Thursday, March 27, 2014

Mentanarcafé í Norðurlandahúsinum í dag








Millum klokkan 16 og 18 í dag verður mentanarcafé í Norðurlandahúsinum. Suni Merkistein og Elin Winther Poulsen eru vertir fyri Mentanarcaféini, sum verður send beinleiðis í útvarpinum. Prátað verður við m.a. Rakel Helmsdal, sum júst hevur givið út nýggja bók og hartil verður orðaskifti um filmin Vetrarmorgun eftir Sakaris Stórá. Matmentan er eisini á breddanum og tónleikin framføra Brandur Enni og Guðrið Hansdóttir. Øll eru vælkomin, ókeypis atgongd.

Wednesday, March 26, 2014

Heroisma og minimalisma



Í ár tilnevna Føroyar Fløtu kaninina eftir Bárð Oskarsson til Barna- og ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðs. Í føroysku nevndini, sum Rithøvundafelag Føroya velur, eru Oddfríður Rasmussen og Turið Sigurðardóttir. Í grundgevingini fyri tilnevningini siga tey m.a.:
Myndabókin Flata kaninin, 2011, eftir Bárð Oskarsson (f.1972) tekur eitt stórt etiskt tema upp og handfer tað á varnan og lætthentan men eisini avgjørdan hátt, eitt tema, ið eisini er viðgjørt í klassiskum skaldaverkum eins og Antigonu og Ilions kvæði, og sum samstundis vísir til okkara egna veruleika. Tað snýr seg um ta seinastu skylduna mótvegis einum medskapningi, eisini í tí føri, at tað hvørki er lætt ella vandaleyst.
Persónarnir í bókunum hjá Bárði eru djór við avgerandi menniskjansligum eginleikum. Tey tosa, og tey ferføttu ganga á afturbeinunum, men hin vegin eru tey ikki ílatin. Tey búgva í menniskjaumhvørvi, t.d. einum býi, men menniskju eru ikki hjástødd uttan óbeinleiðis, í Fløtu kaninini sum atvoldin til hending við lagnutungari avleiðing.
Ein hundur og ein rotta møtast á einari gongubreyt og síggja eina kanin liggja heilt flata á koyribreytini. Vit mugu ganga út frá, at ein bilur hevur koyrt hana yvir, hóast einki er sagt um tað. Hundinum og rottuni tykir synd í kaninini, at hon er blivin so fløt, og grunda yvir, hvat tey kunnu gera við hesa vána støðu. Tey kundu sagt menniskjunum hjá kaninini frá, men tann møguleikin verður vrakaður, tí tey meta tað vera sannlíkast, at tey sum boðberar sjálv koma undir ákæru. Men hundurin fær eitt hugskot og varisliga, so hon ikki brotnar sundur, bera tey kaninina heim til hundin. Alla náttina hoyast hamarshøgg frá húsinum hjá hundinum, og um morgunin eru tey liðug at smíða ein dreka. Tey festa kaninina í tey krossløgdu trøini á niðaru síðu á drekanum, og eftir at tey hava roynt leingi,eydnast tað at fáa drekan við kaninini upp í luftina. Til endans hugsa hundurin og rottan um, hvussu tað man vera hjá kaninini at vera uppi í himlinum.
Lagnan hjá kaninini vekur samkenslu hjá hundinum og rottuni. Tey missa tó ikki tamarhald á sær, men hugsa seg um, loysa kaninina úr hennara óvirðiligu støðu og endurreisa tign hennnara. Hundurin við klønum limum, veldigum høvdi og vátum trýni er tann innhugsni og bleyti høvuðspersónurin, men rottan er hansara lítli felagi.
Stílurin er minimalististiskur og ikki naivur men naivistiskur, bæði í teksti og mynd, sum hvørt fyllir upp í annað og til samans tryggja søguni dýpd. Til dømis er eingin bilur nevndur, men á opnuni s. 13-14 er ein lítil gráur bilur vinstrumegin, har sum høgrumegin er heilsíðumynd av tí fløtu kaninini, sum hundurin og rottan hyggja at. Harafturímóti er á opnuni s. 30-31 ein reyður bilur vinstrumegin – ein ávaring? – og høgrumegin er hundurin, sum hevur drekan høgt á lofti, meðan rottan hyggur at. Bárður nýtir vatnlitir, og tey yvirhøvur glæru, sera ljósu litbrigdini í bókini mýkja ávirkanina av teimum naknu tekningunum.
Í bókmentunum eru djór ímyndir av menniskjum, og djórabørn men eisini smá djór kunnu umboða børn. Lisin soleiðis er Flata kaninin ein sterk søga um sonevnd kompetent børn í okkara tíð, eitt heiti við tilsiping til børn við førleikum, ið hava verið kannaðir vaksnum. Men hon er eisini eitt av teimum mætaru dømunum um barnabók fyri allan aldur.




Vit eru best



Vit eru best (SV) - Filmsfelagið Klipp
Mikudagin 26. mars kl.19.30
Svenski filmsleikstjórin, Lukas Moodysson (f. 1969), sum gjørdi Fucking Åmål, er aftur á løriftinum við eini framúr søgu, ið tekur ungdómin í álvara. Filmurin er 102 min. til longdar.

Keyp atgongumerki

Størri bólkar, ið eru millum 12-18 ár, kunnu koma í norðurlandahúsið og keypa atgongumerki fyri bert 50 kr

Hin flata kaninin í uppskoti til Norðurlandaheiðursløn



Tilnevningarnar í sambandi við barna- og undómsbókmenta-heiðursløn Norðurlandaráðsins eru almannakunngjørdar og hesa ferð haldi eg, at vit hava eina vinnarakanin í hattinum. Tað er tann filosofiska, fjolluta, løgna, flata kaninin hjá Bárði Oskarsson, sum sigrar hagar  hon kemur, hygg í hana, so vita tit hví.

Danmark

Louis Jensen og Lilian Brøgger (ill.)
Halli! Hallo! Så er der nye firkantede historier
Gyldendal, 2012
Hanne Kvist
To af alting
Gyldendal, 2013

Finland

Annika Sandelin og Karoliina Pertamo (ill.)
Råttan Bettan och masken Baudelaire. 
Babypoesi och vilda ramsor
Schildts & Söderströms, 2013
Ville Tietäväinen og Aino Tietäväinen
Vain pahaa unta (Bara en ond dröm)
WSOY, 2013

Island

Andri Snær Magnason
Tímakistan
Mál og menning, 2013
Lani Yamamoto
Stína stórasængCrymogea, 2013

Norge

Sverige

Eva Lindström
Olli och Mo
Alfabeta Bokförlag, 2012
Sofia Nordin
En sekund i taget
Rabén & Sjögren, 2013

Grønland

Kathrine Rosing og Nina Spore Kreutzmann (ill.)
Nasaq teqqialik piginnaanilik (Den magiske kasket)
Milik Publishing, 2012

Færøerne

Bárður Oskarsson
Flata kaninin (Den flade kanin)
Bókadeildin, 2011

Det samiske sprogområde

Máret Ánne Sara
Ilmmiid Gaskkas (Mellom verdener)
DAT, 2013

Listaprát í Listasavninum


Mikukvøldið 26. mars kl. 19:00 hevur Nils Ohrt, stjóri á Listasavni Føroya, samrøðu við listamannin Bárð Jákupsson um hansara list. Framsýningin hjá Bárði Jákupsson, "Fjallasjónir", er opin til og við sunnudagin 30. mars. Í sambandi við framsýningina hevur forlagið Atlantia útgivið bókina "Bárður Jákupsson. Fjeldvisioner", og hon fæst fyri 250 kr. 

Tiltakið er ókeypis og øll eru vælkomin! 


Orð & litir – Listaleypurin í Mentamálaráðnum





Tá tú setir ymsar skapandi listagreinar saman, kann tað mest óvæntaða henda. Tá tú skrivar, spælir tú tær við orð, setir tey saman á ymiskan hátt, og fært tey at siga nógv meira, enn tað einstaka orðið ger. Hetta hendir eisini, tá tú spælir tær við litir, skap og tilfar. Saman geva tey nógv meira, enn einstaka økið ger í sjálvum sær.



Hvat hendir so, um tú sleppur at seta orð saman við litum og verður biðin at skapa trívíddarskap burturúr hesum, uttan at hava annað enn pappír at arbeiða við?



Hetta hava 65 børn úr 5. til 7. flokki á Meginskúlanum á Sandi, Frískúlanum við Hoyvíkstjørn og úr Skúlanum við Ósánna í Klaksvík gjørt, nú verkstovan “Orð & litir” hjá Katrinu í Geil, sniðgeva og Rakel Helsmdal, rithøvunda, hevur ferðast kring landið við Listaleypinum.



Úrslitini verða sýnd fram í Mentamálaráðnum,  og almenn fernisering av framsýningini verður mikudagin 26. mars kl. 15.00. Framsýningin verður fram til 1. juni.



Birita Poulsen og Jósef Zachariassen frá Musikkskúla Miðnámi fara at framføra nakrar sangir og okkurt leskiligt verður boðið afturvið. Øll eru vælkomin.






Tuesday, March 25, 2014

Vár við føroyskum samtíðartónleiki


Tónleikabólkurin Aldubáran hevur árligu várkonsertina í Listaskálanum sunnudagin 30 mars kl 16.00. Á skránni eru hesi verk.

Edvard Nyholm Debess: Heyst við frostnátt
Kristian Blak: Stjørnur
Kári Bæk: Hugleiðingar
Andras Spang Olsen: Náttarsangur til Á - FRUMFRAMFØRSLA
Pauli í Sandagerði: Intermezzo nr. 1
Ólavur í Búrstovu: 3 Bagatellir
Regin Winther Poulsen: Meldursmyndir

Tónleikarar eru:
Andrea Heindriksdóttir, tvørfloyta 

Malin Klingborg, oboe
Anna Klett, klarinett
Páll Sólstein, horn
Christina Andersen, fagott













Lista- og mentanarmiðling er annað og meira enn glitrutar reklamur og jalig hurráróp!


- Nei, mann kann guðsdoyð ikki ákæra útvarpssendingina In mente fyri at vera eitt elitert fílabeinstorn - hugsaði eg við mær sjálvum í áðni. Í dag var áhugaleikur í Gøtu og krimiungdómsleikur á Sandi á skránni í In mente, umframt at mentanarálmanakkin varð lisin upp. Hesi innsløgini um leikirnar kundu verið áhugaverd í antin Góðan Morgun Føroyar ella í tí frálíka Barnaútvarpinum, men at brúka tann dýrmetta og einstaka vikuliga mentanartíman til hetta, tykist mær oyslut. Rætt skal vera rætt, har var eisini ein rithøvundasamrøða í In mente og tað er í lagi, altíð áhugavert at hoyra hvat listafólkini sjálvi hugsa og ætla, og tey hava jú eisini innlit í tað, tey tosa um. Ikki ætli eg mær at finnast at vertinum í In mente, Gunnari Nolsøe, yvirhøvur ikki. Hann er ein sonn gáva fyri Kringvarpið, ómetaliga arbeiðssamur, trúgvur, áhugaður, og meira sjónligur í føroyskum mentanarlívi enn sjálvur borgarstjórin í Havn, og eg ivist ikki í, at Gunnar Nolsøe man arbeiða nógv fleiri tímar enn hann fær løn fyri, hann sæst í heilum til ferniseringar, konsertir í bygd og í bý um alt landið. 

Norðurlandahúsið er ein ómissandi mastodontur í føroyskum mentanarlívi, og húsið verður av sonnum og væl skiljandi í heilum inndrigið í In mente sendingarnar hjá grannanum, men tíverri er mentanarmiðlingin ofta heldur reklamukend og grunn, tey ymsu mentanartiltøkini verða lýst at vera "góð" og "fantastiskt" og dentur verður lagdur á, at øll eru vælkomin at koma í Føroya "heitasta" hús. Grønhærda mentanarborgin við síðuna av Kringvarpinum ynskir at lata upp fyri fólkinum, og tað skilji eg væl, tí tey verða alsamt fleiri í okkara grannalandum, sum eru farin at finnast at teimum dýru norðurlendsku mentanarkrónunum. Eg eri sannførd um, at vit sum fegin rinda okkara kringvarpsgjald halda, at mentan hevur stóra týdning og skal raðfestast, kanska skuldu mentanarborgirnar báðar í Sortudíki gingið fremst og fokusera uppá betri dygd og dýpd í mentanarmiðlingini. List og mentanarmiðling er annað og meira enn glitrutar reklamur og jalig hurráróp, ivin má sleppa framat viðhvørt og kritikkurin ikki minst. Eitt er vist og tað er, at dygd smittar! 


(KP)

True love


Í gjár frættist, at videolagið, sum Heiðrik á Heygum gjørdi til lagið hjá Eivør True love er í uppskoti at vinna Berlin Music Video Awards 2014, her er videolagið. Marilyn Bowering skrivaði tekstin.



come death
she said
come easeful future
death how I long
for your nurture

breathe in to me
come death only friend
nothing is born of this pain
take this gift upon thy self
house of pain
this body is too small a chamber

breathe in to me
my true lover is with me
what ever is true is with me






(KP)

Monday, March 24, 2014

Videolag hjá Heiðrik á Heygum í uppskoti til BMVA




Videolagið, sum Heiðrik á Heygum gjørdi til lagið hjá Eivør er nomineraður Í Berlin Music Video Awards 2014. Sambært heimasíðu verður BMVA festivalurin hildin eina ferð um árið. Har verður listarlig góðska sett á breddan við bæði kendum og ókendum luttakarum í Europa. Óansæð mál, genre ella hvussu avvarðandi listafólk er umtókt, lønar BMWA góðsku, originaliteti og fjølbroytni. Hjartaliga til lukku, Heiðrik og Eivør við tilnevningini. Sí niðast á blogginum brot úr teimum nomineraðu videoverkunum.


http://www.berlinmva.com/

Round 7 Nominated Videos 

Son Lux 
Alternate World 
Joyful Noise 
Chez Eddy / Truman & Cooper 

Johnossi 
For a Little While 
Universal Music Sweden 
Olivia Kastebring 

Eivør 
True Love 
Tutl Records 
Heiðrik Á Heygum 

Blue Foundation 
Describe 
Dead People’s Choice 
Cecilie Evert Kjær / Simon Lundsgaard 

Cold Mailman 
My Recurring Dream 
Beyond Records 
Frokost Film / André Chocron 

Alex Subryn 
Leave Me Alone (Director’s Cut) 
Funk Sinatra Musicals 
Chilli Pepper Films / Cru Bannon 

The Antler King 
Patterns 
Sel/Sync Records 
Early Birds Films / Domien Huyghe 

Fit 
Duurt Te Lang 
Top Notch 
Job, Joris & Marieke 

The Vein 
Magma 
(Independent) 
Dvein 

Ms. Sounday 
Shelestom Resnits 
(Independent) 
Oleg Trofim 



Berlin Music Video Awards 2014 - Round 7... by berlinmusicvideoawards




(KP)

Tarira syngur Palestrina



Sunnudagin 30. mars framførir kórið TARIRA sera vøkru messuna Missa Papae Marcelli eftir italska tónaskaldið Palestrina. Messan hevur seks satsir: Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus og Agnus Dei, tó hevur Palestrina valt at hava tveir Agnus Dei satsir. Verkið varð skrivað í 1564 sum ein fagnaður fyri pávan Marcellus II, sum ráddi í 3 vikur í 1555. Talan er seks-ræddaðan polyfoniskan kórtónleik frá endurburðartíðini. Fyrra konsertin verður í Gøtu Kirkju kl. 14.00 og seinna konsertin verður í Vesturkirkjuni kl. 17.00.



Ein framsýning í Norðurbryggjuni í mai



ORDBILLED
BILLEDORD

Í Steinprenti hava tey rammað inn eina rúgvu av myndum og gjørt tær klárar at senda til Norðurbryggjuna,  á heimasíðu hjá Bryggjuni stendur: Udstillingen fokuserer på visuel poesi og forholdet mellem det skrevne ord og det visuelle udtryk og består af udvalgte værker fra Steinprent, Færøernes Grafiske Værksted. For en række af de billedkunstnere der har tilknytning til Steinprent, har det skrevne ord en central position. For den færøske digter og billedkunstner Tóroddur Poulsen har skriften f.eks. altid været billede - noget visuelt, ligesom billedet for ham er en form for tegnet poesi. Andre billedkunstnere lader sig inspirere af ord i det hele taget, hvad enten det drejer sig om stor litteratur eller blot løsrevne sætninger fra tegneserier, reklamer og artikler, eller det er egne digte. Flere af de udstillende billedkunstnerne er også digtere eller forfattere og har en eller anden litterær eller skriftlig virksomhed ved siden af det billedlige. De kombinerer aktivt den visuelle og den poetiske kunst i en art visuel poesi.
De udstillende kunstnere
Svend-Allan Sørensen, Knud Odde, Toni Larsen, Zven Balslev, Vibeke Mencke Nielsen, Bjarne Werner Sørensen, Tóroddur Poulsen, Claus Carstensen og Peter Laugesen, samt originalgrafiske bøger/udgaver af Daniel Milan, Pernille Kløvedal, Bjarne Werner Sørensen, Tóroddur Poulsen, Malene Bang, Zven Balslev, Emil Westmann Hertz, Stefan Rotvit, Søren Petersen, Søren Ulrik Thomsen og Claus Carstensen. Kurator: Kinna Poulsen.
På udstillngen vises desuden originalgrafiske bøger af: Daniel Milan, Pernille Kløvedal, Bjarne Werner Sørensen, Tóroddur Poulsen, Malene Bang, Zven Balslev, Emil W.Hertz, Stefan Rotvit, Søren Petersen, Søren Ulrik Thomsen og Claus Carstensen.

(KP)