksvík og Gallarí Oyggin á Tvøroyri. Framsýningarnar hingu uppi ein mánað á hvørjum stað. Fyrsta framsýningin var við verkum hjá Anniku á Lofti læt upp í Havn í februar, fór til Klaksvíkar í mars og til Tvøroyrar í apríl. Allar framsýningarnar fylgdu sama mynstri: 

Annika á Lofti var við Snarskivuna upp í februar

Heiðrikur á Heygum var við Snarskivuna  í apríl.

Marianna Mørkøre var við Snarskivuna í juni.

Sámal Blak byrjaði á  Býarbókasavninum í oktober

Jón Sonni Jensen byrjaði á Býarbókasavninum í desember, var í Klaksvík í januar

2012. Hon verður saman við henni eftir Sámal Blak suðuri á Tvøroyri á páskum.

Í sambandi við sjálvan føðingardagin hjá felagnum var greiddi forkonan frá virksemið felagsins í útvarpssendingini In mente.

Malan Marnersdóttir

Nýggjar tíðir hjá Listafelagnum

Listafelag Føroya hevur og hevur havt stóran týdning fyri føroyska list. Listafelagið eigur Ólavsøkuframsýningina, sum hevur fingið nógv fólk her á landi at geva listini gætur. Listafelagið er millum størstu innkeyparar av list her á landi og tað er orsakað av teirra arbeiði, at vit yvirhøvur eiga eitt listasavn. Tey gera og hava gjørt ótrúliga nógv gott fyri listina og uttan tey vóru vit illa stødd. 

Um hugsað verður um stóra leiklutin hjá Listafelagnum er ikki lætt at siga tað, sum stendur greitt, tá vit hesa tíðina á árinum ganga inn á gólvið í Listasavni Føroya til árligu Ólavsøkuframsýningina. Men kenslan av at stíga inn í eitt listasavn og har síggja verk, ið ikki hoyra heima á einum listasavni er so mikið sterk, at gongd verður sett á hugsanir, sum als ikki kunnu ignorerast.

Í grundini snúgva hesir tankar seg ikki í so stóran mun um sjálva Ólavsøkuframsýningina, ið av sonnum er ein góð og hugnalig hevd og sum júst hevur sín hevdvunna rætt at vera til. Tað vóru fólk í Listafelagnum, ið skapaðu Listasavnið og sum eisini hava grundað Ólavsøkuframsýningina og á júst hesi framsýning hava okkara bestu listafólk sýnt fram á fyrsta sinni og luttikið í áravís. Samstundis sum tey bestu listafólkini missa áhuga fyri Ólavsøkuframsýningini og Listasavnið verður professionaliserað og alt fleiri framsýningarmøguleikar eru hjá teimum, sum leggja lív og sál í listina uttan at gerast yrkislisstafólk, fær Ólavsøkuframsýningin alsamt minni týdning. Men sjálvt um framsýningin í grundini ikki hoyrir heima á einum listasavni og hennara tilverugrundarlag gerst alsamt minni, haldi eg ikki, at vit eiga at lata Ólavsøkuframsýningina falla. Hon er eitt symbol fyri søguna hjá savninum, hon varir bert eina viku og hon er týdningarmikil fyri mong. Harafturímóti eri eg vís í, at vit skulu taka teir tankar, sum framsýningin setur í gongd, í álvara. 

Tætta sambandið millum Listafelag Føroya og Listasavn Føroya er natúrligt og hevur umframt Ólavsøkuframsýningina havt nógv gott við sær, men tíðin er við at fara frá hesum. Listafelagið er enn involverað í at seta í starv savnsleiðaran, tey hava ein lim í nevndini og tey verk, sum Listafelagið keypir, gerast partur av savninum hjá Listasavni Føroya. Tá vit um vónandi ikki ov langa tíð fáa eina museumslóg í Føroyum, verða hesi verk museumsverk og savnið fær ábyrgdina av at varveita tey í allar ævir. Við allari virðing fyri Listafelagi Føroya má staðfestast, at tey heilt einfalt ikki hava serkunnleikan til tess at meta um hesar stóru og fyri føroyska list sera týdningarmiklu spurningarnir. Haraftrat kompliserar tætta sambandið millum Listafelagið og savnið gongdina at almannagera savnið sum part av Søvnum Landsins. Tætta sambandið millum Listafelag og Listasavn, sum hevur verið fruktagott er sostatt við at bremsa yrkisgerðina hjá Listasavninum. 

Orðið amatør kemur úr latíni, amare, at elska. At vera amatør er ikki nakað negativt, tað er tvørturímóti sera fínt at leggja kærleika og tokka í at skapa. Innan listina merkir tað at vera amatør ella at arbeiða á amatørstøði als ikki tað sama sum, at listin ikki er góð. Tað merkir bara, at listin ikki er tað, man livir av, at man ikki hevur ta útbúgving, tann serkunnleika og tær royndir, sum gera ein føran fyri at taka tær størstu avgerðirnar. Ikki bert egna vegna, men vegna listina og fólksins vegna - mentanararvin ikki um at tala. Listafelag Føroya eigur stóra tøkk uppiborna fyri tað arbeiðið, tey sum amatørar hava gjørt fyri listina her á landi, fyri listasavnið og fyri at hava hjálpt okkara listafólkum og skapað áhuga, kærleika og tokka til listina

Eg harmist ikki um, at tíðin er farin frá tætta sambandinum millum Listafelag Føroya og Listasavn Føroya. Tvørtur í móti gleðist eg um, at okkara listasavn í framtíðini verður rikið á heilt annan hátt, at vit eru á veg inn í eina nýggja tíð við listarligari góðsku og etiskt forsvarligum museumsrakstri í samsvari við altjóða museumslóg. Og eg fari at gleða meg til, at Listafelag Føroya finnur nýggjar uppgávur, tí eg eri vís í, at felagið enn fær gjørt nógv gott fyri listina. Felagið fer altíð at vera ein umráðandi partur av søguni hjá savninum og fer altíð at varveita eitt samband av onkrum slag við savnið - møguliga fer eisini Ólavsøkuframsýningin at halda áfram. Men greitt er, at sambandið millum Listasavn Føroya og Listafelag Føroya ikki kann vera so tætt sum tað er í løtuni.
 (IS)

Kári Bæk millum tey tilnevndu til norðurlendsku tónleikaheiðurslønina

Norðurlendska tónleikaheiðurslønin er bara einaferð latin einum føroyingi, tað var tá Sunleif Rasmussen vann heiðurslønina fyri fyrstu føroysku symfoniina. Fyri 2012 er Kári Bæk millum tey tilnevndu á einum fornemmum lista, ið telur m.a. danska tónaskaldið Else Marie Pade, sum var fyrsta danska tónaskaldið, ið arbeiddi við elektroniskum, konkretum tónleiki. Hon er tilnevnd fyri verkið Illustrationer I-IV.

Kári Bæk er tilnevndu fyri verkið Askur & Embla – The first day may be. Vit ynskja Kára til lukku við tilnevningini.

Tey tilnevndu fyri 2012 eru:


dk Else Marie Pade

Illustrationer I-IV

dk Jacob Kirkegaard

4 Rooms

fo Kári Bæk

Askur & Embla – The first day may be

fi Jukka Tiensuu

Vie

fi Eero Hämeenniemi

Red earth and rain

is Þuríður Jónsdóttir

Flutter for flute, orchestra and field recordings of insects

is Anna Thorvaldsdóttir

Dreaming

no Magne Hegdal

Stort sett

no Ole-Henrik Moe

Vent Litt Lenger

se Anders Hillborg

Eleven Gates

se Victoria Borisova-Ollas

Golden Dances of the Pharaohs



Askur & Embla – The first day may be


Kári Bæk (f. 1950) er aktiv i det færøske musikliv, både som korleder og musiker, med obo som instrument, og – især de seneste 20 år – også som komponist. De første værker var for kor, men efterhånden har han også skrevet for soloinstrumenter og ensembler af varierende størrelse. I 2011 kom et musikeventyr, Veiða vind, for symfoniorkester. Mange af Káris værker er blevet uropført af færøske og nordiske kor og ensembler som Mpiri, Tarira og Aldubáran ofte i forbindelse med musikfestivalen Summartónar. Ask og Embla blev til af to stykker træ, som Odin, Vile og Ve, de tre gudebrødre, fandt på stranden. De snittede to figurer ud af træet, og Odin syntes så godt om dem, at han besluttede sig for at puste liv og ånd i dem. Vile gav dem forstand, og Ve gav dem alle sanserne In English

Kári Bæk (f. 1950) is active on the Faroese music scene, both as a choir leader and musician playing the obo, and - particularly in the last 20 years - also as a composer. The first works were for chorus, but subsequently he has also written for solo instruments and ensembles of varying size. In 2011 he wrote a musical fairy tale, "Veiða vind", for symphony orchestras. Many of Kári's works were performed for the first time by Faroese and Nordic choirs and ensembles such as Mpiri, Tarira and Aldubáran, often during the music festival Summartónar. Ask and Embla were created from two pieces of wood that Odin, Vile and Ve, the three god brothers, found on the beach. They carved the two figures out of the wood, and Odin was so pleased with them that he decided to breathe life and spirit into them. Vile gave them intelligence and Ve gave them all the senses

Hvørvisjónir - framsýning í Keypmannahavn

Hetta til 10. mai hava teir báðir havnamenninir, Ludvík Breckmann og Bárður Dal Christiansen framsýning í Føroyahúsinum á Vesterbrogade í Keypmannahavn. Teir eru ungir, men hava báðir tikið lut á Várframsýningum, og teirra myndir eru endurgivnar í ymsum bókum. Her eru fotomyndir frá framsýningini.

(KP)

Viðtal við Hanus Kamban í sambandi við tilnevning av norðurlandaheiðursløn

https://www.facebook.com/nrlitteraturpris 

Góðan morgun Listin!

Mentan og list er á skránni í tinginum í dag. Tjóðveldi hevur nøkur uppskot, sum eru alt ov varin í mun til hvat vit í veruleikanum hava tørv á, men spurningurin er hvat sleppur í gjøgnum tingið, har list og mentan sum kunnugt ikki eru serliga høgt raðfest. Vit seta inn uppskotið niðast í blogginum, og undrar lesarin nú seg yvir hvat portrettmynd av listbloggstjórunum skal í hesum høpi, er frágreiðingin her:
Í sambandi við, at vit á listablogginum hava almannakunngjørt innlegg nummar 900, eru vit báðar bodnar niðan í útvarpið at greiða frá okkara arbeiði við blogginum hósmorgunin klokkan 8, hoyrast!

Mentan, list og útbúgving eiga dagin á løgtingi

14-03-2012

Tingfundurin í dag, mikudagin 14. mars 2012, er ein rættiliga forkunnugur dagur í løgtingshøpi.

Øll málini á dagsskránni snúgva seg um mentan, list og útbúgving, og tað er neyvan komið fyri áður.

Tjóðveldi eigur ikki færri enn 5 uppskot á dagsskránni:

1. Uppskot um at broyta stuðulsendamálið hjá Mentanargrunninum til eisini at fevna um filmslistina. 
- (tingmál nr. 145/2011: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Mentanargrunn landsins)

2. Uppskot um at játta 500.000 kr. til nýggja undirkontu hjá Mentanargrunninum til filmslist.- (tingmál nr. 139/2011: Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri mars 2012-1)

3. Uppskot um at flyta 650.000 kr. av ymsum stuðulskontum hjá landsstýrismanninum til Mentanargrunnin til tess at styrkja skapandi og útinnandi list og leiklutin hjá grunninum sum heild. - (tingmál nr. 140/2011: Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri mars 2012-2)

4. Uppskot um at játta 300.000 kr. til Symfoniorkestur Føroya
- (tingmál nr. 141/2011: Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri mars 2012-3)

5. Uppskot um at játta 500.000 kr. til Eftirskúlaverkætlanina í Suðuroy til tess at fáa gongd á málið og at útvega eitt fulfíggjað uppskot hjá tinginum at taka støðu til- (tingmál nr. 142/2011: Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri mars 2012-4)

Meira fæst at vita um uppskotini hjá Tjóðveldi við at venda sær til:

Gunvør Balle á tlf. 51 02 80.

14. mars 2012

Tjóðveldi

Ein nýggj hugvísindalig lærugrein

Mynd: Birgir Kruse

Her er framløga, sum eg hevði í sambandi við handan av gávugóðsi úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum til Anton Petersen. Tankin um, at humaniora trongir til endurnýggjan er ikki nýggjur og júst nú, eg veit, at hugskotið um listaskúla aftur er frammi, tykist tað sum upplagt hugskot at sett á stovn eina fagurfrøðiliga lærugrein á fróðskaparsetrinum, har næmingar á einum listaskúla eisini kundi tikið lut.

Jeg vil også gerne begynde med et stort tillykke. Tillykke. Jeg er ikke blevet bedt om at tale om film i dag, og det vil jeg da også gerne slippe for at gøre mig unødigt klog på. Men jeg vil alligevel tage udgangspunkt i et ganske ofte benyttet filmisk motiv, nemlig spor der krydses - som er et praktisk motiv, der er tilpas bredt og nemt at lede, hvorhen man lyster.

Det er selvfølgelig begrænset, hvor kønt det er at filosofere over metaforer, men jeg er blevet bedt om at tale om situationen i færøsk kunst, om forholdet mellem kunst og samfund, universitet og kulturliv og om æstetikkens rolle generelt, og det vil jeg da også meget gerne gøre mig klog på. Men det er en stor mundfuld, og derfor må hensyn til skønhed vige for praktiske metaforer.

Vi skal ikke se længere end ind i rummet ved siden af, for at se spor der krydses. I Tóroddur Poulsens kunst, som udstilles i Steinprent for tiden, mødes ord og billede og bliver til noget andet. På facebook skaber flere unge kunstnere nye kunstformer, hvor moderne medier mødes med traditionelle greb og lidt ældre kunstnere forener gamle børnerim med politisk satire, popkunst og avanceret poesi. Flere og flere skuespillere, musikere, billedkunstnere, dansere og forfattere går sammen om performances og andre blandingsudtryk, hvor alle kunstarter udvikles og transformeres. For ikke at tale om filmen, som for alvor er ved at etablere sig, som kunstform her i landet og som vel næsten per definition er en sådan hybridform, et sådant sporkryds.

Når kunstens konventionelle genrer og ismer nedbrydes og nye hybride kunstarter finder vej, er det både en ny situation og en gammel kendt situation. Filmen har jo eksisteret som hybridform ganske længe og forskellige avantgardebevægelser, som dadaisterne, surrealisterne og de tyske ekspressionister skabte, ligeledes tidligt, utrolige blandingsprodukter, hvor litteratur, musik, film og billedkunst mødtes med en skøn blanding af mystiske voksfigurer, vild, forvredet makeup, bizar belysning og vanvittige kostumer. En slags galskabens karneval for absurde drømme og fantastiske fantasier. Kunstarterne krydsede selvfølgelig også spor længere tilbage i tiden og hybridformerne kan sikkert føres tilbage til den antikke tragedie. Men alligevel er situationen i dag ny, for der har aldrig været så mange medier indblandet, som der er i dag, der har aldrig været så stor udbredelse, som i dag, det har aldrig involveret så mange mennesker og fundet sted på så mange platforme, og det har aldrig sat vores analyseapparat og forståelse for kunsten på så stor en prøve, som det gør i dag.

Jeg ved kun lidt om, hvad samtidskunsten indeholder. Hvad Tóroddur Poulsen kunst i Steinprent indeholder, hvad al den kunst der skabes på facebook indeholder, hvad de performances, jeg har set på Tjóðpallur Føroya de seneste år indeholder, eller hvad ny færøsk film indeholder. Men jeg har en fornemmelse af, at de alle, på hver deres måde, indeholder en kritik af den konventionelle, kunstvidenskabelige dømmekraft. Den kritik synes jeg, at vi skal tage alvorligt, og jeg tror at vi, ved at sætte spørgsmålstegn ved vores måde at anvende viden på og ved evaluere det sprog vi bruger når vi analyserer, kan skabe nye veje sammen. At tage kritikken alvorligt er således at indlede en ny æstetisk diskussion. Denne nye diskussion, diskussionen om æstetik og samtidskunst, er selvfølgelig blevet indledt, både ude i den store verden og herhjemme, men den har en tendens til at udvikle sig til en kamp mellem formalister og kontekstualister, eller som slagsmål mellem forskellige allerede eksisterende analysemodeller og kunstsyn og det er netop ikke at tage kritikken alvorligt. Det er at sidde fast i sin vanetænkning

For, når en kunstner, som Carl Jóhan Jensen, opfinder et digitalt alter ego og skaber collager i ord og billede på facebook, når han anvender forskellige teknikker, forskellige, medier og forskellige genrer og lader dem krydse spor. Så er det ikke tilstrækkeligt, at vi sætter os ned med hver vores stilhistoriske forestillinger, med hver vores metoder og teorier og sammenligner det ene æstetiske udtryk med det andet – for værket er også en kritik af disse forestillinger. Både formalistiske og kontekstuelle teoretiske forestillinger vil derfor være utilstrækkelige. Vi yder ikke den kunst, som kritiserer vores metoder, retfærdighed ved stædigt at holde fast i disse metoder, og vi kommer ikke nærmere en meningsfyldt forskning og formidling af samtidskunsten, ved at insistere på at behandle kunst, som vi altid har gjort. Vi må finde en anden vej. For at kunne behandle disse tværæstetiske eksperimenter må vi selv eksperimentere, vi må opfatte kunsten, som et undersøgelsesfelt og vi må forholde os mere abstrakt til vores analysemodeller og til, hvordan vi forener kunsten og sproget.

De fag vi har til at analysere den færøske kunst, er vist, i grove træk, litteraturvidenskaben, kunsthistorien, musikvidenskaben, filmvidenskaben og teatervidenskaben. Særlig selvfølgelig litteraturvidenskaben, da litteraturen reelt er den eneste kunstart der forskes i – i hvert fald den eneste, som har penge til forskning. Der er selvfølgelige mange spor der mødes i disse videnskaber og de begreber der bruges til at analysere og karakterisere kunsten er stort set de samme. Videnskaberne referer da også til hinanden og bruger hinanden, men jeg tror vi har meget mere at lære af hinanden og meget mere at bruge hinanden til, nu hvor nye hybride kunstarter finder vej på vores kunstscene og fagenes genstandsfelter således forandres. 

Disse nye genstandsfelter tvinger os, efter min mening, til at sætte det transdisciplinære i centrum og måske ikke bare de kunstkritiske fag imellem. For i disse nye hybride kunstformer er det både sociale, kulturelle, politiske, psykologiske, økonomiske og kommunikative elementer der krydser spor med æstetikken. Kunsten er blevet i stand til at indstille sig på nye tider og nye medier, men vi skal også være i stand til at ændre vores måde at opfatte, opleve og anvende kunst og æstetik. Vi skal indstille os på kunst, som har en mere processuel eller performativ karakter, og i forhold til værker i den visuelle kultur, som f.eks. kunst i digitale medier, netbaseret kunst, installationer og video, må vi indse at de begreber, som er centrale for vores måde at forholde os til kunst på, og som danner grundlaget for vores analyser og opfattelser af kunstværker, ikke er tilstrækkelige. Vi kan ikke bruge de samme forklaringsmodeller. Vores begrebsstrukturer vil ikke fortælle os nok om, hvem denne hybridkunst henvender sig til. Hvad den vil. Hvilke æstetiske erkendelser den giver os.

Det betyder ikke, at vi skal hviske tavlen ren. Jeg tror, at vi skal beholde vores fagidentiteter. Vi skal stadig analysere kunstværker som æstetiske objekter ud fra en kritisk og reflekteret anvendelse af vores fags metoder og teorier, vi skal stadig studere kunstens historiske sammenhænge. Men vi skal også bare noget andet, som vi ikke kan klare uden hinanden, vi skal krydse spor, ligesom kunstarterne krydser spor. Vi skal samarbejde, spille ind med al viden fra alle fagene, så en ny viden kan opstå. For alle fagene har noget centralt at sige om samtidskunsten, men ingen af fagene siger det hele. Alle vores begreber siger en lille smule, men når vi bruger dem på en konventionel måde, begrænser de os bare. Hvis vi skal behandle samtidskunsten på en måde, som har relevans for nutiden, skal vi bruge alle fagene og vi skal åbne vores begreber op, så de rummer den flertydighed og uforudsigelighed, som kunsten i dag tilsyneladende er i besiddelse af.

Hvis der løsnes lidt op mellem faggrænserne og i begreberne, tror jeg, at vi kommer et helt andet og mere interessant sted hen i vores behandling af samtidskunsten. Det bliver muligt for os at fjerne os fra den vanetænkning, som findes i de kunst- og kulturkritiske fag, men som ikke findes i kunsten. Det bliver muligt for os at overveje, hvad det er for systemer samtidskunsten opererer med, hvordan man forholder sig til noget som ikke er et endeligt værk, men mere flygtigt, tidsbaseret, processuelt, variabelt eller kontemporært, måske endog immaterielt og uden objekt, hvordan selviscenesættelsen og konceptuelle og performative strategier spiller ind i samtidskunsten, hvordan forholdet mellem værk og tilskuer-beskuer-deltager omdefineres og hvilke sociale og kulturelle implikationer dette forhold eller møde fører med sig, hvordan samfundet afprøves og forvrænges og hvordan der pludselig dannes nye forbindelser mellem æstetiske strukturer og de sociale rum i samtidskunsten, hvilke tanker, kunstneren har gjort sig, omkring værkets samtidighed og om omkring værkkategorien i det hele taget, hvordan betydning opstår og hvilke forestillinger der skabte værket og dets udsagn.

Kunst handler ikke udelukkende om sanser eller udelukkende om fornuft, der er ikke noget som er entydigt og det skal vores forskning, kritik og formidling af kunsten heller ikke være. Det skal være både-og, frem for enten-eller. Jeg oplever behandlingen af samtidskunsten, som noget meget vigtigt og som noget der ikke bliver gjort nok ved. Af nogen af os. Jeg føler faktisk at vi svigter samtidskunsten. Og jeg tror at grunden til at vi ikke gør nok, er, at det ikke bare kræver at vi tager hele vores egen praksis op til revision, men også, at vi indstiller os på nye samarbejder. Det er svært, men en begyndelse kunne være et tværfagligt æstetikfag på universitetet. Jeg synes det ville være en fantastisk mulighed for at eksperimentere og skabe en større analytisk bevidsthed i forhold til samtidskunsten. Et sted, hvor man både kunne lære fagenes metoder og teorier at kende og samtidig lærer at forholde sig kritisk til både dem og hele den akademiske og den kunstneriske praksis. En legeplads, hvor vi kunne lære noget nyt om den nye situation vi står i, skabe en ny selvbevidsthed og skabe nye tanker om, hvordan vi behandler kunsten og hvordan vi inkluderer disse nye hybride kunstformer på en menigsfuld måde. Vi er endnu ikke rustede til samtidskunsten og det vil fortsat ikke være muligt for os at følge med tiden, hvis vi ikke er villige til at krydse spor, ryste posen eller hvad man ellers kan finde på af fortærskede metaforer.

Så med denne lille tanke plantet, endnu engang tillykke. Jeg er glad for, at denne pris er med til at sætte fokus på samtidskunsten og jeg håber, at vi bliver bedre til at behandle den kunst, som du og andre unge kunstnere præsenterer os for, for det fortjener I.

(IS)

Mentanarstovan

Tørvurin á mentanarpolitiki er størri enn nakrantíð. Í gjár skrivaði eg um mítt endaleysa vónbrot yvir vantandi visiónirnar hjá andstøðupolitikarunum, so lat meg bara fara beint til sakina í dag.

Vit skulu hava eitt ráð, ella ein stovn, sum er eitt slag av tænastustovni hjá politikarum og listini. Mentanarpolitiskt er einki avgjørt seinastu árini, sum er listina at bata og tað gongur bara niður á bakka. Orsøkin er, at lógaruppskotini hava verið óvandalig, tí samfelagsuppgávan, sum liggur í list og mentan ikki er gjørd skillig og tí støðið sum heild ikki hevur verið nóg gott og professionelt.

Eg haldi ikki, at hetta ráðið skal liggja undir MMR, tí eg haldi at alsamt fleiri stjórnarráð brúka list og mentan, m.a. í sambandi við profilering av landinum og í sambandi við samstarv millum vinnu og mentan. Eg haldi heldur ikki, at tað skal liggja undir einum ráðharra, tí tað skal vera politiskt óheft og skal kunna brúkast av bæði samgongu og andstøðu - mentan er ikki bert fyri listafólk, men fyri øll og tað skal bera til hjá øllum flokkum at fáa teirra tankar viðgjørdar á fakligan og sakligan hátt.

Uppgávur fyri ráðið kundu verið:

 1. At viðgera og taka lut í tilevning av lógaruppskotum. Tað eru ofta smáar villur sum hava við sær, at uppskotini falla. Villur, sum eru týðiligar fyri tey, sum fáast við mentan fulla tíð. Ofta er kommunikatiónin við lista- og mentanarøkið vánalig, so ráðið kundi syrgt fyri, at teir røttu partarnir vóru hoyrdir. Ráðið kundi staðið fyri tilevning av eini museumslóg. Vit hava stóran tørv á eini tíðarhóskandi museumslóg. Vit kundu tikið støði í altjóða lógarverkinum hjá ICOM og laga tað til føroyskar umstøður. Eftir at Føroyar hava fingið limaskap í Unesco er latið upp fyri møguleikum, sum ikki verða troyttir í løtuni. Mentanarráðið kundi aktivera viðurskiftini við Unesco og evna eitt føroyskt avbrigdi av teirra lóg.

 2. At kanna og savna saman vitan í sambandi við stórar íløgur. Tá t.d. tingið samtykkir at stuðla SALT kundi verið gott um innihaldið í verkætlanini var kannað av professionellum fólkum, sum kundi borið tað saman við øðrum verkætlanum úti í heimi, við mentanartørvin her á landi osfr. Ynskiligt kundi eisini verið, at tá vit tosa um at byggja ein nýggjan tjóðpall, í grundini hava eina greiða ætlan fyri hvat vit vilja við einum tílíkum, hvørji perspektivini eru osfr. Tjóðpallurin skal hava nýggj høli, men kjakið er endaleyst, tí politikarar higartil bert hava tosa um bygningar og tað gerst gruggut, tí Tórshavnar Kommuna eisini er við í kjakinum og tað sostatt ikki er greitt, hvør hevur endaligu ábyrgdina. Mentanarráðið skuldi havt sum uppgávu at greina tørv og møguleikar og funnið eina loysn. NÚ.

3. At koma við viðmælum í sambandi við ymiskar umleggingar á mentanarøkinum. Ráðið arbeiðir fyri bæði politikarar og listafólk og kann eisini sjálvt taka fyrsta stig til fokusøki. Hugskotið við hesum viðmælum skuldi verið at havt fakligu próvførsluna, at skapa eitt meira visionert huglag, men eisini at skapa eitt størri tilvit hjá fólkinum um hvønn leiklut mentanin hevur í samfelagnum. Ráðið kundi til dømis staðið fyri eini umlegging av Mentanargrunni Landsins. Listastuðulin fungerar ikki og fleiri broytingaruppskot hava verið seinastu árini. Mentanarráðið kundi evna til eitt uppskot til haldgóða loysn.

4. At verið bindiliður til aðrar serfrøðingar og uppbygging av einum netverki innan- og uttanlands. Tað kann vera tørvur uppá hjálp uttanifrá. Í tílíkum førum skuldi ráðið havt kontaktirnar. Góð netverk kunnu eisini hava týdning í tí størra og breiðari arbeiðnum at marknaðarføra føroyska list og at profilera landið, søkja stuðul - bæði gjøgnum føroyskar, norðurlendskar og aðrar útlendskar grunnar. Nógv listafólk hava ikki tíð at leita í villskóginum av grunnum. Somuleiðis kundi ráðið arbeitt við fundraising fyri landið í sambandi við t.d. byggjarí. Ráðið kundi tikið aktivan lut í ávísum satsingarøkjum sum t.d. filmi. Hetta krevur fundraising uttanlands og at vit brúka útlendskar ráðstovnar. UNESCO hevur góð tilboð til filmstjóðir og EU hevur esini fleiri puljur fyri lond uttan fyri EU, sum eg haldi, at vit skulu gera brúk av. Mentanarráðið kundi kannað konkretu møguleikarnar, skapað netverk, skipað og samskipað og ráðgivið.

5. At gera sáttmálar við listastovnar. Eg haldi, vit skulu krevja nógv meira av teimum mentanarstovnum, sum fáa almennar pengar, hetta er gjørt í øðrum londum og tað til stóra gleði fyri mentanarstovnarnar. Hugskotið er, at man politiskt ger av hvønn leiklut man heldur, at stovnurin skal hava í samfelagnum - skal stovnurin gera nakað fyri børnini, tey brekaðu, skulu teir skapa heimssensatiónir, skulu teir taka lut í eftirútbúgving, skulu teir gera nakað fyri turismu, skulu teir hava eitt ávíst tal av vitjandi um ári osfr. Tað kann vera alt møguligt (bara ikki konkreta listarliga innihaldi). Síðan verður sáttmáli skrivaður og stovnarnir fáa teirra veitingar fyri at náa onkrum ávísum máli. Hetta er við til at fáa mentanarstovnarnar til at taka dik á seg og skapa medvit hjá fólkinum um hví vit yvirhøvur hava mentanarstovnar.

6. At standa fyri planlegging og útinnan av mentanarligum tiltøkum innan- og uttanlands. Hetta kundi t.d. verið føroysk luttøka á bókamessum ella biennalum, ella at bjóða útlendskum ferðafólkafelagsskapum higar fyri at vísa teimum hvat vit hava at bjóða uppá.

7. At skriva árligar frágreiðingar um mentanarlívið. Hvat er hent politiskt, hvat er hent innan fyri listagransking, hvat er hent á stovnunum, hvussu sær búskapurin út, hvussu hevur barnamentanin tað osfr. Okkum tørvar vitan um mentanina og politikarar hava sum støðan er nú, ongan møguleika fyri at síggja hvar setast skal inn, hvørji øki eru skilabest fyri landið at satsa uppá. Hvørt listaslag skal viðgerast fyri seg, so at tað teknar seg ein greið mynd at støðuni og av tørvinum hjá klassiskum tónleiki, rytmiskum tónleiki, bókmentum, myndlist, leiklist, dansi og filmi bæði hvør sær og av mentanarlívinum sum heild.

(IS)

Kom í gongd. NÚ!

Herfyri bórust tíðindi í fjølmiðlunum, sum man skal vera meira enn vanliga kensluleysur fyri ikki at gleðast yvir. Norðurlandahúsið hevði saman við Klippfisk tikið stig til ein filmsgrunn, har Norðurlandahúsið komandi trý árini fer at seta 200.000 krónur um árið. Tað er frálíkt, at Norðurlandahúsið vísir tílíkt áræði og ikki bíðar eftir, at landið fær tikið seg saman til at skapa neyðugu rammurnar og tað er frálíkt, at Klippfisk, sum hevur havt stóran týdning fyri ta spírandi filmslistina, heldur á fram móti vaksandi yrkisgerð á tílíkan hátt. Hetta er fínt og væl hugsað.

Mítt (næstan) ókúgandi bjartskygni fekk eitt boost av hesum tíðindum, og eg fór so smátt at gleða meg til øll tey spennandi lógaruppskotini um mentan, sum kundu væntast at vella inn um tingsins gátt 1.mars. Men vónbrotið var stórt, tá hesi lógaruppskot vórðu almannakunngjørd. Tí har var bert eittans uppskot um mentan. Uppskotið er frá Tjóðveldi og gongur út uppá at innføra film sum kategori í Mentanargrunni Landsins og samstundis økja upphæddina við 500.000 krónum og sjálvandi skulu tey tað. Í praksis hevur filmur verið partur av Mentanargrunni Landsins, gjøgnum árini eru smærri og heilt stórar upphæddir veiddar filmslistafólkum, men sjálvandi skal hetta skipast formelt. Tað er somuleiðis greitt, at upphæddin skal økjast, so tað er alt gott. Vónbrotið gjørdist allíkavæl stórt, tí uppskotið nevnir einki um inntøkujavning av starvslønum, einki um fakkunnleika og einki yvirhøvur av øllum tí, sum fær hjálpt uppá kervið kring føroysku listina.

Heilt stóra vónbrotið er sjálvandi, at hetta bert var eitt uppskot. Samgonguflokkunum vænti eg mær einki av í hesum høpi, teir hava so úr at gera við at avtaka samfelagið, at teir neyvan hava tíð til list og mentan. Men Tjóðveldi, sum metir seg sjálvt vera listaelskandi og mentanaruppbyggiligur flokkur kemur við einum uppskoti, sum ikki er nóg gott. Javnaðarflokkurin, sum seinastu tíðina hevur havt úr at gera við at rósa mentanini og bedýra teirra endaleysa frástøðu frá mentanarhugsjónini hjá Gerhardi Lognberg, hevði einki at bjóða. Framsókn, sum eg eisini hevði vónir til á mentanarøkinum, hevði heldur einki at bjóða mentanini, men tað er kanska ikki so pínligt fyri tann flokkin, eftirsum eingin Framsóknarlimur situr í mentanarnevndini og tey í heila tikið ikki hava blást seg so nógv upp sum hinir báðir flokkarnir.

Vantandi visiónir og vantandi arbeiði frá politiskari síðu er ikki bara óheppið, tað er oyðileggjandi. Í eini tíð, har vit verða trýst og gerast alsamt flatari og framtakssemið verður kroyst úr okkum, hava vit meira enn nakrantíð tørv á, at listin og mentanin sleppa at blóma. Tað er ræðuligt spell, at okkara politikarar ikki duga at síggja tað og eg havi hug at siga sum ein klókur facebookvinur skrivaði: “Havi størri virðing fyri einum sum Gerhardi sum torir at standa við sína annars býttu sannføring enn øll hini tingfólkini sum siga seg vilja stuðla mentan og list í bæði høvd og reyv áðrenn valið, men tá tey koma á ting gera tey als einki.”

(IS)

The Architecture of Loss

Týskvøldið í farnu viku frumframførdi Stephen Petronio Company dansisýningina “The Architecture of Loss” í The Joyce Theatre í New York, har Guðrun & Guðrun og Rannvá Kunoy stóðu fyri hvør sínum parti av framsýningini. Guðrun & Guðrun hava sniðgivið búnarnar til teir 11 dansararnar, og Rannvá Kunoy hevur gjørt myndirnar til pallin. Her eru fotomyndir frá eini venjing, sum Urd Johannesen hevur tikið. 

It´s hardly softcore

Vit hava fingið tíðindaskriv um eina framsýning í Keypmannahavn, har m.a. Jóhan Martin Christiansen og Jonas Hvid Søndergaard luttaka. Framsýningin snýr seg um listarlig rák í Europa í dag og tekur støði í ymsum listaskúlum. Ikki hava vit enn nakran listaskúla her í Havn (ja, sjálvandi skal hann vera í Havn), og ivasamt er um man skal bíða eftir mentamálaráðnum (drúgvari enn at bíða eftir Godot), men vit levera góð listafólk til listaskúlar kring Europa og her er ein teirra, Jóhan Martin og hann gongur í skúla í Malmø. Framsýningin letur upp klokkan 19 í kvøld.


It's hardly softcore                    
Curated by Janus Høm (DK) & Mikkel Carl (DK)

Martin Erik Andersen (DK), Margaret Lee (US), Dora Budor (CRO) & Maja Cule (CRO), Rasmus Høj Mygind (DK) Kowalski Studio (PL), Torben Ribe (DK), Sakari Tervo (FI), Janus Høm (DK), Jóhan Martin Christiansen (FO) Jonas Hvid Søndergaard (DK), Simen Helsvig (NO), Mette Helena Rasmussen (DK), Daniel Rally Danielsen (DK) Nanna Hauge Kristensen (DK), Marine Gastineau (FR/DK), Mette Kirkegaard (DK), Sonja Sopranos (NO), Tarald Wassvik (NO), Alpine Desire (DE)

Opening 9th of March 19:00 PM
10th - 31st of March, 2012

BKS Garage
Ny Carlsbergvej 68
1750 Copenhagen V
Tuesday-Friday 12-17 PM, Saturday 12-15 PM

Facebook event:
http://www.facebook.com/events/282363365165911/


Press release

Welcome to Europe. Welcome to our show.

The exhibition It’s hardly softcore represents some of the artistic tendencies found in European art schools today and the art scenes associated with them. What is so special about Zurich? What’s happening in Warsaw? And what about Vienna, Frankfurt, Copenhagen, Helsinki, Glasgow, Düsseldorf, London, Stockholm, and Berlin? Yes, we’re making a survey show, no less. It’s hardly softcore is based on a trip to eleven art schools in Europe last year; looking at thousands of works presented in school exhibitions as well as drawing from conversations with deans, teachers,
students and audiences.

Does the departmental structure and the leanings of the teaching staff somehow manifest in the students’ work? Are there established reputations, certain distinct in-house procedures, which determine a school’s particular identity? Are these identities displaced or shifted over time? Which cultural histories are present? Where and how do they manifest?

All of the eleven art schools mentioned will be represented in the exhibition by one or more works. We claim these contributions to be legitimate expressions of what is particular about each place respectively. Apart from a few pieces coming from the actual institutions, we have chosen to represent each institution rather freely. We claim for instance, that a work by Rasmus Høj Mygind, one by Martin Erik Andersen, and a picture of the installation of Ib Brasse’s show at Sorø Kunstmuseem, may very well be seen as an odd Danish counterpart to a tradition within Austrian sculpture seen in Gelitin, Heimo Zobernig, and Franz West. During the exhibition, Torben Ribe posts links, images, and videos on the wall of our Facebook event
as a reflection on Frankfurt Städelschule’s somewhat exceptionally affirmative attitude to so-called “pop culture”. Furthermore curator Janus Høm – in his artistic capacity – has created a series of photographs of crumpled water colours, addressing issues of “superficiality and inverted criticality” he detects at the Zürcher Hochschule der Kunste. Likewise, American artist Margaret Lee wears many different hats. Her practice consists of artistic production, curating, running a gallery and everything in between. This multitasking is evident in her work Today and Everyday, which generally reflects a playful and professional pro-active attitude, something also seen in the thriving young Swiss art scene.

This informal yet ambitious attitude is also the general sensibility shaping this exhibition. After lengthy research and much talk we present to you: It’s hardly softcore. Enjoy!