LISTIN

Meðan vit bíða eftir starvslønum

2012-01-28T09:09:00.000Z

Meðan vit bíðan eftir starvslønum, kunnu vit enn einaferð frøast um seinastu ferð listafólk fingu peningarligan stuðul. Her eru myndir og røður, tá mentanarvirðislønir landsins vórðu handaðar.

Røða hjá Mikkjal Helmsdal fyri Sakarisi Stórá á Tjóðpalli Føroya 15. januar, 2012, í sambandi við handan av “Virðisløn til ungt listarfólk”.

Harra Landsstýrismaður, háttvirda samkoma og góði virðislønarmóttakari, Sakaris.

”Virðisløn til ungt listafólk” er ætlað ungum listafólki sum kveikjan, stimbran og stuðlan.

Sveisiski dramatikarin Friedrich Dürrenmatt segði einaferð, tá hann á búnum aldri tók ímóti teirri fremstu sveisisku bókmentavirðislønini, at virðislønir er nakað ein listarmaður fær, tá hann ikki longur hevur brúk fyri pengunum. Tað passar kanska ikki altíð í Føroyum – her kann eitt fíggjarligt íkast koma væl við allastaðni í mentanarlívinum, eisini hjá royndum og viðurkendum listarfólkum. Men tað liggur tann sannroynd í útsøgnini hjá Dürrenmatt, at vit í sambandi við mentanarvirðislønir ofta líta aftureftir, fagna og heiðra tað, sum longu er gjørt, sum er etablerað og góðtikið, og kanska í minni mun hyggja frameftir og royna at hjúkla og nøra um tað, sum koma skal, og sum skal hava endurnýggjanina við sær. Vit reisa minnisvarðar fyri fortíðarinnar list, heldur enn at planta fræ og skapa gróðrarbotn fyri endurnýggjan og nýbrotum. Tí er tað eitt gott hugskot hjá landsstýrismanninum at lata eina mentanarvirðisløn at stuðla og eggja ungum listarfólkum. Eina virðisløn, ið ger mentanarliga íløgu í framtíðina og sum verður latin, meðan stuðulin enn fellur, sum tey siga í dag, á eitt turt stað. Eg vóni, at hendan virðislønin til ung listarfólk verður ein fastur táttur í sambandi við mentanarvirðislønir landsins árini framyvir.

Sakaris Fríða Stórá fær hesa virðislønina fyri at hava sýnt serliga góð evni innan filmslist.

Tað hendir nógv nýtt og spennandi innan føroyskan film beint nú. At úrslit vísa seg nú er ein samanrenning av fleiri ymiskum tættum. Tað at undirvísing í filmi hevur verið ein vallærugrein á miðnámsskúlunum seinastu árini. Tað at filmsverkstaðurin Klippfisk hevur givið ungdómi –fyri tað mesta í høvuðsstaðnum, men í seinastuni við stuðli frá Mentamáláráðnum eisini úti um landið- atgongd til útgerð og ráðgeving. Alt hetta hevur spakuliga økt um virksemið innan film, og vit síggja nú alt størri og meira ambitiøsar verkætlanir frá okkara ungu filmsskaparum. Fleiri ungir føroyingar hava nomið sær ella eru í ferð við at nema sær útbúgving innan fyri film.

Tí er tað eitt gott val, at landsstýrismaðurin við hesi fyrstu virðislønini til eitt ungt, lovandi listarfólk hevur valt at seta ljóskastaran á føroyska filmslist og tað spírandi virksemið, sum er millum ung føroysk filmslistarfólk.

Tað, sum tørvur er á beint nú innan føroyskan film, er, at vit stuðla og eggja talentunum og eldsálunum, sum eiga evnini og gávurnar at føra føroyska filmslist framá.

Og har er valið av Sakarisi Stórá sera væl rakt. Tí í honum eigur føroyskur filmur bæði eitt ungt filmiskt forteljaratalent og eina eldsál, sum brennur fyri filmslistini, og sum brennur fyri at gera film í Føroyum, á føroyskum, við støði í føroyskum søgum.

Hvør er so hesin ungi 25 ára gamli skopuningurin, sum hevur gjørt so væl vart við seg innan føroyskan film?

Sjálvur kom eg at kenna Sakaris fyri 5½ ári síðani, tá eg stóð á odda fyri norðurlendska Filmssummarskúlanum FISK 2006, sum varð hildin í Føroyum, og har ungdómar úr Føroyum, Noreg, Svøríki og Finlandi luttóku. Hetta var eitt 14 daga skeið, har næmingarnir vóru býttir í tríggjar bólkar, sum framleiddu hvør sín stutta spælifilm frá grundini av, t.v.s. frá hugskoti, til handrit til lidnan film – undir kønari vegleiðing frá royndum yrkisfólki innan filmslist úr øllum Norðurlondunum.

Sakaris tók lut og valdi sær filmsljóð sum arbeiðsøki. Fyrsta inntrykkið av Sakarasi var, at hetta var ein heldur stillur ungur maður við einum nørdutum áhuga fyri tøkniligu síðuni av filmsgerðini. Men gjøgnum teir 14 dagarnar, ið skeiðið vardi, gekk skjótt fram, at maðurin var ikki so afturhaldin kortini. Hann røkti sín leiklut sum ljóðmaður í sínum framleiðslubólki við stórum nærlagni, men tað var ikki at taka feil av, at her var ein maður, sum dugdi og vildi annað og meira enn tøknina, tá um filmsgerð ráddi, sum heilhugaður gav sítt íkast til at skapa stílin og søguna í filminum, sum hann var við til at framleiða. Og tað kom eisini skjótt til sjóndar, at hóast maðurin at byrja við tóktist eitt sindur smæðin og egin –sum bygdamenn jú oftani gera, tá teir skulu gera seg galdandi millum tey kulu í Havn- so hevði hann ríkiligt av bæði vitan og humori at oysa av.

Undan Filmsummarskúlanum í 2006 hevði Sakaris gingið eitt ár á filmslinjuni á Agder Folkehøgskole í Noreg. Og í 2007 gekk leiðin aftur til Noregs, har hann tók eina 2 ára filmsútbúgving á Nordland Kunst- og Filmfagskole í Lofoten. Filmurin Passasjeren, sum vit skulu síggja um eina løtu, var endaligi fráfaringarfilmurin hjá Sakarasi á hesum skúlanum.

Passasjeren vísir hvørjar styrkirnar og áhugamálini eru hjá Sakarisi sum filmsleikstjóri. Her sæst ein sera góður ansur fyri dramaturgi – eini evni at skera eina søgu inn til beinið og fortelja hana við sera einfaldum miðlum. Her er sera góð persónsleikstjórn. Sjónleikararnir eru amatørar, men tað sæst ikki aftur í filminum. Vit trúgva sum áskoðarar upp á persónarnar, ið vit síggja. Sakaris hevur eisini ein forkærleika fyri sosialari realismu, sum er sjónligur í filminum, at siga søgur um verulig menniskju í einum veruligum gerandisdegi. Og her er eisini eitt nærlagni í handverkinum og ein stremban eftir samsvari millum hondverkið í filmsgerðini og søguna, sum skal forteljast.

Tá ein so samstundis kennir inspiratiónskeldurnar til filmin, so sæst eisini, at vit hava við ein ungan listarmann at gera, sum dugir at brúka temu og motiv úr øðrum listarverkum og brúka tey til at skapa nakað nýtt, sjálvstøðugt og upprunaligt. Tvær bøkur hava sambært Sakarisi sjálvum inspirerað søguna í Passasjeren. Onnur er Glansbílætasamlarararnir eftir Jóannes Nielsen. Úr einum av søgunum/kapitlunum í hesi bókini hevur hann fingið motivið at vera fangaður við einum øðrum persóni í einum taksabili uttan at kunna sleppa sær burtur frá støðuna, at ikki at kunna rýma undan eini óynsktari samrøðu. Hin keldan, sum hevur verið íblástur til filmin, er Bíblian og líknilsið um tann burturvilsta sonin ... sum í viðgerðini hjá Sakarasi fær umvent fortekn upp á allar mátar. Hóast inspiratiónskeldurnar eru eyðsýndar, tá ein fær at vita um tær, so er Passasjeren eitt sjálvstøðugt listarverk, sum livir sítt egna lív leyst av upprunaligu fyrimyndunum. Og tað er styrkin hjá einum góðum søguforteljara – at duga at finna íblástur í umhvørvi, søgum og hendingum rundan um seg, at finna byggisteinar til søgur í gerandisdegnum og í verkum hjá øðrum og skapa sítt egna listarverk burtur úr teimum.

Passasjeren er frá 2009 og er seinasti filmurin hjá Sakarasi. Men hóast tað, so hevur hann ikki verið latur ella óproduktivur hesi seinastu 2½ árini.

Hetta tíðarskeiðið hevur hann arbeitt við filmsverkætlanum hjá øðrum sum upptøku- og ljóðmaður. Hann hevur verið ein íðin undirvísari fyri Klippfisk – á filmssummarskúlum fyri ung, á skeiðum fyri nýbyrjarar og á skeiðum, sum Klippfisk hevur hildið fyri skúlaungdómi kring landið. Og tað hevur hann gjørt við einum smittandi eldhuga og ídni, sum hevur fingið næmingarnar at luttaka av fullum huga. Hann hevur sagt, at hann kennir tað sum eitt kall at undirvísa og at bera kunnleika sín víðari til tey yngru

Sakaris hevur eisini skrivað fleiri filmshandrit hesi seinastu trý árini. Eitt av teimum verður gjørt til veruleika í summar. Hetta er ein stuttfilmur, sum skal takast upp í Føroyum. Hann verður sambært Sakarisi øðrvísi enn teir, ið hann hevur gjørt áður. Ikki so sosialrealistiskur. “Meira happy ...sum ein poppsangur”, hevur hann sagt.

Hóast Sakaris býr og arbeiðir í Føroyum og hevur røturnar væl festar í heimbygdini Skopun, so er hann ikki nakar heimføðingur, tá tað kemur til tað fakliga og listarliga arbeiðið. Hann samstarvar t.d. við ein norskan høvund um leikrit síni og til stuttfilmin, ið hann fer at gera í summar, hevur hann fingið ein belgiskan, altjóða viðurkendan fotograf at standa fyri upptøkunum.

Í løtuni er hann í ferð við at gera ein dokumentarfilm um ein av okkara kendastu rokkbólkum, sum júst hevur spælt eina nýggja fløgu inn.

Upp á longri sikt hevur hann eitt næstan liðugt spælifilmshandrit á goymslu, og vónar, at fáa møguleika at gera hendan filmin til veruleika eina ferð ikki alt ov langt úti í framtíðini.

Sakaris er ein ungur maður, ið brennur fyri filmi og hevur ofrað nógv fyri at kunna arbeiða burturav við filmi hesi seinastu árini. Tað hevur kravt nógv frával, og hann hevur givið avkall upp á nógv av tí materialla lívinum, ið javnaldrar hansara liva.

Sakaris hevur lýst sína starvsleið soleiðis, at hann er komin til eitt point of no return. Hann hevur valt filmin fram um alt annað og kennir at hann er komin hartil, at hann má halda fram. Tað er ov seint at saðla um nú og velja nakað annað.

Sakaris hevur sagt, at hann vil helst arbeiða í Føroyum. Pengarnir og møguleikarnir eru helst fleiri uttanlands. Men her er tann mentanin og tað jørðildið, ið hann kennir best. Tó so – hann vil heldur gera filmar á norskum, donskum ella enskum enn slættis ikki at gera film.

Tað at gera film í Føroyum er øðrvísi, sigur hann. Tað er ”eitt sindur løgnari”, ”sum at berjast við vindmyllur”. Og tað er nokk tann hugburðin, ið ein skal hava, um ein skal trúgva upp á tað og blíva við at satsa upp á at gera film í Føroyum.

Góði Sakaris.

Eg haldi, at tað er eitt gott val at geva tær hesa virðislønina. Eg veit, at tú ert glaður fyri og virðismetir tað heraklappið, ið tú fært her í kvøld.

Og tú hevur avgjørt uppiborið tað.

Eg trúgvi uppá, at tú eigur nógvar søgur í tær og at tú fert at gera nógvar góðar filmar afturat. Og eg gleði meg til at síggja teir. Hjartaliga tillukku við heiðrinum.

Kvøða hjá Gunnar Hoydal til Kristian Blak, hildin sunnukvøldið 15. januar 2012

Kvøða til Kristian

Fyrst var tað súlan, sum fleyg vestan fyri Mykines, og har vóru szlangan HansZole og Kolbein og Ólavur Øster og Sharon og Ingolf Patursson og Birita og Maggi og Marita Dalsgaard og Eskil Romme og Jesper Thorup og Karsten Vogel og Ole Wich og fleiri onnur.

LP plátan varð tikin upp frá 1.august til 6.september 1977 hjá Milson Zachariasen, og nótar og tekstir kundu fáast hjá einum, sum skrivaði seg Kristian Blak, Husby 6990 Ulfborg.

Haðani var hann komin, tí nýggir fransklærarar vóru arbeiðsleysir í Danmark. Tíbetur fyri okkum, sum tað seinni vísti seg. Ikki tí: Hetta franska mundi vera so sum so at skilja hjá næmingunum, tí tað var blandað við einum málføri, sum heilt týðiliga mundi vera komið úr Jútlandi, heilt har vesturi, har sum aldurnar bróta inn á sandstrendur og sævarvaksnar mølheyggjar. Sjálvur var hann hárfagur um skalla og vangar, og tá hann tosaði, høvdu orðini hug at villast inn í tann prýðiliga skeggvøksturin og koma frá honum aftur meira sum suð og tónar, heldur enn sum franskar máliskur og bendingar.

Men eitt annað var, sum hann dugdi og sum hoyrdist væl. Hann dugdi at spæla uppá. Rokkurin var farin at hoyrast úr kjallarum og bilhúsum, men tað vóru mest gittarar og trummur. Kristian spældi klaver, sum ikki var so vanligt tá. So hann var biðin til nógv ymiskt, og hann var ikki pírin við slagnum av tónleiki, bara tað kom úr huga og hjarta.

Perlan var eitt hús við nógvari søgu. Tað stóð niðri á trýkantinum millum Bryggjubakka og Mylnugøtu. Áðrenn húsið fekk sítt vónríka navn, hevði tað verið pakkhús hjá Z. Heinesen, tá ið hann hevði tikið við Restorffshandlinum í Vágsbotni. Seinni hevði tað verið matstova, ein av teimum heilt fáu í Havnini.

Húsið stóð á grund, sum var skeiklað allar vegir, bæði aftur og fram og upp og niður, ein skjøldur var breiður og høgur, ein annar smalur og lágur, og síðurnar gleivaðu í hvør sína ætt. Nú stóð húsið tómt uttan uppi á loftinum, har sum William eina tíð hevði havt sína málarastovu. Takið lak, rukkupláturnar rustaðu, eitt skrímsl var húsið at síggja til og so mishátt, at tað hevði fingið tann dulda vakurleikan, sum roynd og láturmild fólk kunnu fáa, tá ið tey eldast. Kommunan átti húsið, men visti ikki, hvat hon skuldi gera við tað. Tað var so latið jazzfelagnum upp á leyst, ímóti at felagið stóð til svars fyri rakstrinum og ansaði eftir, at alt fór siðiliga fram.

Úr hesum gamla húsi fóru nú at hoyrast sjáldsamir tónar, fólkatónleikur, rokkur, men mest jazzur og frítt samanspæl í størri og minni bólkum. Nýggjur sangur hoyrdist út gjøgnum vindeyguni, og viðhvørt fóru eisini ungir yrkjarar, meira og minni fyrireikaðir, meira og minni smædnir, fram á gólv at lesa upp ella siga fram úr sínum egna, meðan ein saksofon ella ein bassur royndi sum frægast at fylgja við. Húsið gjørdist eitt friðskjól hjá teimum, sum vildu finna inn í tónleikin, sín egna og tann sum tók seg upp í samanspæli við onnur, og oftast var tað hesin nýggi fransklærarin, sum sat og sló niður í klaverið, og altíð var tað hann, sum fekk tað í lag, sum í fyrstani bara var ein leysligt hugskot ella ein óveruligur dreymur.

Tað bleiv minni og minni franskt og meira og meira tónar, at enda so nógv, at Kristian gavst í Hoydølum og fór undir heilt í tónleiki. Tað átti ikki at borið til, tí tey fyrstu mongu árini var nógv meira møði enn føði. Men har var eisini grøði, so sum sæst á útgávunum, sum hann og Havnar Jazzfelag (eisini hann) og Tutl (eisini hann), stílaðu fyri. Plátan við Spælimonnunum í Hoydølum kom í 1977, Vælferðarvísurnar hjá Kára p. í 1978, ein minniligur varði í føroyskari sangskriving, Jazz í Føroyum 1978 við tveimum útgávum aftrat seinni, Veðurløg við Karsten Vogel 1980, meira og meira í einum fjølbroyttum samanspæli millum føroyskar og útlendskar tónleikarar.

At skipa fyri øllum hesum og samstundis fáa stundir til sítt arbeiði sum tónaskald, tað hevur verið eitt ódnartak, men eisini tað bar til. Í 1979 kom fyrsta LP plátan Snjóuglan við hansara egna tónleiki, í 1982 tann stórfingna útgávan Ravnating við ljósmyndum hjá Philippe Carré, eitt stórverk í føroyskari list, tori eg at siga, sjálvt um tónaskaldið er jútskt og myndlistamaðurin er franskur (minnist til, at tey sum gera gott verk í Føroyum eru góðir føroyingar). í 1984 Concerto Grotto, við tónleiki skrivaðum til at framføra í hellinum við Líðargjógv á Sandoynni, meðan havið skolar niðaní, og bládúgvur flúgva inn og út, og framført við so mætum tónleikarum sum John Tchicai, Anders Hagberg, Anders Jormin, Lelle Kullgren og Karin Korpalainen saman við Sharon og Kristiani.

Heygar og Dreygar, Kingoløg, Svita yvir 15 føroysk fólkaløg, Brøytingar: Kristian gjørdist tann stóri samanbindarin millum lond og tónleikasløg, altíð opin fyri nýggjum møguleikum, altíð fúsur at finna ein gongda leið, so ella so. Umframt alt hetta hevur hann verið oddamaður í tiltakinum Summartónar, sum skipar fyri framførslum um alt landið á hvørjum sumri. Aftrat kemur hansara drúgva starv øll árini fyri rættindum hjá tónleikarum og listafólki.

Og so eru tað allar ferðirnar út í heim at spæla fyri øðrum og læra av øðrum. Kom sjálvur fyri nøkrum árum síðani eitt myrkt kvøld í februar til sveitsiska býin St. Gallen at lesa upp, og hvør sat har i kirkjukjallaranum og spældi upp á lívið: Kristian saman við Sharon og Ívar Bærentsen og Janne Danielsson og øðrum gomlum spælimonnum. Verðin var lítil og samstundis ómetaliga stór, og tað var skjótt at sangurin ”Aldan” brimaði, til sveitsararnir høvdu lært at syngja ”øs meg, tá eg biðji um frið”.

Ein óttaleysur íbirtari, netverksmiður, íverksetari ella hvat sovorðið annars sigst um hetjurnar í dagsins framkomna samfelagi. Nýggj tøkni og skjótari samskifti hevur gjørt tað lættari at koma frá ætlan til liðugt verk. Í seinastuni eru komnar umleið hálvhundrað útgávur á hvørjum ári, og talið av útgávum, plátum, bondum og fløgum og talgildum fílum, Kristian hevur verið uppií, er nú umleið 500, harav ein tíggindapartur ella 50 útgávur við hansara egna tónleiki. Ivaleyst kann hvør av hesum útgávum metast saman við eitt vanligt yrkingasavn, men hvat føroyskt skald kann vísa á eitt avrik sum hetta?

Súlan fleyg, bládúgvurnar við, og ravnarnir Hugin og Munin koma heim og siga frá tí, sum í verðini gerst. Tað er sum við hesum spælimanninum, ið ongantíð troyttast: Kristian hevur hugin og hann ger munin. Ósjálvsøkin, hugsunarsamur, hugsunarsamur, góður í ráðum og altíð beinasamur.

Hann er sum áin, ið tutlar undir heilum, ferðin er endaleys, og her er hansara seinasta fløga, har hann spælir egnan tónleik saman við bólkinum Yggdrasil, sum eitur eftir heimstrænum, ið hevur greinar, sum breiða seg upp og út um allan himmalin. Á húsanum er listaverk úr Nunavut í Kanada og kallast ”Shamanur á náttarflogi”. Shamanur er eitt fólk, sum hevur beinleiðis samband við duldar og grøðandi máttir. Hagar er hann nú komin. Hann er hjá fuglinum, hann flýgur um lond, og hann lýsir. Hatta er hann!

Kristian í Boyggjastovu á Reyni, FO 100, er okkara shamanur.

Røða hjá Maluni Marnersdóttir fyri Jóanes Nielsen, tá hann fekk handað Mentanarvirðisløn Landsins 2011

Háttvirdu Bjørn Kalsø, landsstýrismaður

Jóanes Nielsen, skald.

kæru virðislønar- og heiðurslønarmóttakarar og kæra samkoma

Takk fyri heiðurin at røða hesa løtu. At tala um og við Jóanes Nielsen, sum nú hevur fingið Mentanarvirðisløn landsins.

Í yrkingasavninum Naglar í jarðarinnar hús sigur yrkjara-egið:

Tí hangi eg um skaldskapin

sum fyllibyttan um fløskuna.

Mínar mentaðu lastir

góvu mær M. A. Jacobsens bókmentavirðisløn í 1984.

Naglar 21.

Eg loyvi mær at halda, at hetta yrkjara-egið stendur tær nokk so nær, tí tú, Jóanes fekst M. A. Jacobsens júst í 1984. Síðani hevur tú verið í uppskoti til Norðurlendsku bókmentavirðislønina, fleiri bøkur tínar eru týddar og givnar út í Danmark og Noregi og hava fingið frálík ummæli har. Og tú hevur fingið starvsløn bæði frá danska og føroyska mentanargrunninum.

Og nú stendur tú fyri skotum her. Mentaðu lastir tínar hava enn eina ferð fingið teg aftur. Onkur kundi kanska spurt, um tú ikki hevur ein trupulleika og vilt sleppa í viðgerð, eitt nú til avvenjingar!

Nei, hatta er skemt sjálvandi, men tú fært valla fínari føroyska virðisløn enn hesa, Mentanarvirðisløn landsins. Eina útlendska hevur tú eisini fingið, eg hugsi um Norðurlendsku Dramavirðislønina. Eg haldi, at vit øll unna tær so hjartaliga at fáa fleiri bæði innlendskar og útlendskar virðisløn afturat, men lat okkum nú frøast um, at mentanarvirðislønarnevndin hjá Mentamálaráðnum í sínum vísdómi hevur gjørt av at lata tær virðislønina.

Hinvegin kunnu vit venda hesum við. Eg haldi eisini, at tað er í tínum anda at siga, at henda virðislønin er fjøður, sum land okkara prýðir seg við – eitt nú fyri at kunna teljast millum mentaðu tjóðir heimsins. Og tað er gott. Annars er tað ikki gilt av peningi at forvinna tíansheldur at fáa hjá tykkum, sum skapa hetta, sum í okkara mentan er tað fínasta vit eiga – mentan og list.

Við ansi fyri dagfestingum, hevur Mentamálaráðið gjørt føðingardag Williams Heinesens til mentanarvirðislønardag. Og hann er ein av yrkjarunum, sum tú og aðrir yrkjarar hava tykkara stríð við. Skulu tit elska hann og læra okkurt av honum, ella skulu tit hata hann og kveistra hann burtur. Jóanes, tú telist tíbetur millum tey, sum hava víst skaldskapi hansara ans. Tú hevur skrivað ta retoriskt spyrjandi yrkingina “Hvat skulu vit gera við William Heinesen”, sum Hans Tórgarð fer at lesa um eina løtu. Ein onnur yrking um William Heinesen eitur “Hin vakri njósnarin” – og tað var júst tað, William Heinesen var – og tú við fyri alt tað. Ein munur er, at tú njósnast millum onnur fólk og í aðrari tíð enn William. Uppaftur ein onnur yrking tín lýsir eitt par, ið fer at fáa sær hummarar at eta. Hon minnir um yrkingina “Olympia” eftir William Heinesen, ið lýsir eina einkju, sum m.a. fær sær hummara saman við nýggjum elskara.

Nógvir aðrir yrkjarar og rithøvundar eru við virðing nevndir í yrkingum og bókum tínum, mest menn, men eisini onkrar konur. Stundum fremur tú kortini satt skaldsligt faðir-morð. Tað kemur fyri í leikinum Eitur nakað land weekend? har Jóannes Patursson, bóndin, yrkjarin og tjóðskaparpolitikarin verður líkskorin á pallinum. Tað er hvørki nasvíst ella óvirðiligt; tað er neyðugt at gera upp við listaligar fyrimyndir fyri at skapa sínar egnu og føra orðlistina víðari – tú, Jóanes Nielsen, ger tað á tín viðhvørt bonska hátt. Penheit hava vit ovmikið av – tað yrkir tú eisini um. Fyri alt tað, tað ber til at elska yrkingarnar eftir Jóannes Patursson hóast skaldsligu atfinningarnar. Tær hoyrdu til sína tíð; nú er onnur tíð og aðrar yrkingar.

Tú verður nógv lisin – tað sigst, at yrkingasøvn tíni liggja uppslitin í lugarunum.

Lat meg við einum av tínum orðum siga, at verk tíni hava “bunkrað” í Nonnuskúlanum, á skipsdekkum og á Havnarkai og lýsa ofta hvar virðini, sum hetta landið livir av, verða skapað. Atfinningarsamur ert tú eisini. Eina mest finst tú at kraddarum; “samfelagsins Djengis Khanar” kallar tú teir viðhvørt, og tjóðskaparrørslan sleppur heldur ikki undan.

Tað, sum tú hevur givið okkum, er:

Royk(ur)in av nýggjum orðum

Øðrvísi trúgv

Av motorum ið syndraðu gamalt huglag

Brúgvar 36

Stundum er yrkingakynstrið lýst sum “fepurin (...) gjøgnum bokstavaraðið” (Brúgvar 15), og stundum verða yrkingarnar óhugnaligar:

Dreygar ið eiga at kenna sítt pláss handan gyrðingarnar í ørskapinum

Eggja vælútbúnum fólki at fella vónleysar dómar yvir førleikan hjá orðinum at endurspegla heimin.

Tómar kumpassir fara avstað við hægstu bókmentaligu viðurkenningunum

Brúgvar 15

Gátuførur dómur, yrkingin fellur. Tað er ilt at vita, hvussu hesar reglur skulu týðast. Eru tær eitt nú um tiltøk sum hetta, har tú sjálvur ert tóma kumpassin, sum fer avstað við hægstu bókmentaligu viðurkenningini? Tí eg veit ikki, um spritt er eftir í kumpassini hjá tær – um tú framvegis fert at vera líka skrappur. Men eg veit, at kumpassin hevur víst ávísa kós, og misvísingin er kend: tú hevur ongantíð krógvað, hvar tú hoyrdi heima politiskt. Hesi seinnu árini hevur sosialistiska hellingin kanska ikki ligið so frammarlaga í tí, sum tú yrkir, men bersøgni globaliseringskritiski tónin er har – væl blandaður við sera ítøkiligan kærleika og eymleika, seksualitet og listaligt kynstur. Birita Mohr fer seinni at lesa yrkingar upp, sum vísa tað.

Tú hevur næstan altíð yrkt órímað og sjáldan í púra regluligum ørindum. Afturfyri skapar tú myndir. Tað eru orðini, myndevnini í teimum og endurtøkur, sum hugtaka. Yrkingarnar hava eisini javnan verið um yrkingakynstrið sjálvt – tær eru viðhvørt poetikkir, stundum í brotum og stundum meira útgreinaðar lýsingar av yrkingahátti. Ein sigur:

Yrkingar eru rekar.

Viðarbular riknir inn á grýtutar strendur.

Heilivágur hjá sorgini.

Spreingiknøttar mót maktini.

Saltið í rúkandi døgurðapottum.

Tjøraðu plankarnir 5

Her hava vit fýra myndburðir ella metaforar ella orðmyndir, rekan úr bóndasamfelagnum, viðarbulin úr skógarídnaðinum, heilivágin úr heilsuverkinum, spreingiknøttin úr krígsmáli og so tað einfalda, men týdningarmikla saltið úr gerandisligari matgerð. Eina aðra staðni sigur yrkjara-egið:

Eg vil til tann reina skaldskapin sum dukar í dieselmotorinum

sum brennir í kjøtinum á svíktari [sic] kvinnu

sum nývaknað spyr postboðið hvat tað er fyri øld sum larmar úti á vegnum

Kirkjurnar 32

Myndirnar eru fullar av mótsetningum. Eitt nú samansetingin av reinum skaldskapi (hvat er rein list? – men lat tað fara í kvøld) og dieselmotori. Tað reina og tað oljudálkaða og oljudálkandi; hetta vísir hvussu skaldskapur kann vera, nýtir málið á óvanligan hátt, setur øðrvísi saman enn gerandismálið, og tað eggjar hugin. Henda yrkingin viðger, hvaðani yrkingar koma, hvat tær eru og kunnu. Eitt nú: “Yrkingin eigur eina styrki sum er sterkari enn skaldið sjálvt”, og tað er so satt sum tað er sagt. Mangan býr meira í yrkingunum, enn skaldini geva sær fær um og tað er til frama fyri lesararnar.

Hinvegin eru eisini yrkingar, sum siga, at orð eru ikki vandaleys. Einastaðni stendur:

Eg ræðist hesi ógvisligu orð

sum fløða úr mínum penni.

Gævi eg var ein silvurklokka

til pynt á einum aldurdómsheimi.

Tjøraðu plankarnir 29

Tað fremur fatan¬ina at gera av, og tað gert tú Jóanes – báðar vegir. Longsulin eftir at krógva seg í tí meinaleysa lýsir kanska eina almenna kenslu hjá fólki, sum viðhvørt seta nøsina nakað langt fram. Yrkjara-egið hjá tær, Jóanes, fellur kortini ikki fyri freistingini at gerast pyntiligur.

Fyrsta skaldsøgan hjá tær hevur heiti, sum er ein heila søga. Gummistivlarnir eru tær einastu tempulsúlurnar, sum vit eiga í Føroyum.

Tempulsúlur ljóma av egyptiskari, grikskari og rómverskari byggilist. Í skaldsøguheitinum eru súlurnar tvær, og tað liggur beint fyri at hugsa um fyrsta templið í Jerusalem, Sálomontemplið. Báðu megin dyrnar stóðu tvær súlur, sum kallaðust Bóas og Jakin ímyndandi kongarnar Dávid og Sálomon. Hetta snið varð fyrimynd í kirkjubygging í miðøld, og seinni tóku frímúraralosjurnar tað til sín.

Í miðdepli í skaldsøguni stendur útróðrarverkfallið í 1975, sum bókin halgar. Hon ger gummistivlarnar til symbol fyri tann berandi leiklutin sum útróðrarmenn og arbeiðsfólk hava í samfelagnum.

Næsta skaldsøgan var Páskaódnin. Hon fer fram í Havn og fyri ein part í kloakkleiðingunum. Triðja skaldsøgan, Glansbílætasamlararnir kom í 2005, og hon er heilskaptari enn hinar báðar, kanska tí at tilfarið nemur við lívssøguna hjá høvundinum: Skúlatíðin í nonnuskúlanum, grannalagið við Landavegin og vinmenninir haðani. Hon er eins og fleiri yrkingar týdd til danskt og varð sera væl fagnað í donsku pressuni.

Og so komu nøkur yrkingasøvn aftur við myndaríkum heitum sum ørsmáar søgur. Brúgvar av svongum orðum ljómar av meginpartinum av sjálvljóðaskipanini og kann benda hugin á yrkingina “Brúgvar” eftir Karsten Hoydal. Heitið á nýggjasta yrkingasavninum, Tey eru sum taka mánalýsi í álvara, er skemtiligt og heilsar kanska yrkingini um mánan og jørðina eftir Róa Patursson.

Longu í fjør kom triðja skaldsøgan, sum er enn meira umfatandi enn tær undanfarnu bæði formliga og innihaldsliga. Heitið á henni klingar av fremmandum londum og er merkiliga samansett. Brahmadellarnir. Brahma [bra.hma] – er hindu skapanargudur. Hann er settur saman við italska diminutiv/minkandi eftirskoytinum “-tella”, sum í ”frittatella” = frikadella, lítið kjøtknetti, so tað verður kanska Brahma-petti – skapanargudapetti ella smáir skapanar-gudar? Ja hví ikki. Tað eru vit kanska øll.

Brahmadellarnir er søgulig skaldsøga. Hon byrjar í august í 1980 á gamla kirkjugarði í Havn, har høvuðspersónurin Eigil Tvibur heldur 185 ára føðingardagsveitslu fyri Napoleon Nolsøe. Hann var lækni í 1850-60-árunum og sonur Jákup Nolsøe og tískil bróðursonur Nólsoyar-Páll. Hesin Eigil, sum heldur føðingardag fyri Pola, er skaldsligur persónur, býráðspolitikari og rithøvundur og ger heldur nógv av tí váta slagnum (358). Politiskt er hann vist Gamla-sjálvstýrismaður, anti-tjóðveldismaður og bókmentasøgukritiskur.

Føðingardagshaldið endar í næstseinasta kapitli í bókini. Tá verður Eigil handtikin á kirkjugarðinum fyri nakað frammanundan at hava gjørt seg inn á og meinslað ein mann, ið hevði skrivað eitt lesarabræv sum beindi fyri politiska andliti hansara.

Millum alt hetta faldar ein samansett og spennandi søga seg út. Tað langa tíðarskeiðið í 19. øld er ikki fyri viðkvæmar sálir. Hvørki mentanarliga ella kensluliga. Harafturat endavendir skaldsøgan fastgrónum fatanum um søguligar menn og tilburðir.

Eitt nú er Løbner kommandantur lýstur sum erotikari, ið dárar unnustu sína við sápu og lappa, sum hann kínir henni við um allan kroppin; hesin kommandantur, ið vit halda okkum kenna úr søgubókunum sum harðligan og ódámligan.

Ritverkið eftir Jóanes Nielsen er fjølbroytt og ríkt. Myndirnar eru ramligar. Yrkingarnar bera saman og gera myndburðir, sum smella og standa fram í tekstunum. Eisini skaldsøgurnar taka stundum dýran til, men stundum eru tær eins og yrkingarnar sárar og varligar – hvørt um annað og púra óvæntað.

Hjartaliga til lukku, Jóanes.

Takk fyri hesar mentanarligu lastir.

Um tær tørvar spritt á kumpassina, so kann Mentanarvirðisløn Landsins vónandi fáa tær ein dropa at lata á hana.

Eitt felag fyri filmslistafólk

2012-01-27T08:10:00.000Z

Í góðu sendingini um føroyska filmslist, segði Jan Berg Jørgensen, ið hevur verið við til at sett filmsverkstaðið hjá Tórshavnar kommunu, Klippfisk, á stovn, at pengarnar til list eru so mikið smábýttir, at nú fílmsfólk eisini eru farin at søkja um somu fáu milliónurnar, sum hini listafólkini søkja um, vil LISA helst ikki hava okkum um borðið.

Sum formaður í LISA vil eg staðiliga mótmæla hesum. Eg havi tosað við filmsfólk um at skipa eitt felag fyri tey mongu, ið arbeiða við filmi bæði í sjónvarpi, í lýsingarfyritøkum og privat. Vit í LISA vilja, at hesi mongu dungnaligu filmslistafólk skipa eitt fakfelag, soleiðis, at tey kunnu standa sterkari mótvegis almennu myndugleikunum, tá ið talan er um at verja upphavsrætt, at eggja politikarum at taka filmslistina í álvara og seta ein filmslistagrunn á stovn, at verja rættindi, bæði viðvíkjandi sosialari trygd og øðrum. Kanska havi eg tosað við skeivu fólkini, tí at vit hava, ið hvussu so er ikki hoyrt frá teimum enn.

Kanska nevndi Jan Berg Jørgensen skeivan felagsskap ella mistók hann seg, tá ið hann seg so. Kanska meinti hann við Mentanargrunn landsins ella onkran annan. Eg veit ikki, men eitt er vist, og tað er, at LISA hevur onki ímóti, at filmsleikstjórar, ljósfólk, klipparar, framleiðslufólk og onnur, ið arbeiða við filmi skipa eitt felag, sum søkir um limaskap í LISA, soleiðis, at øll listafólkini kunnu standa saman um filmslistina, ið hevur flest allar listagreinir í sær.

Oddfríður Marni Rasmussen
Formaður í LISA

Tíðindaskriv: Reinsaríið: Multifunksjónshús við rútmiskum spælistað

2012-01-26T11:10:00.000Z

Til býráðsfundin í kvøld hava trivnaðarstjórin og mentamálaleiðarin mælt til at játta eina miljón av íløguætlanini 2012 í sambandi við arbeiðið at gera Reinsaríið til m.a. rytmiskt spælistað. Bæði mentamálanevndin og fíggjarnevndin hava mælt til at taka undir við uppskotinum.

Byggilistarliga hugskotið, sum Kontrast Arkitektar hava gjørt, byggir á at tvinna tað gamla saman við tí nýggja. Innan verður tað gamla varðveitt, sum er merkisvert í sær sjálvum, og við nýggjari innrætting og nútíðar sniði fæst ein meira tíðarhóskandi og nýtiligur bygningur.

Hugskotið byggir á at fáa ein sokallaðan polyvalentan bygning, sum við sínum mongu tiltøkum kann broyta funksjón eftir tørvi. Hetta, at hava rúmini so opin sum møguligt og funktiónirnar mobilar.

Mesta arbeiðið við Reinsarínum er at meta sum restaureringsarbeiði, og tí verður arbeiðið framt í smáum stigum.

Tórshavnar Kommuna

Hjördis Haack við á framsýningum í DK

2012-01-25T06:32:00.000Z

Listakvinnan, Hjördis Haack, ið er limur í Heystframsýningini, hevur úr at gera við framsýningum í Danmark í løtuni. Hon luttekur m.a. á framsýningini "Sådan set" á Rønnebæksholm og á framsýningini "Hvad mere er..." á Museet for Religiøs Kunst í Lemvig, har m.a. henda áhugaverda myndainstallatiónin við málningum og video er at síggja. Eg seti inn myndir og tíðindaskriv:

Listakvinna og verk

Myndainstallatiónin hjá Hjördis á Heystframsýningini 2011

HOVEDUDSTILLING

Hvad Mere Er...Med Blik på det Åndelige

8. januar - 4. marts 2012

En udstilling med Laila Westergaard, Steffen Tast, Hjördis Haack og Bjarke Regn Svendsen på Museet for Religiøs Kunst

Udstillingen vil vise, hvordan disse kunstnere udforsker begrebet ”det åndelige” og forsøger at kortlægge, hvad der sker i menneskets møde med det åndelige. Kunstnerne vil med hvert deres indtryk og tilgang til kunstværket afdække forskellige steder og situationer, hvor det åndelige kommer til udtryk.

Steffen Tast viser på udstillingen en række lysinstallationer.Kunstneren benytter sig primært af materialer fra industrien, lysdioder, ituslået glas og aluminium. Med disse materialer skaber Steffen Tast et værk, som imiterer naturens rytme, for på den måde at nå ind til en åndelig dimension i oplevelsen af naturens under.

Hjørdis Hack er optaget af overflader og spejlinger, som hun afbilder i hyperrealistiske oliemalerier. I udstillingers værker blander hun video og maleri, i forsøget på at indfange den åndelighed hun mødte en tidlig morgen på floden Ganges.Værkerne afbilder den rytmiske bevægelse af pilgrimmenes både i solens første gyldne lys.

Laila Westergaards arbejde med at få den tunge granit til at virke let og luftig ved at hugge sirlige mønstre er en åndfuld proces i sig selv. I flere af værkerne møder vi dog også ”ånden” i dens kristne form. Værket ”urolig dug” er for eksempel et alterbord, hvor den enkle vævede granit dug bevæges at en uforklarlig kraft.

Bjarke Regn Svendsen forsøger gennem maleri, fotografi og video at indkredse den psykiske og åndelige dimension i vores oplevelse af hverdagen omkring os. Bl.a. med billeder af kirkegårde og religiøse processioner fra den lille italienske bjergby Olevano Romano.

De fire kunstnere har tidligere udstillet sammen i kunstnersammenslutningen den Gyldne, det var her de blev opmærksomme på at de besad en fælles æstetisk længsel.Karakteristisk for kunstnernes arbejde er en stor respekt for materialet. Dets taktilitet, konsistens og sanselighed er en styrende faktor i tilblivelsen af værket.

Udstillingen er støttet af Colstrups Fond, Grosserer L. F. Foghts Fond og Statens Kunstråd

Billedet: Bjarke Regn Svendsen, Corpus Domini, 2007-8

http://folkebladetlemvig.dk/foto/galleri-ny-udstilling-paa-museet

http://www.kristeligt-dagblad.dk/artikel/446555:Kultur--Granit-bliver-til-aand-og-letter-ubesvaeret

Sólsprotnir tankar um tulipanir, køksgardinur og listasavn

2012-01-24T10:08:00.003Z

Fyrsti mánaðin av nýggja árinum er so gott sum farin, vit standa nú fyri møguligum verkfalli og stúra kanska fyri hvussu árið fer at vera við flatskatti, løgnum forhondsavtalum uppá makrelin og øktum olju- og elprísum. Men í gjár var tað ljóst eina løtu og í morgun er himmalin eisini vakur og høgur. Tað er ótrúligt hvussu nógva orku nakrir fáir sólargeislar kunnu framleiða og nú hoyrist eisini um spreingingar í sólini. Uha, sum tað ljóðar ógvisligt, men hetta hevur sum so einki við okkum at gera, og tað er av sonnum ein uggi at vita sær, at tað ikki (eins og alt hitt keðiliga á planetini) kemst av egnari ovurnýtslu, okkara gamla køliskápi og allari óskikkiligheit. Mitt í januarússaligheitinini skínur sólin eina løtu og veitir orku til at keypa tulipanir og ljósagrøn stearinljós, havi enntá umhugsað keyp av nýggjum køksgardinum og mitt í tílíkum sólørum tonkum stingur góða, gamla forvitnið seg upp. Hvat man henda á føroyska listapallinum í 2012 ? Eg havi hoyrt graml um onkrar spennandi verkætlanir bæði í Norðurlandahúsinum, Steinprenti og í Listasavninum, so eg fari inn á http://www.art.fo/ at forvitnast.

Heimasíðan hjá Listasavninum sær ikki út til at hava verið uppdaterað síðan eina ferð í summar. Yvirhøvur kann ikki sigast, at heimasíðan er tíðarhóskandi, hon er at kalla versnað í mun til áður við tað, at listafólkapresentatiónirnar við verkdømum eru horvnar. Men hetta hevur møguliga okkurt við rættindi at gera, og kanska eru tey í ferð við at broyta heimasíðuna. Sambært heimasíðuni tók nýggi stjórin, Nils Ohrt við starvinum 1.mai. Í listasavnshøpi eru framsýningarvirksemið ofta lagt til rættis nøkur ár fram í tíðina og tí tekur tað ofta sína tíð áðrenn, tey vitjandi merkja til eina nýggja leiðslu. Nýggi stjórin hevur eisini havt sítt stríð av, at akuttar ábøtur gjørdust neyðugar í framsýningarsalinum. Harumframt hevur listasavnsstjórin havt onkrar fyrilestrar her og í Klaksvík, hann helt upplatingarrøðuna til Heystframsýningina 2011, men samanumtikið hevur listaumhvørvið ikki merkt nógv til stjóraskiftið í Listasavninum higartil, t.d. tá tað kemur til listakeyp. Sjálvandi skal Nils Ohrt sleppa at kunna seg gjølliga um støðuna innan føroyska list, um hann hevur tað fyri neyðini, men nú er skjótt uppá tíðina, at okkurt hendir. Ein av skyldunum hjá Listasavni Føroya er at savna ta bestu listina. Henda skyldan hevur ikki verið serliga væl yvirhildin í nógv ár og tí kenst tað eftirhondini sum um tað hevur skund at fáa gongd aftur á keyp av góðari samtíðarlist.

Listasavn Føroya

Listasavn Føroya er í Viðarlundini í Gundadali í Havn, vestan fyri stadionøkið, 5 minuttir at spáka úr Norðurlandahúsinum.

Skipan

Listasavn Føroya er sjálvognarstovnur. Nevndin er mannað við fýra limum, ið umboða Føroya Landsstýri (formaðurin),Listafelag Føroya, Føroysk Myndlistafólk og Tórshavnar Kommunu. Nevndarlimirnir eru valdir fyri 4 ár. Nevndin setur savnsleiðara í 5ára skeið.

Framsýningarskrá 2011

Skráin yvir framsýningar í Listasavni Føroya í 2011 sæst her >>

Faroese Version
English Version

KONSERT / CONCERT
Det Kongelige Danske Musikkonservatoriums Børnekor - 30. juni 2011

		Færøerne får i den sidste uge af juni besøg af Det Kongelige Danske Musikkonservatoriums Børnekor, der har sat ny standard for, hvilke musikalske resultater man kan opnå med børn, hvis de får de rette rammer...[+] Les meira

FRAMSÝNING / EXHIBITION
Tita Vinther – Serframsýning - 17. juni – 21. juli 2011

		Tita Vinther er útbúgvin vevkona við ull sum tilfari. Hon er ein ógvuliga dugnaligur handverkari, sum setur stór krøv til arbeiðið, bæði tá tað snýr seg um val av tilfari og skapi, nýtslu av liti, kompositión og tøkniliga dygd...[+] Les meira Tita Vinther is educated as a weaver with wool as her basic material. She is an excellent craftswoman who sets ambitious goals in her work as regards the choice of material as well as the shaping of her work, colours...[+] Read more

NEVNDIN
SEKEL - Til fjølmiðlarnar

		Stýrið fyri Listasavnið hevur á fundi í Listaskálanum, mikudagin 8. juni 2011, lagt hesa frágreiðing fyri tey 33 fólkini, sum herfyri sendu Listasavninum opið bræv í sambandi við ónøgd teirra um tgávuna av bókini SEKEL. Martin Næs, formaður, Listasavn Føroya [+] Les frágreiðingina her

FRAMSÝNING / EXHIBITION
Edward Fuglø: Merry-Go-Round – Serframsýning - 25. april – 13. juni 2011

		Listasavnið gevur út bókina Edward Fuglø – Verðin í eini fliðuskel, skrivað av Evu Furseth listfrøðingi. Millum annað skrivar hon: “Mínar myndir eru illustratiónir” ... [+] Les meira A monography about the artist, entitled Edward Fuglø – The World in a Nutshell, will be released by the museum and is written by art historian Eva Furseth ...[+] Read more

MÓTTØKA
Móttøka á Listasavni Føroya

		Í sambandi við, at Helgi Fossádal leggur frá sær sum stjóri á Listasavni Føroya eftir at hava sitið sum stjóri í sjey ár, verður almenn móttøka á Listasavninum fríggjadagin 29. apríl kl. 16-18. Á móttøkuni hevur danski listfrøðingurin dr.phil Mikael Wivel framløgu av nýggja stórverkinum SEKEL – føroysk myndlist í hundrað ár. Martin Næs, formaður, Listasavn Føroya

BÓK / BOOK
Spegilsmyndir náttúrunnar

		Nýggja listabókin snýr seg um eldri føroyska landslagslist í norðurlendskum samanhangi, har menningin frá ... [+] Les meira

FRAMSÝNING / EXHIBITION
Várframsýning 2011 - 18. mar. 2011 – 17. apr. 2011

		Føroysk Myndlistafólk skipa fyri árligu Várframsýningini, ið nú hevur fleiri enn 20 ár á baki. The Várframsýnining 2011 is arranged by Føroysk Myndlistafólk.

TÍÐINDI / NEWS
Nýggjur savnsleiðari settur á Listasavni Føroya

		Stýrið fyri Listasavn Føroya hevur sett danska listfrøðingin Nils Ohrt í starvið sum leiðari fyri Listasavn Føroya komandi 5 árini. ... [+] Les meira Nils Ohrt appointed as new museum curator/director ...[+] Read more

Faroese Version

English Version

Listasavn Føroya • Gundadalsvegur 9 • P.O. Box 1140 • FO 110 Tórshavn • Faroe Islands • T. +298 313579 • F. +298 316679

Fernisering við træprentum hjá Tòroddi

2012-01-23T08:30:00.000Z

Leygardagin 21.jan. var móttøka fyri innbodnum í Listaskálanum í sambandi við 60 ára føðingardagin hjá Maluni Marnersdóttir. Vit ynskja henni til lukku við degnum og við heiðursritinum Malunarmót, ið m.a.inniheldur eina áhugaverda grein við útgangsstøði í eini yrking hjá Tóroddi Poulsen. Sama leygardag læt framsýning við steinprentum hjá Tóroddi Poulsen upp í Steinprenti. Her eru myndir frá upplatingini í Steinprenti.

Jan prátar við eina av okkara ungu listakvinnum, Halldis Olsen

Tá eg verði stórur...

Listamaðurin prátar við fólk

John og Jan

Framsýningargestir, Inger og Jenny m.o.

-Tað sær svart út...

Eg finni uppá og vindi uppá tráð burtur úr ævintýrinum hjá H.C.Andersen um Hyrdinnuna og skorsteinssóparan

Ein av yngru framsýningargestunum

Ein fantastisk mynd av tagnarmaskinuni, ið framleiður kvirru

Framsýningargestir

MÆ!

Fók lýða á og práta

Hugnaligt sum altíð

Og Fríða bjóðar gularøtur og saltkeks

Enn ein fantastisk mynd av tagnarmaskinuni

Børn og vaksin á framsýning

Træprent

Heilt nógvir gestir vóru

Tey óndu

2012-01-22T11:39:00.000Z

Det forførende ved virkeligheden er, at den er meget mere absurd end fiktionen. Virkeligheden besidder en råhed, som fantasien ikke kan fostre, og derfor låner fiktionen ofte fra virkeligheden. Således genkendes virkelighedens grusomhed jævnligt, mere eller mindre tydeligt, i teaterkunsten, og nogle gange er stykker direkte baserede på denne verdens og denne tids tragedier. Det er blandt andet tilfældet med Rupert Goulds forestilling ”Decade”, som iscenesætter begivenhederne i det nordlige tårn i World Trade Centre den 11. september. Det er tilfældet med flere stykker om massemorderen Manson og andre grumme figurer og helt aktuelt, og tilsyneladende ikke helt gennemtænkt, er det tilfældet med det københavnske caféteaters planer om at dramatisere massakren på Utøya ud fra Anders Behring Breiviks 1500 sider lange manifest. Det er også tilfældet med Niklas Rådströms stykke ”Tey óndu”, som er baseret på den grufulde historie om to drenge, der i starten af halvfemserne dræbte et andet barn, og som teatergruppen TVAZZ nu fremfører på Tjóðpallur Føroya.

Det er en vigtig diskussion, hvorvidt det er moralsk forsvarligt og kunstnerisk holdbart at låne så direkte fra virkeligheden. Men tilbage til det senere, for teateroplevelsen rækker langt videre. På scenen i ”Tey óndu” er tre skuespillere: Gunnvá Zachariasen, Kjartan Hansen og danske Tine Gotthelf. Det er på alle måder fantastisk at være vidne til disse tre skuespillere, som er villige til, lige foran os, at tage huden af og gå ind i noget af det, som er allermest svært. Det er fantastisk at høre deres stemmer bevæge sig rundt i rummet, at se deres kroppe forvandles og deres ansigter forsvinde og vende tilbage. Det er fantastisk, at vi har så dygtige skuespillere, og det er fantastisk at de med dette stykke, endnu engang, formår at skabe øjeblikke, som altid vil blive hos mig. De mestrer nemlig alt det, som kun teaterkunsten kan, det nærvær og den hudløshed, som ikke findes andre steder. Derfor vil jeg på det varmeste anbefale alle at se stykket.

Men, ”Tey óndu” er ikke tænkt, som et uproblematisk stykke, og det er det heller ikke. Det er aldrig uproblematisk at bruge en moderne tragedie, og også dette stykke bevæger sig på en hårfin grænse for - om ikke, hvad der er moralsk forsvarligt og kunstnerisk holdbart - så, hvad der er moralsk nødvendigt og kunstnerisk interessant. Forfatteren, Niklas Rådström, problematiserer selv denne grænse både i teksten og i formen, som har elementer fra den græske tragedie, hvor der er et kor, som kommenterer begivenhederne og således skaber en leg med fiktion og virkelighed. TVAZZ gør også, hvad de kan, med stor kreativitet i opsætningen og i fortællemåderne, som findes på flere forskellige planer og metaplaner, der hele tiden forholder sig til sig selv og hinanden. Men det lykkes alligevel ikke fuldstændig at overbevise mig, som beskuer, om, at det kunsten kan fortælle om virkeligheden er vigtigt nok til at lade virkeligheden overtage kunsten – eller omvendt. Og det er måske slet heller ikke meningen, at jeg skal blive overbevist om noget som helst.

For det er ikke kunstens opgave at forløse os, hverken fra virkeligheden eller fra det onde og det er netop en af stykkets pointer. Hvis, det er ondskab der drev de to tiårige drenge til at dræbe et toårigt barn, er det også ondskab der skabte disse drenge og ondskab, der ikke reagerede på ondskaben. Hvis ondskaben findes, er vi alle vidner til den og kan ikke lægge den fra os. Vi er alle medansvarlige, og måske, spørger stykket, også medskyldige. I det hele taget stiller stykket mange spørgsmål, og det er selvfølgelig nok også den eneste mulige måde at forholde sig til den virkelige verdens ondskab og den virkelige verdens sår og sorg. Men spørgsmålene ramte bare ikke altid plet hos mig. Jeg følte mig ikke engageret af, at jeg hele tiden blev spurgt om jeg selv ville gribe ind, hvis jeg var vidne til ondskab, og jeg følte mig ikke forfærdet af, at det blev pointeret for mig, at det kunne have været mit barn. Det ved jeg godt. Jeg tror, at vi mennesker i virkeligheden er meget optagede af ondskaben i verden og i os selv, vi er bevidste om ondskaben eller forestillingen om ondskab, og de overvejelser vi på et eksistentielt plan gør os om ondskab, er på mange måder mere nuancerede end de spørgsmål, som forfatteren til ”Tey óndu” stiller. De er bare sværere.

Men, det er svært at sige om det er et problem på manuskriptplan, et problem i formen og måden at involvere og engagere publikum på, eller, om det er et problem med mig som beskuer. Det eneste jeg ved, er at det ikke er et problem med skuespillerne, så stor tak til dem for at skabe en ikke uproblematisk, men stadig enestående teateroplevelse.

Mere om stykket: http://listinblog.blogspot.com/2012/01/tvazz-vi-nyggjum-leiki.html

(IS)

Etta James farin

2012-01-21T09:59:00.000Z

Henda fornemma sangarinnan, Etta James doyði í Los Angeles í gjár. Hon var 73 ára gomul og sangurin "At last", sum hon sang í 1961 gjørdist hennara gjøgnumbrot, so latið okkum njóta hann og hennara praktfullu rødd eina løtu.

Spurningar og svør

2012-01-20T08:18:00.002Z

Mentanarnevnd Løgtingsins hevur í sambandi við fíggjarlógaruppskotið 2012 sent landsstýrismanninum í mentamálum; Bjørn Kalsø, 13 spurningar. Bæði spurningar og svør eru at síggja her: http://www.logting.fo/files/casestate/12005/101.11%20Skjal%20K.pdf

Hóast allir spurningar óivað eru relevantir, loyva vit okkum at taka nakrar framum, nevniliga spurningarnar 5, 9 og 10, sum allir snúgva seg um mentanarøkið. Vit seta teir inn her. Her ber eisini til at lesa svarið frá Jørgen Niclasen, landsstýrismanni í fíggjarmálum viðvíkjandi verkætlanini SALT, umframt viðmerkingar frá minnilutanum í mentanarnevnd løgtingsins:

5. Eingin ætlan sær út til at vera at byggja Tjóðpall í komandi árum, men kortini sær út til, at 5. mió. kr. eru fluttar til prosjektering í 2012. Hvat er orsøkin til, at
íløguætlanin er broytt í mun til fíggjarkarmin í vár, har man setti 5 mió. kr. av
hvørt ár. Og hvussu ítøkilig er ætlanin, at Tjóðpallurin skal byggjast á Skálatrøð?

Peningur (5 mió. kr.) varð játtaður á fíggjarlógini fyri 2011 til Tjóðpall. Játtanin er ikki nýtt, og verður tí við C-átekning flutt til 2012. Saman við óbrúktu játtanini og 1 mió. kr., sum skotið er upp at játta afturat, verða 6 mió. kr. tøkar til íløguna í 2012. Fyri hesa játtan er ætlanin at gera fyrireikingarnar lidnar og fara undir at byggja Tjóðpallin.

Fyrsta stigið í ætlanini er at seta bygginevnd, hvørs fyrsta uppgáva verður at lýsa hølistørvin og at gera eina byggiskrá. Verklagslóg verður síðan løgd fyri Løgtingið.
Hóast peningur hevur verið tøkur á fíggjarlógini, eru fyrireikingarnar ikki komnar serliga langt. Samskifti hevur verið millum Tórshavnar Býráð og Mentamálaráðið um ætlaðu byggingina, og hevur býráðið í hesum sambandi víst á møguligt byggilendi á Skálatrøð. Av tí at fyrireikingarnar ikki eru komnar serliga langt, og at óbrúkt játtan verður flutt til 2012, varð ikki mett neyðugt at skjóta upp at játta meira enn 1 mió. kr. afturat til endamálið í 2012.

Samgongan hevur sett sær fyri at gera langtíðaríløgukarm fyri næstu 12 árini. Í samband við ta viðgerðina er ætlanin at áseta, hvussu játtanin til at byggja Tjóðpall verður býtt á komandi fíggjarár.

9. Hvør er orsøkin til, at Norðurlandahúsið og játtanin til tónleik og sang eru skornar?
Játtanin til Norðurlandahúsið varð í fíggjarlógini fyri 2011 hækkað svarandi til ta upphædd, ið Norðurlandahúsið misti í mvg-afturbering, tá ið Taks broytti MVG-avrokningarháttin 1. januar
2011. Nýtslan í 2011 hevur tó víst, at játtanin varð hækkað í meira lagi. Tað er orsøkin til, at játtanin er tillagað.

Játtanin til tónleik og sang
Orsøkin til, at skotið er upp at lækka játtanina til tónleik og sang, er, at avtala um eina 3-ára
verkætlan í samband við eina føroyska skúlasangbók gekk út við ársskiftið 2011/12.

10. Frágeiðing um, hvat status er viðvíkjandi projekti SALT
Landsstýrismaðurin í fíggjarmálum umsitur viðurskifti viðvíkjandi prosjektinum SALT á Drelnesi, og landstýrismaðurin í fíggjarmálum hevur somuleiðis tær fyristingarheimildir, sum Ll.
nr. 60 frá 26. mai 2011 um stuðul til Saltsilogrunnin gevur. Tí hevur Mentamálaráðið beint hendan spurning víðari til Fíggjarmálaráðið, og fær Mentanarnevndin vónandi svar haðani.

Bjørn Kalsø
landsstýrismaður

Og svarið ljóðar:

Mentanarnevndin hevur biðið landsstýrismannin í mentamálum greiða frá, hvat status
er viðvíkjandi projekti SALT. Tá projekt SALT er málsøki hjá landsstýrismanninum í
fíggjarmálum hevur Mentamálaráðið biðið Fíggjarmálaráðið geva mentanarnevndini
hesa frágreiðing.

Í § 1 í verklagslógini fyri stuðul til Saltsilogrunnin verður sagt:
“ Løgtingið heimilar landsstýrinum at veita stuðul uppá 20 mió kr.í 2011 at útgjalda
samsvarandi byggigongdini til Saltsilogrunnin til at umbyggja og innrætta Saltsiloina
á Drelnesi.
Avgerðin um at umbyggja Saltsiloina til mentunarhús var grundað á eitt skitsuprojekt,
ið stigtakarnir høvdu gjørt. Tað var eisini hetta skitsuprojekt, ið Løgtingið hevði at
halda seg til, tá verklagslógin var til viðgerðar og var samtykt.
Fíggjarmálaráðið hevur biðið Grannskoðaravirkið INPACT um at ganga ígjøgnum
fyritreytirnar fyri rakstrar og byggiætlanini og Landsverk at meta um byggiteknisku
kanningarnar, ið gjørdar eru av saltsilobygninginum.
Gjøgnumgongdin hjá Landsverk reisti ymiskar spurningar, ið ikki bar til at svara so
leingi tað einans fyrilá eitt skitsuprojekt. Avgjørt var tí, at bíða við at gera endaliga
avtalu um stuðulsgjaldingarnar til til eitt forprojekt var gjørt granskað av eksternum
serfrøðingi.
Saltsilogrunnurin upplýsir, at arbeitt verður í løtuni við forprojektinum, og eitt
granskað forprojekt verður liðugt í januar í ár.
Landsstýrismaðurin hevur boðað Saltsilogrunninum frá, at í fyrsta umfari verður 1
mió. kr. goldin grunninum til at gjalda útreiðslur fram til og við gransking av
forprojektinum, og at landsstýrið hevur sum fyritreyt, at A.P.Møller grunnurin og
danski staturin útgjalda tilsvarandi upphæddir.
Fíggjarmálaráðið hevur havt samskifti við við A.P.Møllerfonden og hevur avtalað, at
partarnir skulu møtast fyri at avtala hvussu útgjaldingarnar frá stuðulsveitarunum
skulu samskipast, og hvussu eftirlitið skal verða við verkætlanini.

Jørgen Niclasen , landsstýrismaður/
Petur Alberg Lamhauge

Tjóðpallurin konta 7.24.2.09. Tjóðleikahús (Íløgujáttan)
Minnilutin (Høgni Hoydal og Gunvør Balle) mælir staðiliga til, at tann íløguætlan á undirvísingar- og mentanarøkinum, ið varð samtykt, tá fíggjarkarmarnir vórðu lagdir í vár, verður hildin.
Á samlaðu íløguætlanini vórðu atlit tikin til at skapa virksemi kring alt landið, og samstundis at gera íløgur, ið kunnu savna tjóðina og skapa umstøður fyri undirvísing og mentan, ið alt ov leingi hava verið forsømdar.
Harímillum varð samtykt, at Tjóðpallur Føroya skuldi hava eina játtan upp á 5 mió. krónur tey komandi 5 árini, og at pengarnir kundu støðlast – altso savnast saman, um teir ikki verða nýttir hvørt árið.
Tað hevur alstóran týdning, at langtíðarsemjur um fíggjarkarmar verða hildnar. Fyri at nakað álit kann vera á politisku skipanini, má minsta krav vera, at slíkar langtíðarsemjur verða hildnar.
Tjóðpallurin hevur ómetaliga trongar og óvirðiligar karmar, og eftir drúgva viðgerð var semja fingin í lag í 2010 um at seta bygging av nýggjum Tjóðpalli á langtíðar íløgukarmin.
Hetta eiga vit at halda fast við, og tí verður Fíggjarnevndin biðin um at seta
upprunaligu upphæddirnar til bygging av Tjóðpalli á fíggjarlógina aftur.
Víst verður á, at tá íslendski búskapurin kom í djúpa kreppu, valdu íslendingar at seta íløgur í mentan og útbúgving fremst. Tey hava megnað at bygt eitt framúr mentanarhús í ringastu krepputíðum, og hetta er týdningarmikil liður í at menna sjálvsálitið og tjóðarbyggingina, sum lyftir alt samfelagið upp aftur.

Tónleikur og sangur (konta 7.24.2.01.) og Mentanargrunnurin (konta 7.24.2.04.)
Minnilutin (Høgni Hoydal og Gunvør Balle) mælir harafturat til, at játtanin til tónleik og sang ikki verður skerd, sum landsstýrismaðurin skjýtur upp.
Hendan játtan styðjar upp undir tað ómetaliga stóra virksemið innan tónleik og sang kring landið, og peningurin kastar ferfalt av sær. Eisini mælir minnilutin Fíggjarnevndini til, at játtanin til Mentanargrunnin verður hækkað.
Fígging til hesi bæði átøk á mentanarøkinum kunnu finnast undir kontu nr. 7.24.1.13. Ymiskir studningar.

Mentanarnevndin, 5. januar 2012

N. v.
Bjarni Djurholm, formaður

Tóroddur 5 stjørnur í Berlingske

2012-01-19T12:58:00.001Z

Eg havi nústani lisið hetta sera positiva ummælið av Útsýni/Udsyn. Tað kann vera, at øll onnur hava lisið tað, men vit endurgeva tað allíkavæl her. Skaldið hevur framsýning í Steinprenti leygardagin klokkan fimm og sum skilst gleðir hann seg at heilsa uppá fólk.

Bogstaver som madding

Tóroddur Poulsen har siden 1990erne været bosat i Danmark, men universet i hans digtsamling »Útsýni« eller »Udsyn« er i den grad færøsk.

Af Jørgen Johansen, kultur@berlingske.dk

5. januar 2012, 22:30

Når de første sætninger i bogen lyder »har aldrig været ude at fiske/vi havde ingen båd,« så får ordene i den færøske sammenhæng en særlig tyngde, men vigtig er også tilføjelsen »men jeg har altid haft/godt udsyn over fjorden«. Udsyn og drømme er en del af Poulsens digtning, og hav, både og fisk er der masser af. Forfatteren maler sine billeder med »bogstaverne som madding« eller hænger torsk »til tørre i alfabetet«. Den færøske natur er nærmest menneskeligt til stede i digtene, og med stor effekt leger Poulsen med størrelsesforholdene, som når han holder en kirke i hånden og kigger ind ad vinduet eller går om bord på skibet i flasken. Ensomheden, utilpassetheden og døden er nærværende i »Udsyn«, men også en stor og befriende humor. At digtene - nu glimrende oversat af Erik Skyum-Nielsen - var indstillet til Nordisk Råds Litteraturpris 2011, er ikke svært at forstå.

Tóroddur framsýnir træprent í Steinprenti

2012-01-19T08:04:00.000Z

Leygardagin klokkan fimm letur Tóroddur Poulsen upp framsýning við ávikavist nýggjum træprentum og træprentum, sum ikki eru framsýnd áður. Træprentstøknið er elsta háprentslagið vit kenna til; tey elstu dagfestu træprentini í Europa eru frá umleið 1400. Albrecht Dürer var eitt nú framúr dugnaligur innan hetta tøknið og gjørdi m.a. eina rúgvu av træskornum bókaumsløgum. Síðan 1900 er træprentstøknið einamest brúkt sum myndlistarligur miðil. Eitt træprent byrjar heilt einfalt við eini træplátu, sum eitt listafólk sker sítt myndevnið í. Tá træplátan er liðug, verður prentlitur smurdur á hana við eini gummirullu, so at hon verður t.d. svørt allastaðni uttan har, sum skorið er - hetta verður hvítt ella pappírslitt - og tá so plátan við einum pappíri omaná verður førd í gjøgnum eina pressu, kemur myndin til sjóndar, speglvend á pappírinum.

Myndlistamannin Tórodd Poulsen kenna vit kanska best frá steinprentunum, men træprentstøknið er av sonnum eisini hóskandi til hansara ráa úttrykk, sum er fjart frá forfínaða og detaljuríku renesansumyndunum hjá Dürer. Meðan síðstnevndi skar rættiliga nógv burtur av træplátuni, tykjast pláturnar hjá Tóroddi nakað væl meira kompaktar og einfaldar. Men sjálvt um tær tykjast kolasvartar -ja, svartari enn bæði botnfall, asfalt og kirkjugarðsmold tilsamans, er myndaúrvalið minst líka raffinerað og fleirtættað, sum verkini hjá hesum listamanninum plaga at vera, antin talan er um yrkingar, myndlist ella performance. Boðskapurin er stundum filosofiskur og djúpur og onkuntíð meira skemtiligur ella absurdur, men aloftast er talan um eina typiska tóroddska sameining av fleiri rásum, ið binda saman sjálvsagdar eygleiðingar við tilveruligar grundanir.

Tagnarmaskinan, ið framleiðir kvirru, gongur aftur sum myndevni í fleiri myndum og tann kendi lítli súkklarin hómast eisini onkrastaðni, men listamaðurin er eisini komin inn á nýggjar myndevnisligar leiðir, ið snúgva seg um tilfar, um træbretti, trækassar og svávuldósir og um tilfarið, vit eru gjørd av og sum vit eru felags um, sett yvir fyri einstaklinginum í heildini. Kumpassnálin er sett yvir á æviga spurningin: Hvør eri eg? Á einari av myndunum síggja vit fleiri byggiroyndir av kassum og øðrum, sum eru laðaðar ella settar upp onkursvegna, men sum allar tykjast vera steðgaðar í hálvum gekki. Hetta man vera sum tað eigur at vera. Vónbrotna og býttisliga viðmerkingin ALDRIN BLEIV HANN LIÐUGUR VIÐ NAKAÐ stendur skrivað á myndina sum eitt ekkó frá einum vælmeinandi, men stokksettum samfelagi uttan nakra hóming fyri list ella listarligum verkætlanum.

Tóroddur Poulsen býr niðri, men kemur heim nakrar dagar áðrenn upplatingina fyri at gera nýggj prent, sum eftir ætlan eisini verða framsýnd. Listamaðurin verður sjálvur til staðar til upplatingina leygardagin 21.jan klokkan 17 og øll eru hjartaliga vælkomin oman í Steinprent, Skálatrøð 16 í Havn. Hesi myndabrotini eru rættiliga vánalig í fotogóðsku, verkini síggjast nógv betri í síni heild á framsýningini leygardagin og komandi tíðina.

9 milliónir høvdu munað hjá listini...

2012-01-18T16:51:00.001Z

Hoyrir tú teg sjálva alsamt oftari siga tílíkt hugnaligt sum “Mær dámar handan Johan Falk, hygg nú hasin, sum eisini er við í Wallander, ja teir duga, sviar" enn tú hoyrir teg sjálva físa "Nú kann tað pínadoyð vera nóg mikið!". Ja, so er tað líka við, at tú verður rakt av einum løgnum longsli eftir farnari tíð. Tí tað var í grundini so deilitt fyrr í tíðini. Tá alt var av helviti til. Tá tað tóktist neyðugt at fylgja við í politikki, øsa seg og taka til pennin. Núverandi støðan hevur sjálvandi eisini sína egnu sjarmu. Nú alt er vónleyst og tað-skal loysa-seg-at-arbeiða-kent. Tað er so herliga óforpliktandi at kunna zappa yvir á undirhald í tryggari fullvissu um, at tað ikki gongur nógv samfelagsligt fyri seg allíkavæl. Og gerst kenslan tóm, ber altíð at skeita til Danmarkar fyri at vita hvat tey gera har. Tað er eisini deiliga óforpliktandi. Hon hevur verið drottning í 40 ár og tí hevur Kringvarp Føroya sent yvir 20 tímar av drottningasjónvarpi og tað er eisini næstan betri enn eitt skeið í mindfulness. Í Danmark hava tey ikki bara eina drottning við fínum kjólum, tey hava eisini vikubløð og alt møguligt annað, sum glitrar, og tað er jú framúr. Men nú hava tey so tíverri fingið trupulleikar við ballerinaum og sopranum. Tey hava ov nógvar. Tað siga kanningar. Tí ballett er ikki fyri øll. Í grundini eru tey bara heilt fá, sum av sonnum fáa nakað burtur úr at hyggja uppá hesi píndu, speedmisnýtandi dømini uppá fyrimunirnar við svarta skúlanum. Tá er opera hóast alt eitt sindur betri og tí tykist upplagt at spara uppá tyll og silki og í staðin fyri satsa uppá okkurt við futti í. Og tá er tað gott at hava fingið ein hippan mentamálaráðharra, ið ikki ræðist at taka nakrar ordans avgerðir og so mugu vit bara vóna, at klassisku listasløgini yvirliva.

Her heima hava vit ikki nakrar kanningar um okkara mentanarnýtslu og vit hava fyri so vítt heldur onga ballett. Men her verða tiknar nógvar bragdligar avgerðir. Tey røsku samgongufólkini skuldu ikki hugsa leingi um flatskattin fyrr enn hann varð drønaður ígjøgnum og so mugu vit bara vóna, at samfelagið yvirlivir. Har skuldu heldur ikki tær nógvu grundaninar til áðrenn ein vóngóð sendinevnd varð send til Danmarkar at vita, um danir kundu hugsast at vilja stuðla einum fløtum samfelagi, og so ber eisini til at keypa nøkur glitrandi kulørt vikubløð við heim. Frálíkt!

Men drottningakjólar eru dýrir og okkar annars so blíðsnýðaðu koloniharrarnir hava bara givið okkum 9 milliónir krónur og tað er als ikki nóg mikið at gera tey ríku so stinkandi nógv ríkari og tey fátæku so lúsafátøk, sum ætlanin var frammanundan. So nú eru góð ráð dýr. Tíbetur sær tað út til, at pláss er fyri teimum 9 milliónunum á mentanarfíggarætlanini. Ja, har er gott pláss. Tað hevði helst gjørt mangan bilsnan at sæð hvussu langt 9 milliónir røkka innan mentan her á landi. Hetta er ivaleyst økið, har samfelagið fær størstan valuta fyri peningin og ikki bert tí, at listafólk eru vorðin óhugnaliga dugnalig til at spara ella av tí, at listafólkini eru kompetent og klók. Tað er heldur ikki bert av tí, at tað er innan hetta økið, at størsta nýhugsanin gongur fyri seg, tí listin ger landið vert at búgva í ella tí at listin og mentanin støðugt leitar upp nýggj sambond, nýggjar hugsunarhættir og nýggjar heimsáskoðanir. Tað er eisini av tí, at listin er tað einasta, sum kann gera, at alt aftur verður av fanan og til og ikki bara vónleyst. Tí haldi eg tað vera tað einasta rætta, at gera eina mentanarpulju uppá 9 milliónir krónur, eina listapengatanga, sum listalívið skal administrera uttan at politikarar við lyndi til at taka bragdligar avgerðir sleppa at blanda seg uppí.

Trivialbloggur royale!

2012-01-17T06:38:00.008Z

Hetta Harrans árið 2012 hevur higartil boðið uppá upptil fleiri royndarstundir hjá undirritaðu, sum meginpartin av árinum hevur ligið brakk á sjúkrahúsum í Skejby og Havn. Nú er hetta ikki nakar sjúkrabloggur, men ein listabloggur, so eg skal royna at lata vera við at undirhalda við øllum teim sváru pínum og plágum, ið mær hava verið fyri, og heldur miðsavna meg um listina og um undirhaldið á mínum sjúkrahúsuppihaldum. Tað er á ongan hátt stuttligt at liggja á Skejby og blomstra, tá læknarnir eru farnir heim í vikuskifti, men tá skái er í pínuhelvitinum hevur man jú hug at orientera seg. Stríddi meg við bleikum kaldasveitta oman í kioskina í hvítum slobbrokki at spyrja um eg kundi fáa fatur á einum donskum sim-korti og eini wifi-kotu, so at eg kundi sleppa á netið við míni nýggju smørtu smartphone. Tann eldra kioskkonan hugdi undrandi, næstan skelkað uppá meg sum hevði eg spurt eftir onkrum óskikkiligum og segði, at nei, nei, sovorðið høvdu tey altso ikki. Tann yngra beistaktiga fríska daman hugdi meg beint upp í mítt nábleika andlit og svaraði, at tey seldu slík kort inni í býnum beint við jarnbreytarstøðina einar 2-3 bussar frá hospitalinum. Við hesum svari var eg næstan svímað niður á gólv av armóð, men fekk so biðið um bløðini, ja altso Weekendavísina og Politiken. Nei, tey høvdu ikki hesi bløðini. -Javel meðni, men so Informatión, ella Berlingske ella Jyllandspostin um ikki annað. -Nei, nei og aftur nei, tey høvdu BT og einki annað og ferdutt. Bókaúrvalið var so vánaligt, at eg ikki orki at greiða frá, men eg var noydd at keypa okkurt og endaði við at keypa eina bók hjá donsku krimidrottningini Sara Blædel.

Men har er smáligt við bláum blóði í bókini hjá Blædel, hon er vánalig, -ja, í støðum beinleiðis ósjarmerandi, men fekk meg at grunda yvir triviallitteraturhugtakið og hvussu breitt tað í grundini er, tí tað fevnir um bæði góðar bøkur og vánaligar bøkur. Í Føroyum hava vit mær vitandi, í øllum førum ikki opið, havt tað kjakið enn um dygd og dygdarmunir innan trivial- og seriøsan skaldskap. Men sjálvt um eingin tosar um nakað mark, so er tað har. Sjálv kann eg væl bekenna meg til trivialar bókmentir á tann hátt, at mín bókmentaáhugi er grundaður á grúviliga slættligar trivialbókmentir. Tá eg var lítil las eg t.d. fleiri metrar av Barbara Cartland. Vit plagdu at fara heim til vinkonuna, smurdu skipskeks við smør og putursukur og so oman í hennara kamar at lesa, themunn afturvið. Tað vóru frálíkar løtur, sum bert endaðu orsakað av óvíkjandi kravinum um at koma at eta døgura, sum móti kvøldið varð geylað oman gjøgnum allar trappur í Havn. Sum hálv- og fullvaksin havi eg lisið minst líka nógvar trivialbókmentir sum eg havi etið gummibomm og bæði við stórari fragd og sjálvt um bókmenta- og heilsufrøðingar kunnu vera ósamdir við mær, rokni eg ikki við, at hesi njótingarevni hava verið bara ósunn. Tí hvør veit um ikki tað er júst henda stuttleikalesingin av teimum sonevndu lættisoppabókmentunum, sum var gróðrarbotnur undir mínum áhuga fyri listini og fyri poesiini, sum tá tú lesur hana broytir sjálva grundinnstillingina av tínum heilakyknum meira effektivt enn allur heilivágurin á Skejby tilsamans. Kanska er tað eisini allur hesin brelluti triviallesnaðurin, sum hevur við sær, at eg á sjúkrahúsinum við vamli mátti tveita bókina hjá Blædel frá mær. Hon talar ov mikið til lægsta felagsnevnara henda bókin, ið snýr seg um ein etandi øran massamordara, sum samlar uppá deyðar konur, sum hann gevur lív aftur við glaseygum og silikoni. Tað ger mær einki um ein krimi er andstyggjulig, um plottið er spennandi og meiningsfult, men einki nyttar um orðafeingið er eins fátæksligt sum hjá Blædel. Ein høvundur uttan orð hevur ein álvarsligan trupulleika.

Tað var einki minni fantastiskt at koma heim aftur til Havnar, har vit valla fingu lent orsakað av kava á lendingarbreytini, kunnu tey ikki brúka ketur ella píkadekk? Helst ikki. Tað var forrestin í flogfarinum, eg las eina hugaliga umrøðu, sum Jóanes Nielsen hevði av nýggju bókunum hjá Annfinni í Skála og Jógvani Isaksen "Vitjan" og "Deydningar dansa á Sandi". Áhugaverd umrøða, ið t.d. nam við tekstaslag og tað óvanliga í, at krimi- og framtíðarsøgur ganga fyri seg í føroyskum umhvørvi og eg eri púra samd við tí sera positiva skoðsmáli av hesum báðum trivialbókunum, ikki minst av teirri fyrru, sum eg havi lisið og sum er merkt av ógvuliga originalum hugskotum.

Heimkomin endaði eg á landssjúkrahúsinum, ið er nógva ferðir meira mentað enn Skejby sjúkrahús og sjúkrasystrarnar eru eisini fittari og útsýnið yvir á Nólsoynna er avgjørt heldur ikki at forakta. Við hesi heimligu, eksistentiellu grundmynd mínari í útsýni havi eg so ligið í ørviti av fepuri fyri síðani at fáa nokkso ring herðindi av drottningaeksemi. Men so varð mentanarheiðurslønarhandanin send beinleiðis í útvarpinum og heiðurslønirnar til Jóanes, Kristian og Sakaris vóru væl uppibornar.

Tað er heilt óluksáliga sjálvdan, at eg fái feministiskan ampa av einum og hvørjum. Eri heldur av tí slagnum, sum øvugt ørkymlist um kynskvotur og tílíkt. Eri alt ov fullvís í mínum egna kyni til, at tílíkt tykist mær neyðugt. Men okkurt var á heiðurslønahaldinum, sum fekk meg yvir í tað eitt sindur reyðsokkaliga hornið. Eitt er, at bert menn vóru millum heiðurslønarmóttakarar í ár, tað kann eg góðtaka so leingi sum tað snýr seg um kompetent listafólk og tað kunnu vit av sonnum staðfesta. Men bæði í takkarrøðuni á tjóðpallinum og í samrøðuni í útvarpinum legði Jóanes Nielsen heilt óluksáliga stóran dent á mannligar høvundar og listamenn, tó at føroyskar listakvinnur av sonnum hoyra heima millum gimsteinarnar í teirri føroysku listakrúnuni (Ruth Smith, Elinborg Lützen, Hansina Iversen, Guðrið Helmsdal, Sissal Kampmann fyri bert at nevna nakrar heilt fáar). Hetta kom seg ivaleyst av tilvild, men endaliga viðmerking høvundans, um at hann fegin vildi hava sama skoðsmál sum á sinni gleðisgentan fekk, tá Rigmor Restorff kallaði hana eina kerliga kvælaraslangu, -ja hon provokeraði meg og kanska bara av tí, at idiotiska orðið "gleðisgenta" bleiv brúkt. Har er eingin gleði fyri gentur í tílíkum yrki.

Nåh, men til virðislønarhandanina var annars alt so deilitt og rættvíst og herligt og gott, at man næstan gleðir seg til starvslønahandanina seinni í januar, sum plagar at hava væl meira kegl og kjak í kjalarvørrinum. Nú má tað pínadoyð ikki enda við, at vit bara standa í eini ævigari konsensuss í penum klæðum og rósa hvørjum øðrum ha? Júst hetta seinasta kunnu vit so ikki ákæra okkara kæra Ole Wich fyri og tí mugu vit vera góð við hann. Sum ketta burtur úr høvdatrogi stingur hann seg ferð eftir ferð fram at revsa okkum nationalegoistisku føroyingar og hesa ferð gongur tað út yvir Eivør og hennara fagnaðu framførslu til drottningakonsertina. Ole hevur skrivað eitt innlegg við eini yvirskrift, ið sipar til, at songkvinnan skal vera fjøruti og ferdi sum poppsangari. Innleggið er her: http://www.vagaportal.fo/pages/posts/ole-wich-eivor---faerdig-med-40-16552.php Eg veit ikki hvussu gomul sangarindan er, men tað man vera eitt óluksáliga gott petti frá teimum fjøruti. Innleggið tykist sum heild órættvíst og sum eitt herðindi av persónliga motiveraðum uppmerksemisáhuga við einum tvangsdissidentiskum sjónarmiði at lata eina tílíka skolu oman yvir eina púra óseka og indiskutabelt gávuríka sangkvinnu, sum eyðsýniliga er so mikið eyðmjúk, at hon gongur inn uppá ynskið hjá drottningaligu fyrireikarunum um at syngja ein sang frá Lord of the Rings í staðin fyri at blást øll diademini av teimum kongaligu høvdunum við einum av hennara egnu, kraftmiklu sangum. Tí tað hevði hon eisini dugað. Annars havi eg einki í móti illsinniglepsum í fjølmiðlunum. Tey eru alt ov fá. Ummælini, sum eg havi lisið og hoyrt higartil í 2012 hava í hvussu so er verið rættiliga semjusøkjandi og konfliktsky. Eingin grund til at halda fram hesa hampuligu leið. Sum Jóanes Nielsen segði í takkarrøðuni á tjóðpallinum, so tola rithøvundar (og tað er sjálvandi m/k) væl at verða vanvirdir og tað er kanska júst í teimum árum teir verða mest vanvirdir, at teir eru bestir.

Elfriede Jelinek: Contempt

2012-01-16T08:59:00.000Z

Contempt

my puppetstring are the
sweet decaying lamps I flutter round.

I am as immense

as a black kid with a spinning top.

drowned tripper fat

crawls into hollow cuffs to be sewn up

like hot cats

cracked soft caryatids in tails.

I'll force you all to your knees

your dirty muzzles will squawk

out of your faces.

and I will continue to climb

I'll spread my thin arms along the queer walls

till they bleed.

I'll reach into threadbare velvet

so that you bash yourselves like poor moths

on corners of night.

the reason I'm here is

to scratch all the white bellies

squatting down there.

your stupid silence I will just

toss up in the air.

I am as sky high

as all your staring regards laid end to end

on the ground somewhere

lies my broken smile.

Týtt til enskt: MICHAEL HOFMANN

Jóanes, Kristian og Sakaris heiðraðir

2012-01-15T11:04:00.000Z

Bjørn Kalsø, landsstýrismaður í mentamálum, handar Mentanarvirðisløn Landsins, Heiðursgávu Landsins og Virðisløn til ungt listafólk fyri 2011 á Tjóðpalli Føroya, sunnukvøldið 15. januar kl. 20.00. Á tiltakinum vera røður, tónleikur, filmur og upplestur.

“Eg eri fegin um at kunna handa nøkrum av fremstu lista- og mentanarfólkum okkara virðislønir fyri avrik teirra. Vit eiga í Føroyum úrmælingar á so nógvum økjum innan mentan og list, og tað er av týdningi, at vit áhaldandi varpa ljós á skapandi virðini, ið hava so stóran týdning fyri okkara samfelag,” sigur Bjørn Kalsø, landsstýrismaður í mentamálum.

Í ár er tað Jóanes Nielsen, rithøvundur, ið fær Mentanarvirðisløn Landsins. Jóanes Nielsen hevur í meira enn 30 ár víðkað og ríkað føroyska bókmentapallin, og latið úr hondum yrkingasøvn, skaldsøgur, greinar og leikrit. Í 1984 fekk hann Mentanarvirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkingasavnið “Pinnabrenni til sosialismuna”, og í 2002 fekk hann Nordisk Dramatikerpris fyri leikritið “Eitur nakað land week-end?”. Fýra ferðir hevur hann verið innstillaður til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins.

Heiðursgáva Landsins verður í ár latin Kristiani Blak, sum seinastu 35 árini hevur verið virkin á føroyska tónleikapallinum, sum tónleikari, tónasmiður og útgevari og sum kveikjari og ráðgevi hjá føroyskum tónleikarum á veg út í heim. Kristian Blak fekk í 2002 virðisløn M.A.Jacobsens fyri mentanaravrik.

Í ár hevur landsstýrismaðurin gjørt av at lata eina ”Virðisløn til ungt listafólk”. Virðislønin er ætlað ungum listafólki sum kveikjan, stimbran og stuðlan. Virðislønin til ungt listafólk 2011 verður latin 25-ára gamla, evnaríka skopuninginum, filmslistamanninum Sakarisi Fríða Stórá fyri at hava sýnt serliga góð evni innan filmslist.

Virðislønirnar verða latnar við heimild í løgtingslóg, har ásett er, at virðislønarnevnd við fimm limum ger tilmæli til landsstýrismannin um móttakarar av mentanarvirðislønum landsins.

Mentanarvirðisløn Landsins er kr. 150.000, Heiðursgáva Landsins kr, 75.000 og Virðislønin til ungt listafólk er kr. 50.000.

Tiltakið á Tjóðpalli Føroya í Tórsgøtu í Havn sunnukvøldið 15. januar kl. 20.00 er alment og ókeypis.

Daniel Halpern How to eat alone

2012-01-14T15:47:00.000Z

Dagsins yrking hevur amerikanski rithøvundurin Daniel Halpern (1945) skrivað. Hon snýr seg um at eta góðan mat í einsamallur

Daniel Halpern
How to Eat Alone

While it's still light out
set the table for one:
a red linen tablecloth,
one white plate, a bowl
for the salad
and the proper silverware.
Take out a three-pound leg of lamb,
rub it with salt, pepper and cumin,
then push in two cloves
of garlic splinters.
Place it in a 325-degree oven
and set the timer for an hour.
Put freshly cut vegetables
into a pot with some herbs
and the crudest olive oil
you can find.
Heat on a low flame.
Clean the salad.
Be sure the dressing is made
with fresh dill, mustard
and the juice of hard lemons.

Open a bottle of good late harvest zinfandel
and let it breathe on the table.
Pour yourself a glass
of cold California chardonnay
and go to your study and read.
As the story unfolds
you will smell the lamb
and the vegetables.
This is the best part of the evening:
the food cooking, the armchair,
the book and bright flavor
of the chilled wine.
When the timer goes off
toss the salad
and prepare the vegetables
and the lamb. Bring them out
to the table. Light the candles
and pour the red wine
into your glass.
Before you begin to eat,

raise your glass in honor
of yourself.
The company is the best you'll ever have.

Tóroddur Poulsen: Støddir

2012-01-13T09:59:00.000Z

Hvat skalt tú
við einum svari
sum kortini endar
í einum lumma
fullum av eirindaleysum spurningum?

Tá tú gevst at droyma
ger moldin tað fyri teg.

Tóroddur Poulsen (1999)

Summarlongsul á hávetri

2012-01-12T07:42:00.000Z

Enn ein stuttur dagur, myrkari enn ljósur gevur kensluna av, at veturin ongantíð ætlar at halda uppat aftur. Tá kemur ein regla fram fyri meg, sum vit plaga at syngja á Tinganesi á Ólavsøku. Ein ordiliga summarromantiskur sangur, sum Waagstein hevur gjørt til yrking hjá H.A.Djurhuus.

Sum tað er fjálgt og lýtt í nátt

Orð: H. A. Djurhuus · Lag: J. Waagstein

Sum tað er fjálgt og lýtt í nátt,

fjørðurin allur í toku fjaldur,

hoyri um strendurnar alduslátt -

kína um skerini smáar aldur -

letur í nándini tjaldur.

Hetta er grøði- og gróðrarstund,

droparnir hanga sum perlur á stráum,

sirmar so mjúkt yvir grøna grund,

alt er í døkkum litum og gráum -

sílið svevur í áum.

Sokkin í frið allur heimurin er,

tó nú er ongum eftir at bíða;

tími kemur og tími fer,

merkist ikki at løtur líða -

Hugurin ferðast so víða.

Sirmar og sirmar úr mjørkakógv,

uppi í urðini lirkar og gongur,

snípan spinnur og svarar lógv,

pískar eitt nev og rørist ein vongur -

mjørkin í homrunum hongur.

Dennis Agerblad: Flaggið

2012-01-11T08:07:00.000Z

Dennis Agerblad sings Tóroddur Poulsen

TVAZZ við nýggjum leiki.

2012-01-10T08:02:00.000Z

Sjónleikabólkurin TVAZZ er farin undir 4. leikverk sítt, síðani bólkurin varð stovnaður í 2006.

Hesu ferð fer TVAZZ inn í eina rannsókn av, hvat óndskapur er. Eitt óunniligt evni, sum ikki verður tosað serliga nógv um. Eitt evni, vit helst skáka okkum undan.

Nú vil Tvazz bróta ísin. Uttan at koma við morali, greiðum boðskapi, peikifingri, loysn ella svari, men heldur við at seta einfaldar spurningar so sum: Er óndskapur ein viðføddur eginleiki? Um ikki? Hvat fremur so óndskap og óndar gerðir? Undir hvørjum umstøðum kann óndskapur nørast? Leikurin er eftir svian Niklas Rådström og kallast Tey óndu.

Við eini rammu-søgu úr eini skakandi hending úr Onglandi fara vit inn í Tey óndu.

Formurin er sum klassiskur grikskur sorgarleikur við kóri, sum viðmerkir, undrar, spyr, hugleiðir um hendingarnar, sum fara fram. Tey óndu er sum ein grikskur sorgarleikur við einum nútímans twisti.

Tvazz hevur við leikum so sum Køksdrotningarnar (2006), Fundamentalisturin (2007-08) og 4.48 Psykosa (2009) sett sær fyri at taka “tung” evni upp til viðgerðar og harvið skapa eitt kjakrúm fyri nútímans leiklist. Tvazz hevur flutt mørk, bæði hvat viðvíkur evnisvali, áskoðarafjøld og formi.

Útlendsk og føroysk leiklistafólk.

Ein aðalsetningur hjá TVAZZ er at blæsa frískar streymar inn í føroyska leiklist. Tí leggur Tvazz dent á at samstarva við listafólk uttaneftir. Tað verið seg útlendingar ella føroyskir listaútisetar, sum hava útbúgving og drúgvar royndir uttanlanda.

Tvazz hevur m.a. havt leikstórar og pallsniðgevar úr Íslandi, Svøríki, Danmark og Týsklandi. Tað hevur víst seg at rigga væl. Útlendsku gestirnir dáma sera væl at koma hendanvegin og lata væl at tí serliga og tætta sambandinum, sum eitt lítið samfelag gevur. Fleiri vilja koma aftur hendanvegin

Við í verkætlanini Tey óndu eru hesa ferð svenska Petra Berg Holbek, leikstjóri. Petra leikstjórnaði eisini leikin Fundamentalisturin. Harumframt eru danska Tine Gotthelf, sjónleikari við, føroysku Egil Barclay Høgenni Hansen, ljós - og rúmsniðgevi, umframt Kjartan Hansen, sjónleikara, sum saman við Gunnvá Zachariasen, herbúgvandi sjónleikara fara at fortelja hesa søgu í januar 2012.

Dokumentarfilmur um listarligu tilgongdina.

Umframt sjálva leikuppsetanina av Tey óndu, er Tvazz farið í samstarv við Kringvarp Føroya, sum ger ein film um teirru listarligu tilgongdini av hesum leikverki. Fylgt verður tætt við undir venjing frá tí allar fyrstu lesiroyndini til farið verður út á gólv fyrstu ferð og heilt fram til frumsýningin verður. Filmurin verður vístur, tá sýningar eru liðnar sýndar í februar.

Leikurin Tey óndu verður framførdur á Tjóðpalli Føroya frá 14. Januar 2012.

Sí meira á http://www.tvazz.com/

Um TVAZZ:

Uppsetingar:
2006: Køksdrotningarnar eftir punkdramatikaran Werner Schwab
2007: Fundamentalisturin eftir finska Jhøvundan uha Jokela
2008: Tvazz framførur Fundamentalistin á Tampere Theatre Festival, Finlandi
Juha Jokela vinnur norðurlendsku dramatikarar virðislønina fyri Fundamentalistin.
2009: 4.48 Psykosa eftir Sarah Kane
2011: Tey óndu eftir Niklas Rådström

Visjónin:
TVAZZ er eitt felag har listafólk innan visuella list hittast, t.e. sjónleikur, dansur, video, myndlist, sniðgeving (pallur, ljós, ljóð, grafikkur, búnar o.a), foto, installasjón, performance, tónleikur – ja, snøgt sagt alt, sum kann síggjast á palli.

TVAZZ er eitt netverk og eitt forum, har listafólk hittast til sparring, verkætlanir og viðmerkingar, kjak og íblástur, til spæl og leik, til stuðul og stimbur hjá hvørjum øðrum og øðrum og ørum.

TVAZZ er sprottið úr sjónleikaumhvørvinum, tí verður tað fyrst og fremst sjónleikur, sum verður vørumerkið hjá TVAZZ.

TVAZZ er ein livandi eind, sum er í støðugari menning og tí verður merkt og mýkt av teimum einstøku listafólkunum, sum eru við.

Endamálið er at gera verkætlanir - leikir, framførslur, framsýningar, konsertir – á høgum listarligum støði.

Heimstaðið er Føroyar, men samstarvið verður við allan heimin. At knýta bond og skapa møguleika fyri millumtjóða samstarvið. At bjóða listafólki uttaneftir higar og at fáa føroyskar “lista-útisetar” aftur hendanvegin og sjálvsagt at spæla saman við teimum , sum eru her frammanundan.

TVAZZ er átrúnaðarliga og politiskt óheft.

Rif

2012-01-09T05:37:00.002Z

Dagsins yrking er donsk og materialistisk og eitt sindur speisk. Hon kemur frá debutsavninum hjá mæta danska skaldinum Klaus Rifbjerg, sum fylti 80 ár herfyri. Hansara kendasta bók er helst studentaskúlaklassikarin Den kroniske uskyld, sum kom út í 1958, men hann hevur síðani givið út eina ørgrynnu av bókum.

Ny gift

Med vore nygifte næser
trykket mod alle butiksruder
går vi på indkøb.

Rokkende af indeklemt fryd
ligner vi bagfra pingviner
luffe i luffe.
Skælvende vrager vi mellem
40 og 60 watt.
Salig fryd når en prop er sprunget
i den elektriske måler.
Blomster vokser frem af håret på damen
der sælger os tandbørster.
Vi køber kysk to.

Hvad er et hjem uden trykkoger?
Aldrig vil dens eksplosion
kunne overdøve vores kys.
Du i blondeforklæde!
Man må råbe:
Oma! Oma!
Angst for at bevægelsen
skal overmande mig
træder jeg et skridt tilbage
mens du køber et halvt kilo
skært oksekød.

af: Klaus Rifbjerg: Under vejr med mig selv (1956)

William Heinesen: Høbjergning ved Havet

2012-01-08T06:00:00.000Z

Hørte I Havets Aandedrag

gennem Leernes Sang i den dalende Dag.
En Stund er vort Liv ved Havets Bred,
Havets Liv varer evigt ved.

Luftningen strejfer med Afgrundsgys
Ansigter ramt af det synkende Lys.
I alles Blikke det samme Skær
af Natten, der tøvende rykker nær.

Aaben og isblaa staar Himlen i Nord,
klar over diset og søvntung Jord.
Havsuset stiger for Skumringens Vind.
Skynd jer, Høstfolk, før Nat strømmer ind.

Yrkingin hjá Williami Heinesen er frá 1924. Otto Gelsted var hugtikin og hetta sæst í hansara ummæli, Christian Rimestad var ikki líka yvirstreymandi og heldur t.d., at William Heinesen hevur lyndi til at gerast "dunkel". Tað kann hann eisini hava havt rætt í, Høbjergning ved Havet er lagnutung og herliga mystisk. Her eru nøkur brot úr ummælum:

Otto Gelsted - William Heinesen: Høbjergning ved Havet, Lolland-Falsters Folketinde, 21/11 1924

"Den simple og stærke, farverige Tone, hvori Heinesen skriver, magtes ikke af nogen af vore unge og yngre Poeter."

"Der er virkelig noget af Thøger Larsens kosmiske kraft i denne unge ypperlige Digter."

Og om digtet Høstsang: "Det er jo lige saa godt som Brorson og Kingo."

Otto Gelsted - Nye Digte, Ekstrabladet, 10/12 1924

"Som Alf Larsen er Heinesen "Tankedigter", hvad der nok skal holde et bredere Publikum fjernt."

"Ikke ofte i moderne dansk Poesi, vil man finde saa klar en Viden og Vilje udtrykt i saa fast en Form som i Heinesens digt "Stjernenat".

"Saa ung han er, har han allerede naaet en Modenhed, der ikke lader tvivl om hans formelle Evner."

Christian Rimestad, Tilskueren, Februar 1925

"Han farver Tingene med sin Drøm og sin Fantasi, han drukner dem stundom helt i sit Jeg og adskillige af Beskrivelserne virker som Hallucianationer af en egen skæbnesvanger Gru."

"Energien i Udtryksmaaden er det bedste i denne unge Digters Talent. Han kan blive krampagtig og kan i sin Trang til Koncentration fortætte Udtrykket til Dunkelhed."

Regin Dahl: Vetrarflugan

2012-01-07T05:24:00.000Z

Mól mær ein fluga her inni
endleysa, svøvnleysa nátt,
meðan regnið græt og græt -
ól mær fram minni
um traðir og várveikar stikur
og steinstólpu, ið sat
og læt - og bara læt.

Skeivur var stikuskuggi
og lág stóð sól,
men loftið var skært
og komið var fram á várið -
keldur lótu, og stólpa læt
vit bæði sótu - ein grindalokkur
viltist í tínum hári...

Sótu vit endleysan, skýleysan dag,
gleddust við nælandi traðir,
toygdist skuggin um teigar út
og vaks sum litirnir viku -
grindalokkur fann aftur á beint
og fleyg eftir veitum av stað.
Steinstólpan kvað sítt steinbýtta lag,
kvað av stiku á stiku.

Líður um veturnætur -
svøvnleysa fluga, minnist tú tað,
minnist tú lag
um nælandi flag -
meðan regnið grætur og grætur?

(1944)

fýra bjarkir

2012-01-06T19:25:00.000Z

har standa fýra bjarkir. ein tómlig sól

ið hongur lágt og nertir hvørki jørð

ella leyv sum er hon ongantíð vør

við ljósið men er ein vølva sum gól

til flatin var húð. strekt á eitt hjól.

og kóm í sjon til helvtar. býtt og hørð.

úr mold og blygd. eitt endurkvæmt slør

sum setir mark millum eind og skjól.

har standa fýra bjarkir. tað er stilt.

men okkurt hoyrist eftir. tað er eitt skav

sum íðkast í hvørjum. eini fjarlig boð

av greinum ið halda seglum fast og milt

sum æðrar tá faksið kembist afturav

og lógvin reisir sítt svarstygga flog.

Yrking: Carl Jóhan Jensen (1997)

Mynd: Marius Olsen (2010)

Kaj Klein útgávukonsert

2012-01-05T08:06:00.000Z

Mikukvøldið 11.januar verður forkunnug konsert í Sjónleikarahúsinum, tá Kaj Klein og tónleikarar fara at spæla í sambandi við, at fløgan "Í andglettinum" verður útgivin 8. januar í Tutl handlinum. Forsøla av atgongumerkjum á kr. 140,00 er í Tutlhandlinum á Glade Hjørn. Elin Josefina Smith hevur gjørt fløguhúsan.

Scherzo

2012-01-04T05:32:00.001Z

Jeg skændtes med min værtinde
paa grund af et væltet blækhus.

Mens jeg stod og forklarede hende
og beklagede det skete,
svævede hun pludselig langsomt
ud af værelset
og opslog en skriglignende latter,
der gav en sær genklang i mig.

Jeg løb efter hende,
fortumlet -
min haand var fuld af blæk
der føltes som blod,
som havde jeg stukket haanden
i et aabent saar.

Jeg talte med høj stemme
for at hun skulde forstaa mig -

hun vilde ikke høre paa mig,
men fortsatte blot sin mærkværdige
luftdans.

Da saa jeg, at hun var en ugle.
Paa et bestemt sted i stuen
lige over kaminen
sad hun og stirrede hadefuldt
mod mig.

Bergliot Heinesen 1939 í Vild Hvede,
stendur eisini í 365 digte udvalgt af Asger Schnack. Aschehoug.

Thinking about the gouvernment

2012-01-03T09:13:00.003Z

Subterranian Homesick Blues hjá Bob Dylan, ið er byrjanin til dokumentarfilmin Dont look back um Bob Dylan og hansara turné í Bretlandi í 1965, men sum hevur fingið heiðurin at vera undangongulag innan musikkvideosjangruna. Hvussu er og ikki er hugskotið genialt og tað var Dylan, sum fekk hugskotið at hann skuldi standa við stikkorðskortunum. Tað var eisini Bob Dylan í felag við Donovan, Allen Ginsberg og Bob Neuwirth, sum skrivaði stikkorðskortini, sum Dylan stendur við meðan hann hyggur móti upptøkutólinum. Ymsar villur eru lagdar inn við vilja, har tað, sum Dylan syngur og stikkorðskortini ikki altíð er samsvarandi. Musikkvideolagið er einfalt og effektivt og hevur inspirerað óteljandi bólkar og einstaklingar. Og hvør veit, tíðin fer kanska skjótt at vera búgvin til at revitalisera tann føroyska protestsangin, men kanska kemur hetta av sær sjálvum, tá stættarmunurin av álvara fer at merkjast nú hvørja løtu...

Nú skínur sólin bjarta...

2012-01-02T08:15:00.001Z

Tað er líka við, at hetta verður tann fyrsti sálmurin, sum nakrantíð hevur staðið her á listablogginum. Men eg elskaði hann sum barn, tá vit plagdu at syngja hann til morgunsang í skúlanum Frúutrøð. Skúlin á Frúutrøð var á so mangan hátt ein anakronisma, sum fungeraði eins og ein sonevndur svartur skúli leingi eftir pedagogisku kollveltingina í sjeytiárunum. Summi minni haðani eru heldur døkk, men sálmurin hjá Símuni av Skarði er ljósur og lættur og tiltrongdur í vetrarmyrkrinum:

1.Nú skínur sólin bjarta og gyllir fjøll og líð,

hon lívgar blómurnar á foldum vaksa;

nú gleðast baldursbráin og smæran so fríð,

og fuglar úr reiðrunum nú flagsa.

2. Og títlingurin lítli nú syngur morgunsong,

til dagsins yrki fer hann nú so lættur,

og tó hann flýgur víða um bygdir og um ong,

hann vitjar til ungar sínar aftur.

3. Mítt eyga hevur notið ein tryggan góðan blund,

í Harrans hond so søtt eg havi sovið.

Guðs undurverk eg skoði í hesi morgunstund;

við songi eg Guði mínum lovi.

4. Tøkk fyri, at tú hevur, mín kæri, góði Guð,

mær givið evni til títt verk at skoða;

fylg mær og ver tú hjá mær, tá eg nú fari út,

- nú sólin í fjøll og líð man roða.

Símun av Skarði 1907.

Lag: Sl. 250.

Brátt farna listaár 4

2012-01-01T11:54:00.003Z

2011 var eitt ríkt listaár við framúr framsýningum, frálíkum konsertum, leikum og bókaútgávum. Tað eru fyrst og fremst hesar listaupplivingarnar, sum standa klárar í minninum, men eitt sindur av mentanarpolitiskum forargilsi bleiv tað sjálvandi eisini til. Vit líta aftur á farna ár og her kemur síðsti partur.

Oktober

Oktober var merktur av valstríði uppá gott og ónt, men tíbetur var alt ikki bert politikkur. Í oktober lat Heystframsýningin upp, tað var jazzfestivalur og Aldubáran hevði heystkonsert. Stórar umráðandi listarligar markeringar, sum eru umráðandi at minnast mitt í politisku elendigheitini.

http://listinblog.blogspot.com/2011/10/heystlist.html

Nils Ohrt helt røðu, tá Heystframsýningin læt upp

http://listinblog.blogspot.com/2011/10/heystframsyningin-upplatingarran-hja.html

Ein glotti var tað, at Tóroddur Poulsen gav út sít 30. yrkingarsavn. Kinna fegnaðist um bókina og skrivaði m.a: ”Fyri tann matliga lesaran ljóðar "Bræddur firvaldur" sum ein modernaður og sera lættur døgurarættur, ið her verður borðreiddur fyri lesaranum. Men orðið bræddur kann bæði brúkast um at snerkja ella at hita og verður somuleiðis brúkt um tað, sum bráðnar ella verður tjørað og tá fari eg brádliga at hugsa um Damien Hirst og hansara óvandaligu og hjartaleysu viðferð av summarfuglum. Óansæð associatiónir og hvørja merking av orðingini, vit velja, tykist tað onkursvegna snúgva seg um fullkomnan og stokkutan vakurleika, sum er við at forfarast. Antin tað snýr seg um at kóka hann ella konservera hann til eftirtíðina er úrslitið tað sama, firvaldurin doyr. Á sama hátt sum í undanfarnu bókum er tað deyðin sum altavgerandi treyt, ið yrkingarnar snúgva seg um, men eg havi ikki áður verið so sinnisrørd av at lesa Tórodd Poulsen sum av hesum yrkingunum, ið bera fram eitt óendaligt takksemi frá einum yrkjaraegi, sum við sorgblídni ásannar hvussu stutt lívið er og hvussu lítið og hvussu nógv vit formáa okkum. Tað er helst at gera ov lítið av at pástanda, at evni sum deyði og skapan eru klassisk, men fá duga at orða tað á so originalan hátt sum Tóroddur Poulsen: ..kjøtið spelar/ avstað/ inn í/ eina kjøtleysa framtíð...(s.49)”

http://listinblog.blogspot.com/2011/10/inn-i-eina-kjtleysa-framti.html

Í Frankfurt var bókamessa. Ársins heiðursland, Ísland hevði boðið føroyingum við, men her heima høvdu vit okkara stúringar um hvussu tað nú gekk í Frankfurt.

http://listinblog.blogspot.com/2011/10/bokmentalig-storhending-upp-i-royk.html

November

November byrjaði við mentanarpolitiskum svartskygni og soleiðis helt tað fram.

http://listinblog.blogspot.com/2011/11/hvat-nu-vi-mentanini.html

Vit fingu ein nýggjan mentamálaráðharra, sum varð presenteraður í Kringvarp Føroya:

http://listinblog.blogspot.com/2011/11/vit-um-vrp-hvat-er-mentan.html

Tjóðpallur Føroya leveraði eisini svartskygni, men mótsett politisku evjuni var hetta svartskygnið list á høgum støði. Inger skrivaði m.a. um Reinsan: ”Í hesum rúminum við tektoniska bygnaðinum og stereotoma, at kalla organiska, innara gongur ein reinsan fyri seg. Ein reinsan, sum fevnir um okkara stevnu við listina, eitt møti, tá sinnið verður kenslunomið í so stóran mun, at tað ikki rúmar nøkrum øðrum enn listini. Sinnið verður tømt, reinsað. Men tað snýr seg eisini um eina aðrar reinsan, nevniliga reinsanina frá tí ónda. Tann evindaliga súltanin hjá konunum og teirra stríð móti flugum og spillu er eitt sterkt leiðimotiv, sum inniheldur sera nógvar umráðandi týdningar, men sum eisini speglar júst bardagan móti tí ónda, antin tað eru kulakkar, fólkafíggindar, svikarar, blóðtystir røvarar, horur ella kommunistar. Tey óynsktu. Í einum samfelagi, har einki pláss er til systemkritikk, har menniskjað verður tvingað at vera ómenniskjaligt, til morð og til svik, har skal tað reinsast út. Tað er tann einfaldi dreymurin um LEGO®World, eitt stað, har tað ikki er nakað, sum minnir okkum á spillingina. Alt skal burtur: ”Læknar reinsa alt út, allar sjúkur. Búldir, parasittar, kreft. Teir skera alt vekk, soleiðis”, siger Zara. Alt má vera reint: ”Eg havi brúk fyri hansara hondum, hansara reinu hondum, at tær nerta við meg, tí tað er bara Hans, bara hann sum kann, bara hann sum hevur eitt reint hjarta, tað reinasta hjartað í verðini og hann fer at lova mær inn í sítt reina hjarta og bjarga mær”, sigur tann unga Aliide. Men veruleikin er ein annar, misbrúkið verður endurtikið og tað ber ikki til at reka tað ónda burt, tað er kyknað og vaksur víðari í tær sjálvum: ”Tí tá man er í parti við tí sum hevur maktina, so er man tryggur. Og so skal eg ongantíð aftur sita eina nátt í kjallaranum á býráðshúsinum”.”

http://listinblog.blogspot.com/2011/11/vimli-reinsan-tjopallinum.html

Í Steinprenti var nógv virksemi alt árið. Grafiski verkstaðurin á Skálatrøð fær á hvørjum ári nógv góð útlendsk listafólk higar og hevur avgerandi stóran týdning fyri hvørt tað yvirhøvur finst eitt umhvørvi fyri myndlist her á landi. Í november var Svend-Allan Sørensen og vitjaði.

http://listinblog.blogspot.com/2011/11/svendsk-skalkabros-i-steinprenti.html

Forlagið Torgarð gav út fína yrkingarsavnið Útsýni hjá Tóroddi Poulsen á donskum. Í ummælinum av føroysku upprunaútgávuni skrivaði Kinna m.a. "Málið í yrkingunum tykist tíðum sera foreinklað, nærum primitivt, meðan tað í øðrum yrkingum er meira samansett og torgreitt. Heldur enn at vera fráboðandi, er málið í yrkingunum suggestivt og krevur av lesaranum, at hann er við uppá at lata seg hugtøla. Onkrastaðni fremur yrkjarin eina serliga forskjóting av perspektivinum, ið tekur lesaran á bóli, t.d. í fantastisku yrkingini SUNNUDAGUR við tí løgna og originalt snaraða Gulliver-temanum..."
http://listinblog.blogspot.com/2010/06/utsyni-til-summarfri.html

Men hóast fína leikin Reinsan og onnur ljóspunkt mugu vit helst nominera november til ársins keðiligasta. Vit máttu veruliga gera okkum ómak fyri at síggja ljóst uppá tað heila.
http://listinblog.blogspot.com/2011/11/mentanarnevnd-lgtingsins-manna-og.html

Desember

1.desember varð Gullgentan hjá Hanusi Kamban innstillað til heiðursløn: Stuttsøgusavnið “Gullgentan” eftir Hanus Kamban er føroyska uppskotið til Norðurlendsku Bókmentavirðislønina í 2012. Í savninum endurnýggjar Hanus Kamban sítt frásøgukynstur við at lata tað trúliga og tað ótrúliga renna saman í tíggju hugfangandi søgur um vald og máttloysi, kærleika og harðskap. Orðavalið er sjáldsama neyvt og fjølbroytt, og søgurnar eru grundaðar á ein greiða, kritiska støðu til ráðandi politisk og mentanarlig rák í okkara tíð.

Mitt í mánaðinum var filmskvøld í Norðurlandahúsinum og í november var føroyskt filmskvøld á Norðuratlantsbryggjuni http://listinblog.blogspot.com/2011/11/skyming-froyskar-stuttfilmsperlur.html

Síðst í desember boðaði fiskivinnumálaráðharrin frá, at játtanin hjá Sjósavninum á Argjum skuldi minkast: http://www.listinblog.blogspot.com/2011/12/sparingar-savnskinum.html

Og nú eru vit komin inn í eitt nýtt ár, sum vónandi verður spennandi mentanarliga. Vit á listablogginum fara so í øllum førum at fylgja við og vilja hervið takka okkara lesarum fyri 2011 og samstundis ynskja eitt gott og solidariskt nýggjár fyri okkum øll.

Brátt farna listaár 3

2011-12-31T09:20:00.000Z

Við tí fyri eyga at gera listina til ein náttúrligan part av gerandisdegnum, hevur Eysturkommuna í vár avgjørt, at eitt prosent av byggikostnaðinum av kommunalum byggiætlanum, skal brúkast uppá list. Nýggi tilbygningurin til Gøtu skúla er tann fyrsta prýðingaruppgávan, sum kommunan við fakligari vegleiðing hevur biðið listamannin, Tummas Jákup Thomsen um at gera. Prýðingin var til reiðar í juli.

http://listinblog.blogspot.com/2011/07/tummas-jakup-thomsen-pryir-gtu-skula.html

6. juli fyllti Listin eitt ár. Hetta árið, Listin hevur verið til, hava vit merkt sera stóran áhuga millum fólk og frá fjølmiðlunum, ikki minst. Vit hava upplivað, at heilir tekstir av Listablogginum eru lisnir upp í Útvarpinum, at partar eru siteraðir í sjónvarpinum og av bløðunum er Listabloggurin javnan brúktur og vit eru sjálvandi fegnar um uppmerksemið. Vit eru somuleiðis sera glaðar, tá vit fáa eitthvørt sendandi, myndareportasjur, ummæli, yrkingar, umrøður osfr., sum kann brúkast á blogginum og nýta høvið her til at heita á tykkum øll um at senda okkum tilfar. Vit ætla, at Listin skal halda áfram so leingi sum tað ber til. Eitt ár er jú lítið av miklum, men vit halda sjálvar, at Listin hetta árið hevur verið við til at sett mentanarligu dagsordanina hesa tíðina og vit gleða okkum til komandi avbjóðingar. Fyrst og fremst er Listin til fyri teg, sum lesur hetta og vit vilja takka okkara lesarum so hjartaliga fyri áhugan og fyri herðaklappini. Tit eru øll vælkomin at senda okkum tykkara hugsanir um listabloggin, rís og rós til listinblog@gmail.com

Í juli andaðist ein av okkara virknastu rithøvundum. http://listinblog.blogspot.com/2011/07/jens-pauli-heinesen-farin.html

I juli mánaði vóru tvær óvanliga góðar framsýningar í Havn. Ein í Steinprenti við verkum hjá Mariusi Olsen og ein í Listahøllini við verkum hjá Anker Mortensen. Um ta seinastu skrivaði Kinna: ”Ein vøkur, poetisk og meditativ framsýning við 79 elasmáum og stórum verkum, ið øll krevja av áskoðaranum, at hann tekur sær tíð til at hyggja. Hetta er slow art við verkum, sum bert spakuliga og seint lata seg upp fyri áskoðaranum. Letur tú hana, gerst framsýningin av sonnum ein rík uppliving. Bæði stórar og smáar myndir rúma fleiri løg av samanflættaðum, abstraktum og figurativt lýstum smásøgum, kenslum og hugløgum, sum stundum tykjast rørandi einfaldar, meðan aðrar sýnast meira kompleksar og afturlatnar”.

http://listinblog.blogspot.com/2011/07/marius-olsen.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/07/anker-mortensen-i-listahllini.html

Tvær almennar prýðisuppgávur vórðu avdúkaðar í juli. Tann eina eftir Hans Paula Olsen og hin eftir Guðrið Poulsen.

http://listinblog.blogspot.com/2011/07/hans-pauli-gjrt-standmynd.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/07/himmalspegilin-myndabloggur.html

Og so var tað sjálvandi eisini ólavsøkuframsýningin. UHA.

http://listinblog.blogspot.com/2011/08/olavskuframsyningin-2011.html

August

Í august setti Galerie Focus sjóneykuna á ungu listafólkini Silja Strøm, Bárður Oskarsson og Bárður Dal Christiansen. Kinna skrivaði millum annað soleiðis um framsýningarnar: ”Áhugin fyri list er stórur millum føroyingar, ikki minst millum ungar føroyingar. Framsýningin "Innrás" í Müllers Pakkhúsi í fjør gav ein varhuga av, at vit eiga eitt ungt ættarlið, sum telir fleiri góð listafólk og tær tríggjar framsýningarnar í Galerie Focus við ungari list staðfesti enn einaferð henda varhuga. Tey trý listafólkini eru sera ymisk og teirra listarliga bakgrund og støði er eisini ymiskt. Silja Strøm er helst tann, sum er búnast listarliga sæð, sjálvt um hon bara er 24 ára gomul og hon er eisini tann best útbúna av teimum trimum. Men listavegurin kann vera fjølbroyttur. Bøkurnar hjá Bárði Oskarsson um m.a. ein hund, eina kettu og eina mús eru einki minni enn genialar.”

http://listinblog.blogspot.com/2011/08/sisti-kjansur-at-siggja-framsyningina.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/08/kenslan-hja-bari-oskarsson-fyri-graum.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/08/tey-ungu-i-focus.html

Og so kom bókin um Hansinu Iversen endiliga. Undurfullur ræðuleiki varð presenterað saman við eini framsýning av verkunum hjá Hansinu Iversen í Steinprenti. Steinbjørn B. Jacobsen skrivaði m.a. soleiðis um bókina: ”Jú eg haldi, at bókin er meir enn ein marknasteinur, hóast nógvar listbøkur eru komnar tey seinastu árini. Hansina hevur tikið eitt stórt stig burtur frá tí, sum vit hava sæð fyrr her í Føroym, tí vit onkursvegna kendu aftur og kundu samanbera við okkurt annað listafólk. Hóast tað hevur hon fingið fótin fastan her heima, og fleiri og fleiri hava vant seg við ikki bara at góðtaka hennara list, men eisini njóta hana. Í mun til undankomnu listbøkur er hon lítil í vavi, men hon fyllir ikki minni í huganum aftaná, at tú hevur havt hana liggjandi beint við hondina, síðan hon útkom. Sjálvandi eru tað myndirnar sum eru tað berandi í bókini, og tær lata seg eisini síggja meir enn ta einu ferðina, tú troyttast ikki av at hyggja at teimum, og tá ið tú sær tær aftur, minnist tú at hava sæð tær, men tú kennir møtið við tær sum nýtt. Sum sagt smæðist henda lítla, fitta bókin ikki burtur millum tær størru, og hon er ein uppløgd gáva til øll livandi ungfólk og eisini tey gomlu, hóast tey eru vorðin nakað reyvatung”.

http://listinblog.blogspot.com/2011/08/hansina-iversen-undurfullur-ruleiki.html

Barnasjónleikur var á Tjóðpalli Føroya. Inger skrivaði m.a. hetta um leikin Snati: ”Leikurin inniheldur eitt hóskandi bland av tí poetiska og tí klikkaða, tí ævintýrliga og satiriska. Har er bæði okkurt fyri børn og vaksin at hyggja at og sjálvt um leikurin sjálvandi hevur einfaldan bygnað, ber til at fata leikin á fleiri støðum. Undirritaða vaksna ætlar ikki at brúka orku uppá at greina hesi ymsu støði og tað er eingin orsøk til at gera leikin djúpari enn hann er, tí Snati er júst so djúpur sum tílíkt eigur at vera. Harafturímóti vil eg fegin brúka orku uppá at vísa mítt takksemi bæði sum heild fyri, at onkur er, sum tímir at veita okkara børnum mentanarliga góðsk, men eisini fyri, at leikararnir smábannaðu á pallinum”.

http://listinblog.blogspot.com/2011/08/supersnati.html

September

I september mundi okkara forargilsi yvir Kringvarp Føroya, sum valdi at sleppa mentanini uppá fjall, ongan enda taka. Vit gramdu okkum um, at public service sáttmálin ikki verður yvirhildin, men eisini hetta kjakið fjaraði burtur uttan stórvegis úrslit. Kringvarp Føroya heldur framvegis fast í avgerð síni um eitt list- og mentanarfrítt sjónvarp.

http://listinblog.blogspot.com/2011/09/uha-kvf.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/09/kringvarp-froya-sleppur-mentanini-upp.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/09/ein-litil-tnasta.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/09/damubl-og-public-service-sattmalar.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/09/because-youre-worth-it.html

Tíbetur var góð list uttan fyri sjónvarpið. Norðurlandahúsið og Steinprent høvdu eina risa framsýning við verkum hjá Claus Carstensen. Framsýningin varð kuraterað av Kinnu Poulsen og hevði heitið Klaksvíkaffærer.

http://listinblog.blogspot.com/2011/09/klaksvikaffrer-fra-ferniseringini.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/09/klaksvikaffrer-claus-carstensen-synir.html

Klaksvíkar Sjónleikarafelag prógvaði, at veiggj enn er í sjónleikarafeløgunum við satiriska leikinum Pør, sum varð framførdur í Spaniastovu til stóra gleði fyri tey mongu, sum sóu hann. http://aktuelt.fo/page/grein/gravgangur_eftir_at_siggja_por

Móti endanum av mánaðinum varð val skrivað út og vit settu okkum tað mál, at fáa mentanina á valskránna. Um hetta eydnaðist er ilt at siga, tað eydnaðist í øllum førum ikki at fáa mentanin til at fylla í tí eftirfylgjandi samgonguskjalinum, men vit fingu nakrar politikarar til at skriva eitt sindur um list og mentan undir valstríðnum.

http://listinblog.blogspot.com/search/label/Mentanarval%202011

IS og KP

Brátt farna listaár 2

2011-12-30T10:00:00.000Z

Apríl

Í 2011 broyttist mentanarkjakið, meðan etableraðu miðlarnir í vaksandi mun sleptu lisini gjørdust mentanarbloggarnir fleiri í tali og kjakast var nógva ymsastaðni. Í byrjanini av apríl var fundur um list í Filadelfia.

http://listinblog.blogspot.com/2011/04/eitt-kvld-i-filadelfia.html

Kjakið um SALT helt á í apríl. Mikkjal Helmsdal skrivaði:

”Uppleggið hjá Saltsiloverkætlanarbólkinum inniheldur ikki nakra veruliga og haldbara virksemisætlan, sum kann sigast at vera eitt sakligt og fakliga haldgott grundarlag at byggja eina avgerð um stuðul á. Virksemisætlanin er meira ein hugleiðing ella fantasi enn ein ítøkilig ætlan. Hon er leyst orðað, har er nógv heit luft og nógvir fuglar á takinum, men einki, sum ítøkiliga undirbyggir, at karmarnir fara at verða fyltir út, og ongin ábending um, at ítøkiligar førleikar eru knýttir at verkætlanini, sum kunnu skapa tað virksemið, ið hugleitt verður um.”

http://listinblog.blogspot.com/2011/04/hvar-er-mentarpolitiska-rafestingin.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/04/salt-samstarv-um-avbjoingar.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/04/norskt-snus-og-froyskt-salt.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/04/stuff-that-dreams-are-made-of.html

Edward Fuglø hevði framsýningina Merry go round í Listasavni Føroya og bók varð givin út um hann, sum Eva Furseth skrivaði. Jóin Sigurðsson ummældi framsýningina. http://listinblog.blogspot.com/2011/04/havi-i-dag-veri-i-listaskalanum-og.html

Sissal Kampmann gav út sítt fyrsta yrkingarsavn, sum varð stórliga fagnað, m.a. her á blogginum:

http://listinblog.blogspot.com/2011/04/ein-sterk-nyggj-yrkjarardd.html

Mai

Stóra hendingin innan myndlistina var leiðaraskiftið í Listasavni Føroya, Nils Ohrt tók yvir plássið hjá Helga Fossadal og samstundis varð bókin Sekel givin út. Ein stór og flott bók um hundrað ár av føroyskari list, sum skelkaði fleiri, tá tey nærlósu hana. Longu tá bókin varð framløgd, vóru vit fleiri, sum næstan mistu høkuna av berum bilsni.

http://listinblog.blogspot.com/2011/05/tak-ta-roligt-wivel.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/05/ikke-meget-at-grine-af.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/05/skipa-um.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/05/sekel-er-bilagt-partsinnlegg-i.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/05/sekel-fer-ongan-veg.html

Norðurlandahúsið satsaði uppá dansin várið 2011. Dansiskráin innihelt m.a. eina fantastiska framførslu hjá svenska koreografinum Lotta Melin. Inger skrivaði m.a. ”framførslan er ikki bara stór list, tí hon er rørandi, ógvuslig, skemtilig, margháttlig, vøkur, poetisk, absurd, filosofisk og alt tað heila í senn. Hon er ikki stór list, bara tí framførslan er so forbannað væl dansað, spæld, fortald, koreograferað og scenograferað ella tí kroppar, myndir, ljóð og ljós ganga upp í eina hægri eind, samstundis sum hesir ymisku liðirnir bjóða hvørjum øðrum av og skapa óvæntaðar sambindingar og mótsetningar. Hon er ikki bara stór list, tí hon hugtekur og tekur yvir okkara kropp og sál ella tí hon flytir okkum aðrastaðni, til nýggjar ásannanir og nýtt innlit. Hon er eisini stór list, tí hon gevur okkun lívið aftur. Ja, á ein ella annan løgnan hátt upplivdi eg tað sum um, at lívið var uppsteðgað og brádliga fór í gongd aftur. Brádliga vóru nýggir møguleikar fyri at uppliva tónleik og hyggja at myndlist, fyri at fata kroppin og heimin. Framførslan hevur eina næstan mytika megi og eg fari ongantíð at gloyma sterku kensluna av endurføðing. Kensluna av at vera undir vatni fyri síðani at koma upp um vatnskorpuna og anda fyri fyrstu ferð. Eingin ivi, hetta er stór list”.

http://listinblog.blogspot.com/2011/05/endurfdd-vi-safe-place-to-die.html

Tjóðpallur Føroya fekk eisini norðurlendska vitjan:

http://listinblog.blogspot.com/2011/05/desperate-housewifes-utsettar-fyri.html

Okkara stóri málari, Zacharias Heinesen fyllti 75, hatta varð feirað við eini framsýning í Steinprenti:

http://listinblog.blogspot.com/2011/05/goi-zacharias.html

Og meðan kjakið um Sekel hitnaði hæsaði kjakið um SALT av. Tað gjørdist greitt, at verkætlanin varð til veruleika og tað endaðist verkætlanarleiðaranum, Ólavi Rasmussen at fáa til vega 58 000 000 krónur til hesa risastóru mentanarverkætlanina.

http://listinblog.blogspot.com/2011/05/saltsiloin-samtykt.html

Juni

Kjakið um Sekel helt á í juni. Fleri mentanarpersónar mótmæltu partar av bókini og sum úrslit av hesum innkallaði stýrið fyri Listasavn Føroya ónøgdu listafólkini til fundar. Fyri fleiri av hesum fólkunum var tað fyrstu ferð í seks ár, tey vitjaðu savnið.

http://listinblog.blogspot.com/2011/06/opi-brv.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/06/nu-er-dialogurin-opin.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/06/nevndin-ma-taka-frastu-fra-sekel.html

Summi vóru bilsin av, at stóra summarframsýningin í Norðurlandahúsinum ikki hevði føroyska list á skránni. Tað vóru teir báðir, sviin Jan Håfström og danin Knud Odde, sum høvdu framsýningina.

http://listinblog.blogspot.com/2011/06/kosmisk-somngangare-summarframsyningin.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/06/summarframsyningin-2011-fernisering-vi.html

Tróndur Patursson tók í summar lut í Biennale kijkduin í Hollandi. Vit á listablogginum vóru tíanverri ikki við og tað var tað heldur ikki onnur frá føroysku pressuni, sum var, MMR, politikarar, uttanríkisráðið og fleiri onnur vóru somuleiðis fráverandi og tað var synd og skomm, tí henda hendingin var umráðandi fyri føroyska list.

http://listinblog.blogspot.com/2011/06/vision-2013.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/06/myndafrasgn-fra-biennale-kijkduin.html

Brátt farna listaár 1

2011-12-29T09:43:00.000Z

Stóra Nýggjárskonsertin hjá Føroya Symfoniorkestri varð hildin 8.januar við kóri, solistum og ramasjang og send beinleiðis í sjónvarpinum og tað er gott, tí Nýggjárskonsertin er útseld hvørt ár. Tveir íslendskir sangsolistar vóru við, sopranin Tóra Einarsdóttir og tenorurin Gissur Páll Gissurarson. Eisini spældi Dávur Juul Magnussen tromboneleikari saman við symfoniorkestrinum. Eitt festligt kvøld, tá vit feira nýggjá árið og okkara symfoniorkestur.

Á Tjóðpalli Føroya byrjaði árið við leikinum ”Indberetninger fra en Rejse i Færø” hjá nýggja leiklistabólkinum DetFeröscheCompagnie. Hans Tórgarð ummældi framsýningina og skrivaði millum annað:
””Sjónleikur” kann mann kanska kalla tað, um mann øgiliga gjarna vil seta sjangru-navn á, onkur vil kanska heldur rópa tað “Performance” og onkur annar “Installatión” – men tað er alt líkamikið. “DetFærøscheCompagnie” hevur skapt eitt verk sum dugir at standa á egnum beinum, uttan at noyðast at hava eina sjangru at styðja seg til. Hetta er eitt vilt eksperiment, har øll elementir eiga líka stóran rætt. Innihaldið eru søgur og sagnir, men tað eru ikki bara orðini sum sleppa at ráða. Tónleikurin, pallmyndin, ljóðið og ljósið, eins og rørslur og dansur, eru forteljandi elementir eins nógv og orðini. Og tað er júst í hesum tey eydnast so ótrúliga væl: at geva øllum elementum líka stórt pláss, og lata øll vera forteljandi.”

http://listinblog.blogspot.com/2011/01/innberttningar-fra-eini-reisu.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/01/detferoschecompagnie-frasgn-fra-einum.html

Myndlistaárið byrjaði við eini stórari framsýning við verkum há Bárði Jákupsson, sum hann hevði í Listahøllini á skipasmiðjuni. Kinna ummældi framsýningina og skrivaði m.a: ”Monumentalu myndirnar krevja sítt bæði av rúminum og av áskoðaranum, ið má skoða verkið eina góða løtu til tess at fáa alt við, tí myndirnar eru sum áður nevnt kompleksar og bygnaðurin tykist umbroytast meðan tú hyggur. Fyrst sært tú kanska bara ein óskipaðan meldur av hesum m´unum, -temum kvikligu m-formaðu strokunum, sum onkur skemtari hevur samanborið við Mcdonalds logoið, men rættiliga skjótt er tað eins og myndaflatin í eyganum savnast til avlangar lindir, ið skjóta seg á skák niðureftir í rútmiskum rørslum, meðan ymsir formar stinga seg fram í myndarúminum, t.d. ein dagar ein ljósagulur rundingur undan vinstrumegin ovarlaga í myndini. Bygnaðurin líkist hinari myndini, men litirnir eru bjartari og heitari. Bládýpið tónar djúpblátt saman við ísnandi havgrønum og upp í móti gløða heitir gulir og reyðir litir. Samstundis sum myndevnið kann fatast sum ein klettastrond, er lýsingin rættiliga abstrakt. Okkurt ævintýrkent er yvir hesi myndini, ið er átøk eini dreymasjón, ella einum dreymaslotti”.

http://listinblog.blogspot.com/2011/01/hugans-landslg.html

Í januar er tað, vit kjakast um starvslønir og 2011 var ikki øðrvísi

http://listinblog.blogspot.com/2011/01/deja-vu.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/01/og-stuulin-for-til.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/01/starvslnir-2011.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/01/listarstuul-hvr-skal-hava-og-hvr-skal.html

Februar

Gávugóðsið hjá Thorvald Poulsen á Steinum verður á hvørjum ári latið ungum listafólki, sum hevur víst hegni og hug at útbúgva seg. Gávugóðsið fyri 2011 varð latið Dáva Juul Magnussen, tónlistamanni við hesi grundgeving:

Dávur Juul Magnussen (f. 7. nov. 1985) byrjaði at spæla trombone 12 ára gamal í 1998 sum næmingur á Føroya Musikkskúla. Hugurin stóð til saksofon, men hann valdi trombone, og tað var gott. Hann var virkin tónleikari, áðrenn hann í 2006 flutti til Skotlands at lesa tónleik á The Royal Scottish Academy of Music and Drama í Glasgow. Sum næmingur vann hann longu í 2008 fast starv sum Principal Trombone hjá The Royal Scottish National Orchestra – tjóðarorkestrið hjá skotum, kent fyri sínar upptøkur av kendum klassiskum verkum og av filmstónleiki. Hann er virkin sum tónleikari í øðrum høpum í Bretlandi, og ein solo fløguverkætlan frá hansara trombone verður fyrireikað. Hann er við í toymi í skotska tjóðarorkestrinum, ið gevur fronsku ljóðførisverksmiðjuni Courtois ráð í sambandi við sniðgeving og menning av framleiðslu av nýggjum trombonum. Hóast longu í føstum starvi ætlar hann sær kortini at gera lesturin lidnan. Dávur Juul Magnussen er ein sjáldsom blanding av einum lítillátaðum, musiskum, dugnaligum og vitugum menniskja við einari sterkari náttúruligari útstráling á palli, sum tað eisini sást av framførslu hansara á nýggjárskonsertini hjá Føroya Symfoniorkestri 2011.

Februar var eisini mánaðin, tá Dimmalætting setti mentanarstuðulin á breddan. Tað eydnaðist í stóran mun fyri blaðið at fáa gongd á kjak, men kjakast var eisini um hvørt hetta var rætti mátin at kjakast

http://listinblog.blogspot.com/2011/02/ikki-av-breyi-eina.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/dimmaltting-menta-og-kul.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/dimma-blakar-akrur-eftir-listafolkum.html

Og ikki var hetta einasta mentanarkjakið hendan mánaðin. Listin fekk innlit í verkætlanina um saltsiloina á Drelnesi og hetta setti ferð á lívligt kjak um harraborgir í huganum mótvegis at hugsa ov smátt, sum vardi meginpartin av várinum. Leiklistaráðið reageraði fyrst og nógv vóru teimum á baki.

http://listinblog.blogspot.com/2011/02/blog-post.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/brv-fra-leiklistaranum.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/03/lisa-2010-eitt-turbulent-listaar.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/03/salt-i-sari.html

Ein áv ársins bestu framsýningum var eisini at síggja í februar; Gullnám hjá Hanna Bjartalíð í Steinprenti.

http://listinblog.blogspot.com/2011/02/gullnam.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/hanni-bjartali.html

Og Tjóðpallur Føroya skaraði framúr við Meðan vit bíða eftir Godot

http://listinblog.blogspot.com/2011/02/vit-fara.html

Marts

Jóanes Nielsen kom út á donskum í mars

http://listinblog.blogspot.com/2011/03/joanes-nielsen-donskum.html

Várframsýningin varð í 2011 kuraterað av einum bólki av íslendskum listafólkum. Kinna skrivaði m.a: ”Nú er skútan vend, ella fyribils yvirtikin av íslendskum listapiratum, ið hava fingið púra fríar og fordómsleysar hendur til tess at skipa framsýningina. Hetta hevur við sær, at luttakarar, sum áður ikki høvdu sloppið gjøgnum nálareygað aðra staðni enn kanska hjá Lions, nú brádliga hava myndir hangandi á heiðursplássinum t.d. í pyramiduni í Listasavni Føroya. Íslendska strategiin er konseptuel og minimal og Harrin veit, at hava vit tørv á tílíkari endurnýggjan. Konseptið átti at gjørt Várframsýningina øðrvísi og hugvekjandi, men í staðin tykist hon nokkso tóm. Tómleiki er tíverri ikki serliga nýskapandi og tað er kitsch ella bad art konseptið heldur ikki, sjálvt um tað sjálvandi er eitt áhugavert og kanska nýskapandi twist, at kitsch framsýnararnar helst ikki eru greið yvir, at teirra list luttekur sum kitsch.”

http://listinblog.blogspot.com/2011/03/varframsyningin-rip.html

Virðislønarhandanir vóru eisini á skránni í marsmánaði. Mentanarvirðisløn landsins og heiðursløn landsins fór til ávikavíst Sunleif Rasmussen og Jonhard Mikkelsen.

http://listinblog.blogspot.com/2011/02/sunleif-og-jonhard-heirair.html

Sunleif fyllti 50 ár og tað sama fyllti Anker Mortensen.

http://listinblog.blogspot.com/2011/03/sunleif-50.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/03/anker-mortensen-fyllir-runt.html

Síðst í mars fingu vit at vita hvør er nýggi leiðarin í Listasavn Føroya:

http://listinblog.blogspot.com/2011/03/niels-ohrt-leiari-i-listasavninum.html

Sparingar á savnsøkinum

2011-12-28T11:52:00.001Z

Á fíggjarlógini komandi ár verður skarvaður ein triðingur av almennu veitingini til Sjósavnið á Argjum. At ein so lítil upphædd sum 100.000 krónur yvirhøvur ger nakran mun nakra staðni sigur so mikið sum, at Sjósavnið í stóran mun man vera myndað av góðum vilja og nógvum tímum av sjálvbodum arbeiði. Eg skilji væl, at vit øll skulu spara, tí so má vera í ringum tíðum. Men ein landsveiting til eitt savn uppá 300.000 krónur er framman undan so mikið lítil, at tað als onga meining gevur at minka hana. Eg havi sjálv verið við soninum á Sjósavninum og hugt og forvitnast og lært. Sjósavnið er sum kunnugt á sama hátt sum øll okkara søvn grundleggjandi partur av einum vitanarsamfelagi og er tað nakað vitanarsamfelag, sum eigur at formidla og dyrka áhugan fyri sjógvi og sjóarlívi, so er tað okkara.

Mínar bestu listaupplivingar í 2011

2011-12-27T15:29:00.005Z

Hetta árið hevur verið ómetaliga fruktagott listaár í Føroyum og eg havi havt ógvuliga nógvar góðar listaupplivingar í ár. Um eg í eini skjótari vending skal siga hvørjar mínar størstu upplivingar vóru innan listina gloymi eg kanska okkurt og tí er tað frálíkt, at Inger hevur gjørt eitt drúgt yvirlit yvir list og mentan í árinum, ið fór, sum kemur her á blogginum komandi fýra dagarnar. Men her er so eitt yvirlit yvir 10 yndislistaupplivingar í árinum, ið fór, og eg nevni ikki framsýningar, sum vit sjálvar hava skipað fyri ella har vit á onkran hátt hava verið involveraðar í Norðurlandahúsinum og Steinprenti, annars høvdu Hanni Bjartalíð, Zacharias Heinesen, Hansina Iversen, Knud Odde + Jan Håfstrøm og Claus Carstensen og fleiri onnur verið nevnd. Listin yvir yndislist avspeglar heilt vist, at eg upplivi mest av myndlist. Eri fullgreið yvir, at eitt nú Aldubáran, Doriakvartettin, Symfoniorkestrið osfr. hava havt frálíkar framførslur í 2011. Okkara vón fyri komandi árið er at fáa meira hjálp frá okkara lesarum, so at vit fá enn fleiri ummæli, myndareportasjur og umrøður og listabloggurin kann gerast fjølbroyttari. Tað er so løgið við listarligum upplivingum, at tær kunnu henda, tá tú minst væntar tað, men tú ert ikki í iva, tá tað hendir, um at talan er um stóra list. Hetta var júst tað, sum hendi, tá Hanus G.Johansen steig upp á røðarapallin á Vaglinum 3.desember og sang ein føðilandssang uttan gittara ella nakað sum helst fylgispæl. Mótmælandi mitt á vaglinum í ísakøldum kavaælingi og stríðum mótvindi, bæði so og so, gav henda sterka listarliga upplivingin okkum eina heita, savnandi kenslu av tilverunnar innihaldi og meining. Lat meg nýta høvið her at boða frá, at Hanus G.Johansen hevur konsert í morgin og ovurmorgin http://aktuelt.fo/grein/eykakonsert_vid_hanus_og_poul_f Tøkk fái Hanus og øll hini listafólkini fyri innihaldsríkar løtur í brátt farna ári.

Yndislist í 2011

Poesi:

Bræddur firvaldur hjá Tóroddi Poulsen. Mentanargrunnur Studentafelagsins.
Ravnar á ljóðleysum flogi - yrkingar úr uppgongdini hjá Sissal Kampmann. Forlagið Eksil.

Leiklist:

Meðan vit bíða eftir Godot. Samuel Beckett á Tjóðpallinum, leikstjóri Eyðun Johannesen.

Tónleikur:

Hanus G.Johansen: Framførslan á Hertak Vaglið tiltakinum av Føroyar mín móðir og Vónloysi - menning hjá Pól F.Joensen v.lagi hjá Hanusi G.Johansen.
Sunleif Rasmussen: Jordpigernes drøm (Við teksti eftir William Heinesen. Danmarks Radios Pigekor framført í Norðurlandahúsinum)

Films/videolist

Dennis Agerblad: Vón (Tóroddur Poulsen)

Myndlist:

Anker Mortensen í Listahøllini
Marius Olsen í Steinprenti
Silja Strøm í Galerie Focus

Annað:

Hitt føroyska skjaldraveldi: Villanelle de taux plat extraordinaire ella Biddaragonguvillanelle tjúguhundrað og ellivu. Framførslan í Steinprenti í smb. við upplatingina: Myndaódnin 2011

Hey skál drekkið í botn...

2011-12-26T10:31:00.002Z

Dagurin í dag, 26.desember verður hildin til minnis um fyrsta kristna pínslarváttan, Sankta Steffan, ið sambært fólksligum halgisøgum í miðøldini varð sagdur at vera fjósdrongur í tænastu hjá Heródusi kongi og tann fyrsti at bera eyga við Betlehemsstjørnuna. Heródus var í holtur við at eta stoktan hana, tá Steffan greiddi honum frá stjørnuni og hennara týdningi. Heródus segði við Steffan, at hansara frásøgn var eins ómøgulig og fór stokti hanin at gala. Alt fyri eitt gól hanin (á latínskum!) Christus natus est og Heródus bleiv so óður, at Steffan varð tikin av døgum og hervið gjørdist fyrsti kristni pínslarváttin. Kelda: http://www.folkekirken.dk/hoejtider-og-traditioner/jul/2-juledag-skt-stefansdag/

2.jóladagur plagdi annars at vera tann heilt stóri ballingardagurin og tí ætlaði eg at finna dømi um føroyska myndlist, sum onkursvegna tematiserar drekkarí, men tey eru ikki so løtt at finna sum eg helt. Eg veit, at Mikines hevur onkrar myndir av veitslulagi, m.a. ein málning, sum nevnist Drykkjumaður frá 40´unum, William Heinesen hevur eisini málað onkrar trøllaveitslur og Torbjørn Olsen málað ella teknað onkra cafémynd, men eg havi í øllum førum ikki á internetinum funnið so nógvar sum eg roknaði við at finna.

Her eru nakrar góðar myndir, sum eg fann, umframt ein lutfalsliga nýggj video hjá Dennis Agerblad yvir tekst eftir Tórodd Poulsen. Tað snýr seg kanska ikki so nógv um drekkarí, men videoin er festlig og riggar heilt væl til annan jóladag. Skál! Og havið ein góðan 2.jóladag, ófriðarligan sum friðarligan.

Tóroddur Poulsen: Tostatræ. 2010 Steinprent

Marius Olsen. Royndarprent 2009

Torbjørn Olsen: Innanhýsismynd 1998

Tóroddur Poulsen: Einki heiti 2006

Dennis Agerblad við teksti eftir Tórodd Poulsen: Málhøvd

Orðið varð hold...

2011-12-25T16:03:00.003Z

Jólaaftan aftan á karamellur og jóladunnu og søt epli og vanlig epli og brúna sós og reyðkál og rísalamang og gávurokan er tað kanska ikki løgið, at ein ávísur andaligur tómleiki ger seg galdandi. Seint jólaaftanskvøld gerast vit øll katolikkar eina stund, meðan stovurnar fyllast av latínskum lestri á midnáttarmessuni í Rom. Eg eri ikki greið yvir hvussu leingi hesin siður hevur verið hildin í m.a. danska, t.v.s. eisini føroyska sjónvarpinum, men nøkur ár eru tað eftirhondini og sum tað ofta er við tílíkum endurtøkum, tykjast tær eftirhondini meiningsfullar. Í øllum førum geva tær minst líka nógva meining sum ritual okkara ótørvandi kring rísalamangin og okkara meir ella minni amerikaniseraðu jólasiðir. Eitt dømi um amerikaniseringina hoyrdist í útvarpinum fyrrapart jólaaftan, tá ein av teimum annars so autentiskt-bygdasligu og hugnaligu jólamonnunum í Skeivahelli helt fyri, at jólamaðurin kemur við gávum gjøgnum skorsteinin, men bara tá børnini sova. Og tað passar heilt væl í USA, har tey halda jól jóladag, meðan vit pakka upp longu jólaaftan. Tað kendist eisini á tí desorienteraða smádronginum, at hann so ongar ætlanir hevði um at sova, áðrenn hann skuldi pakka upp.

Midnáttarmessan er stórsligin bæði so og so, men horisontali sanglesturin kann virka svøvnligur uppá summi. Pávar skifta, men altíð eru teir avgamlir, tann núverandi er so illa fyri, stakkalin, at messan mátti framskundast, umframt at høvuðspersónurin mátti koyrast inn (minti eitt sindur um flottu scifi entransuna hjá Darth Vader), men Bænadikt 16. tóktist yvirhøvur ikki andliga viknaður, tá hann fanst at teirri grunnu kommersialiseringini av jólunum. Fyrstu ferð, eg vitjaði stórbæru Pæturskirkjuna í Rom var eisini fyrstu ferð, eg gjørdist greið yvir, at eg eri protestant. Kendi meg yvirtiknan av teimum ómenniskjaligu dimensjónunum á kirkjurúminum og av tonsavís av dýrum skreyti, av gulli, marmori, handverki og list hjá Michelangelo og Bernini m.a.. Materiel yvirflóð og halgimenni, sum verða pínd og sundurskorin og stokt, meðan tey gráta blóð. Pæturskirkjuna upplivi eg sum heild sum eina ómetaliga kropsliga kirkju og størsti parturin av henni er fíggjaður við avlátshandli katólsku kirkjunnar. So er við so nógvum av fyrndarinnar monumentum, at tey høvdu ikki verið til uttan álvarsliga stættarmun og beinleiðis misnýtslu av medmenniskjum.

Midnáttarmessan gerst ofta høvið hjá mær til listasøguliga og ikonofrafiska grundan. Pæturskirkjan er ómetaliga kompleksur bygningur, tí alt í henni hevur týdning og tilsipingar til antin ta gomlu fornkirkjuna, ella til Konstantin keisara, ella tey ymisku pontifikatini og so framvegis. Nógvar bøkur eru skrivaðar um Pæturskirkjuna og hesa midnáttarmessuna sat eg brádliga og undraðist á altarið, sum er so løgið staðsett mitt í kirkjuni. Men tá eg fór at hyggja neyvari, var talan ikki um eitt altar, men um eina baldakin, sum er staðfest mitt í sentralkirkjurúminum. Stóri barokklistamaðurin Gian Lorenzo Bernini var fimmogtjúgu ár, tá hann fekk tignarligu uppgávun at gera eina baldakin ella ein hásætishimmal uppi yvir grøvini hjá Pæturi í Pæturskirkjuni. Grøvin stavar frá teirri gamla basilikabygninginum, fornkirkjuni hjá Konstantin keisara, sum Pæturskirkjan er bygd omaná. Grøvin kundi sjálvandi ikki flytast og tí var avbjóðingin hjá Bernini stór. Tað er ikki at gera ov nógv av at halda uppá, at mátin, sum Bernini loysti uppgávuna, er serstakur. Fyrimyndin til bronsusúlurnar er úr templinum í Jerusalem. Súlurnar eru snaraðar og býttar í tríggjar liðir, sum allir eru prýddir á ymsan hátt. Súlukapitelini eru korintisk-kompositt og súlurnar bera ein ein hásætishimmal við einglum og Pæturi við lyklunum til himmiríki. Uppi yvir er ein gullkúla við einum krossi allarovast. Baldakinin var liðug í 1633 og jólaaftan í 2011 bar tað mær til úr Sjúrðargøtu at skoða hetta fantastiska verkið hjá Bernini í sjónvarpinum. Orsøkin til tær nógvu býflugurnar, ið síggjast ymsastaðni á monumentinum er, at Barberinipávin bílegði verkið og býflugur vóru á skaldramerkinum hjá Barberinislektini, men býflugur hava harumframt síðan fornøld verið symbol uppá klóka leiðslu. Sostatt er heldur ikki fáfongdin til fánýtis, tá hon fylgist við framsøkni.

Eg var enn mett og væl sett, tá eg vaknaði seint fyrrapartin jóladag. Eg tendraði útvarpið í somu løtu sum bispur Jógvan Fríðriksson segði, at orðið varð hold, kjøt. Dagsins tekstur man vera Jóhannes 1.14 "Orðið varð hold og tók bústað millum okkara, fullur av náði og sannleika, og vit sóu dýrd Hansara, dýrd sum hana, ið einborin Sonur hevur frá Faðir Sínum.". Mær dámar so væl at lurta eftir okkara humanistiska bispi, og í dag bað hann eisini fyri teimum skapandi, teimum sum fáast við list og mentan. Vit liva sum kunnugt ikki av breyði eina, men breyð skal til eisini hjá listafólkunum, og eg taki fult undir við bønini hjá bispi. Ein tann besta gávan, sum kom her í húsið jólaaftan var bókin hjá Bárði Oskarsson "Flata kaninin", sum er minimalistisk, fjollut, fitt, filosofisk og gevur ríkt høvi til abstraktar tankar og andaligheit, sum okkum heilt vist tørvar 1.jóladag. Gleðilig jól.

Regin Dahl Goymi eg minni

2011-12-25T11:11:00.000Z

Goymi eg minni um hvítan sand
og sokkar og hosur á steinum
og børn, ið vassaðu fram við land
á bleikum, smalvaksnum beinum.

Goymi eg minni um leik við strond
og hoppan á áargróti,
ráddi eg fríur um míni lond,
snarpur var eg á fóti.

Silvitnislag um tarastrond
fossaskúm eftir kletti -
goymi eg minni um bleyta hond:
Hjálp mær, hjálp mær, eg detti!

Tú hevði fátækt og frísut hár,
eyguni biðjandi blá -
tað var ein løta ein dagin eitt vár,
aldri hon gongur mær frá.

Vassa væl børn enn við heimastrond,
byggja sær hús og brú -
enn hevur tú bønandi bleyta hond,
enn er tað bara tú.

Stuðlaveikur er armur mín nú,
fóturin stirvin at ganga -
rætt mær tó aftur hond tína, tú,
at styðja teg lívsdagin langa.

(1944)

Endurtøkur

2011-12-24T11:11:00.001Z

Alt er nýtt í nátt,
hugsaði eg og varnaðist,
at kaffið í koppinum var kalt.

Alt er einfaldar endurtøkur.

Einfaldir dreymar
hjá ótroyttiligum sálum,
sum leitaðu
mllum húsini,
millum menniskjuni,
og hjá tí vit kenna.

Endurtøkur. (Vakni)
Endurtøkur,
eins og ljóðið frá havinum,
tá tað nátt og dag
brýtur móti klettunum.

Eins og flóð og fjøra, virði, siðir,
kvinnur, menn,
árstíðir, orð.
Klingrur.
Einfaldar klingrur.
So sára einklar og líkatil.

Alt er so nær í nátt, kendi eg á húðini,
sum prikaði og brendi bláhvít,
tá kalda náttarluftin kom inn gjøgnum
tey altíð opnu vindeyguni.

NÆR.

Tók um meg.
Tók alt,
sum stóð uttanfyri
við inn.
Innarligt. Innarliga. Innanfyri.
Innast. Innast inni. Inni. Inn at.
Inn um.
Inn.

Droparnir dryppa úr krananum.
Kaffið í koppinum er kalt.

Eg reisi meg.
Telji eitt fet, tvey fet, trý fet
í reyðum skóm.
Stoyti kaffið í vaskið.
Geri nýtt.

Gleðilig jól

2011-12-24T10:32:00.000Z

Tað er Rune T.Kidde, sum hevur funnið uppá hesa herligu tekningina um tey bæði, sum orsakað av einum óbetýðiligum talifeili síggja út til at fáa eini syrgilig jól. Við hesari ynskja vit okkara lesarum eini gleðilig jól. Síðsti partur av jólakalendarayrkingini kemur um eina løtu - minst líka so fanastiskur sum restin. Takk fyri Sissal Kampmann.

Endurtøkur

2011-12-23T10:04:00.000Z

Gangi gjøgnum garðin.
Eg telji fetini sum klikkja
á einføldu foldini.

(Eg, einfalda gangi ikki
einsamøll.)

Guð við edd er í jørðini.
Hann er í trøunum,
sum vaksa mótí himmalhválvinum.
Hann er í svørtu greinunum,
sum rætta armarnar gjøgnum heilt.
Hann er røturnar,
sum festa lívið
í gløðandi kjarnan
á jørðini.
Hann er í børkinum,
sum eg taki myndir av,
fyri ikki at gloyma nøvnini
á teimum,
sum vóru,
eru
og á teimum, sum
koma.

Guð við edd er náði.
Loftar olmussuni,
áðrenn hon dettur í lógvarnar
á dýpinum.
Áðrenn gráa likkan
flýgur yvir silvuraldum,
tjóraðum bátum
og
ótamdum hundum
ein regnvátan, tungan dag..
Áðrenn beinini verða krossaði.
Áðrenn hárið streyfar borðið.
Áðrenn vit venda ryggin til.

Guð við edd er handalag.
Hann turkar hárið.
Og gerandisdagarnar.
Vendir havinum rættan veg,
so tað ikki rennur útav
kantinun.
So tað ikki rennir útav
borðkantinum
á tí nú ruddaða borðinum.
Eg telji ongar lutir meir.
Eg telji ongan longsul.
Eg telji ikki hondskrivaði brøv
í málaðu skuffunum.
Eg hoyri onga rødd tosa við
meg frá uppvaskinum longur.
Minnist ongar sangir frá fortíðini.
Ongi gloymd telefonnummur.
Lítli fuglurin er flogin
út gjøgnum altíð opna,
lítla vindeygað.
Marglitti, kviki fiskurin
er svomin
niður gjøgnum
reinsaða frárenslið
saman við uppvaskivatninum.
Telefonirnar hava ringt
á gáttini til morgunin,
og orðini hava ferðast við ljósins ferð
gjøgnum káplarnar.
Hann hevur sagt upphavinum søgurnar
úr heiminum handan veggirnar,
handan høvini, handan fjøllini.
Søgurnar
um hyacintir í vindeyganum.
(Summarfuglar, patchouli, patchouli)
Um afturlatin eygu,
lop út í blunkandi, reyða
býin.
Um útlúgvaðar detektivar
handan bleiktrandi skíggjar.
Klæði í skápunum,
bálum á gólvunum,
bláum ballónum,
likkum á pelum,
gráum livandi,
droymandi vegum.
Søgurnar um
endurtøkurnar av einføldum ringrásum,
sum í teirra einfalda uppruna
gjørdust óskilligar marrur við tíðini.
Brennievnið í tráani eftir tí fullkomna.
Sigur frá tí,
ið fyrr stóð uttanfyri.
Frá tamdari náttúru.
Runnum í arkitektteknaðum garðum,
sum krupu upp eftir grønu líðunum.
Inn í klovnu gjáirnar,
inn til hjálpirøturnar.
Frá svørtum leðurstyvlum,
sum nú standa í gongini.
Søgur um hin halta, assymetriska,
handan róðrið,
ein sólskinsdag í kjóla.
Um undranina yvir kensluna av
tilverunnar lætta stroki eftir pannuni,
tá Guð við edd sat við songina,
meðan tú svav.
*

Endurtøkur

2011-12-22T07:00:00.002Z

Tá tað er nátt.
Gongur hann
inn ígjøgnum dyrnar
í afturvendandi
dreyminum.
Um teg.

Í dreymum,
har eg einfalda,
traðki við varsemi
við fótum mínum,
eitt fet, tvey fet, trý fet, fýra fet.

Einføld fold fyri fótum mínum.

Endurtaki.

Eitt fet, tvey fet, trý fet, fýra fet.

Eg, einfalda.
Foldin er undir mær.
Foldini komi eg úr.
gangi á einfaldari fold.
Traðki á foldina.

Bróti minnið.

(SK)

Endurtøkur

2011-12-21T07:45:00.002Z

21.

Guð við edd gongur aftur.
Og fram. Aftur og fram. Aftur.
Innast, innast inni, inni, inn at, innarlaga, inn um.
Inn gjøgnum mínar veggir.

Guð við edd er styrki.
Togar meg enn einaferð
upp av gólvinum.
Turkar vátu skógvarnar yvir hitanum
frá loganum.
Ristir við høvdinum at óruddinum á gólvinum.
Tekur linealina upp úr lummanum.
Mátar.
Rættar alt tað skeiva til.
Letur vindeygað upp.
Rópar hundarnar inn úr vindinum.
Gevur teimum vatn.
Loysir keturnar.
Loysir samanvoksnu limirnar,
samanvoksnu gerandisdagarnar.
Loysir endurtakandi tankarnar
frá kroppinum.
Endurtakandi feilirnar
frá samvitskuni.
Ringir eftir elektrikaranum.
Biðjur hann binda káplarnar rætt saman.
Eftir VVS manninum,
sum reinsar og rættar frárenslið.
Eftir kvinnuni, sum flættar tey bæði saman.
Og eftir kvinnuni í reyðum skóm,
sum klikkir tríggjar ferðir við hælunum
fyri okkum,
sum síggja óttan fyri tí,
ið stendur uttanfyri
hvørva við roykinum
frá bálinum á gólvinum.
Við bláu ballónini yvir trøunum,
har vit brendu av fyrstan tíð.

Guð við edd gongur aftur.
Og fram. Aftur og fram.
Aftur.

(SK)

Endurtøkur

2011-12-20T08:52:00.006Z

20.

Oman gjøgnum bøin.
Renni skjótt. Skjótt. Skjótt.
Døggin av grasinum bloytir skógvarnar.
Føturnar vátar og ísakaldar.
Fingrarnir knýttir í ermuni.
Renni so skjótt,
at eg ikki fái anda.
Tivi,
við hálvafturlatnum eygum,
so vindurin ikki sleppur inn.
Við hálvopnum munni,
so ljóðini ikki sleppa út.
Steðga ljóðini frá klokkunum.
Eg skilji ikki hvar tey koma frá.
Renni eftir gráa vegnum.
Her er ongin at síggja.
Men eg síggi teg standa í vindeygakarminum.
Tú flytir grønu planturnar. Blundar. Leypur.
Letur borðið og hann, ið heldur teg vita, sita.
Eftir.

Skrykki hurðina upp.
Renni upp gjøgnum brøttu trappurnar.

Eg telji eitt fet, tvey fet, trý fet, fýra fet,
fimm fet, seks fet, sjey fet, átta fet.

Togi øll klæðini í øðini út úr skápinum.
Blaki tey afturum meg.
Grýti tey á gólvið.

(Eg kenni svarta leðurstivlan traðka í andliti hjá mær.
Guð við edd, sig mær nú, hvør er úti, hvør er inni?)

Nú liggja tey í einum stórum, svørtum, samanvaksnum bunka. Eitt siamesiskt monstur.
Ógjørlig at skyna frá hvørjum ørðum.
Taki eitt plagg fyri og annað upp.
Hyggi at teimum og vamlist.
Eg toli ikki bíligt reyðvín.
Heldur ikki blinkandi skelti og gular bussar.
Sentimentalar ferðir aftur til gloymd telefonnummur,
brot úr gomlum sangum, ella samanvaksnar lutir.
Havi hug at seta eld á klædnafjallið.
Síggja tað brenna.
(Summarfuglar, hyacintir, patchouli, patchouli.)
Hvørva í einum brakandi eldhavi
saman við søgunum og endurtøkunum,
sum búgva innast inni, í hvørjum einstaka fipri.
Í hvørjum einasta seymi. Í hvørjum bundnum eyga.
Vil síggja øll tey brúktu og fánaðu orðini tey sleipa við sær
sum eina tunga byrðu, tey hokna undir,
smelta saman við plastikkknappum,
snarlásum, beltispennum.
Vil síggja syrgiliga, eyðmjúka, skroypliga pappírstunna búnan reisa seg upploystan, tileinkisgjørdan úr loganum sum ekkóandi, afturvendandi Fønix. Flákrandi sum ein sigursharri, ið endurvann valdið á gerandisdegnum yvir bálinum á gólvinum í einari íbúð, har uppvaskivatnið rennur gjøgnum tronga frárenslið, niður í upphavið allar dagarnar í vikuni, har tað møtist við havinum, ið fevndi alla klótuna, uttan at renna útav. Sigur havinum sonnu søgurnar um afturvendandi dreymarnar, um hjólini, um útlúgvaðu ringrásinar, óttan fyri brotunum, um møðina, um andstygdina fyri sjálvuppfunnu mytologiunum uttan veruligan botn. Um sjónina av ryggum. Um minnini um hvít, svallig seingjarklæði, sum hvønn morgun føða hugin til mánadagar. Um lunkað kaffi við mjólk og silvur á aldum. Um olmussurnar, gráu likkurnar, dreingirnar í børkinum, smølu vegirnar, bert avbrotin av skelkinum frá siðunum og virðunum, ongin longur minnist hvørs uppruni var.

(SK)

Endurtøkur

2011-12-19T06:44:00.004Z

19.

Tað er so stilt í nátt. Úr vindeyganum síggi eg reyða skeltið á endastatiónini. Blunkljósini á gula bussinum, sum steðgar, setir eina kvinnu av á torginum. Smáu perurnar á nakna trænum. Súkklulyktir blinka á tveimum súkklum, sum spakuliga fara framvið høga, boygda hotelbygninginum. Hoyri ljódligar røddir inn gjøgnum altíð opna vindeygað. Hoyri kvik fet eftir turrum, sløttum, breiðkaðum vegum, har dreymarnir og lívini liggja í dvala. Hárið er turt. Appilsinin er flust. Orðini standa føst í hálsinum sum naglarnir í komandi endanum. (Møðist) Guð við edd tendrar ljóðið frá fremmandleikanum fjøllini, dalarnir, vøtnini, áirnar, klettarnir, høvini, gjáirnar, urðirnar senda ígjøgnum íbornu útvørpini. Tendrar skilnaðin frá upprunanum. Tendrar teskini frá tí ótamda. Tendrar tvíningin. Tendrar vitloysið á ranguni. Gjøgnum kilometurlongu káplarnar, grivnir undir stórbýnum, stoytir hann litrar av tráan, blandaðum við morgunsamrøðum, á gáttini til morgunin. Gjøgnum veggirnar vaksa greinar við tungum, søtum fruktum, sum uttan mótstøðu detta tungar í lógvarnar. Móti múrinum standa menn á rað við rygginum til ómøguliga gerandisdagin. Yvir trøunum sveima bláar ballónir við pappírstunnum skjøldri. Gjøgnum vindeygað síggi eg eina lagnu, tvær lagnur, tríggjar lagnur, fýra lagnur, fimm lagnur endurtaka brotsgerðirnar frá í gjár. Hyacintinar í vindeygakarminum standa í fullum blóma.

(SK)

Endurtøkur

2011-12-18T09:27:00.002Z

18.

Yvir kross. Aftanfyri vátar rútar. Havið svart. Silvur á aldunum.

Yvir kross. Uttanfyri vátar rútar. Himmalin svartur. Silvur á aldunum.

Markleys mørk. Óhoyrdar bønir. Olmussur søkka á havsins botn. Dreymarnir viga tyngst.

Drukna við veingjaðu vónunum um endaleysar ferðir á speglblonkum fløtum.

Drukna í gerandisdegnum, sum misti møguleikarnar í tímanum, tá ljósið og myrkrið tóku hvønn annan í hendurnar, og lótu okkum standa ivandi, livandi í vindinum. Í úlvatímanum, har keturnar hoyrast glinta úr upphavi heimsins.

Guð við edd er vatntættur.

Guð við edd! Hvør er úti? Hvør er inni?

Yvir kross. Armarnir sum fevndu.
Yvir kross. Beinini, sum gingu avstað.

Vendu ryggin til tað, sum smakkar av fremmandum. Søtum.

(SK)

Endurtøkur

2011-12-17T16:09:00.002Z

17.

Upp úr rúgvuni á gólvinum vaksur eitt træ. Nøvnini skorin í børkin standa lið við lið. So tætt, at tey nærum standa omaná hvørjum øðrum. Fella saman í eitt kent navn. Svørtu greinarnar við grønum bløðum vaksa inn í veggirnar, út gjøgnum veggirnar, upp ígjøgnum loftið, út gjøgnum takið. Út.

Eg síggi tungar fruktir hanga á greinunum. Tungar fruktir. Eg fari nærri. Hyggi og undrist. Kenni tær ikki aftur. Havi eg smakkað tær fyrr?

Taki eina av trænum. Hon sleppur takinum uttan mótstøðu. Liggur nú tung og myrkt lilla í hondini. Bleyt sum floyal. Rund. Skínandi.

Brádliga síggi eg. Fuglurin flýgur. Flaksar kvikur út gjøgnum lítla vindeygað í vitinum. Hurðin stendur víðopin. Uppvaskivatnið rennur skjótt og skitið út gjøgnum frárenslið. Bussurin steðgar harðliga. Missi pelshúgvuna úr hondini. Trýsti innvølirnar inn aftur í búkin. Leggi pannuna móti ísakalda, fuktiga rútinum. Landslagið strýkur framvið.

Minnist gráa vegin, kava, likkuna, topparnar á aldunum, orð, sum ikki kunnu takast aftur. Vandan í býarinnar útjaðara. Brot úr sangum, eg helt eg hevði gloymt. Søta smakkin av køldum. Lati eyguni aftur, tá sannroyndin rakar meg.
Eg kenni fruktirnar sum systrar og brøður. Tær fylgja mær nátt og dag. Geva mær ikki frið eitt minutt av degnum. Sova saman við mær í náttini. Í gummistyvlum og ullintum troyggjum liggja tær tætt upp at mær, sum sjólætnir sjómenn. Dríva av søltum sjógvi. Olmussur, sum ikki vóru hoyrdar. Mínir trúgvu fylgisveinar. Ein forlongdur partur av kroppinum.

Tær eru alt tað, sum stóð uttanfyri. Atanfyri afturlatnu hurðarnar og vindeyguni. Hugdu altíð inn. Aldri út. Tær eru alt tað, sum ikki rúmaðist við borðið, har vit sótu í hitanum, og tosaðu um ringrásir, meðan vit hugdu út gjøgnum lítla vindeygað. Einføldu ringrásirnar av tíð, menniskjum, flóð og fjøru. Av siðum, virðum, myrkri og ljósi, orðum, monnum og kvinnum. Av feilum. Av ringari samvitsku. Av longsli, av øllum tí, vit angra. Av boygdum høvdum. Av vátum. Hevur Guð við edd gloymt okkurt. Uttanfyri?

(The word monster derives from Latin monstrum an aberrant occurrence, usually biological, that was taken as a sign that something was wrong within the natural order. A monstrum is a sign or potent that disrupts the natural order as evidence of divine displeasure
The word connotes something wrong or evil; a monster is generally morally objectionable, physically or psychologically hideous, and/or a freak of nature. It can also be applied figuratively to a person with similar characteristics like a greedy person or a person who does horrible things.)

Og eg veit við eitt, at tær er bundnar sum báturin í myrkrinum. Í bølamyrkri. Liggja í vindi og regni, fremmandar og kaldar millum allar hinar bátarnar, sum liggja tvungnir á rað og bíða, til teir vera tiknir út, sleptir leysir aftur á havinum eftir endaleysu náttunum, døgunum, tímunum, minuttunum, sekundunum, sum ongan enda tóktust at hava. Út har fuglurin letur. Út har sólin skínur sterkari enn nakra aðra staðni í allari verðini. Út har frælsi kennist millum fingrarnar, í munninum, á varrunum sum ein farri av salti og vætu. Út á villu víddirnar. Tær liggja á rað sum sletuhundar. Dovna millum hvønn annan, meðan longsulin eftir aftur at sleppa at renna eftir blonku kavaflátuni ósjónliga fær heita kroppin á teimum at rista aftanfyri feldin. Í eygunum sæst ótolni og rastloysi eftir at sleppa avstað, fúka framvið í hvøssum skotum: Ein skuggi, sum ger tey myrk. Av og á lyfta teir høvdið. Vísa tenn. Sleikja sær um kjaftin og snodda við høvdinum afturá. Snodda, lukta, hvønn veg, vindurin ber. Longsulin glitrar í eygunum á teimum sum lítlar, gløðandi eldkúlur, sum ikki hoyra hesari tíðini til, og keturnar, sum binda teir, tær ringja sum klokkur, tá tær skava yvir steinarnar. Ótolnir, ótamdir í tamda, tolna villskapninum. Teir strekkja labbarnar, og leggja teir yvir kross. Bíða. Endurtaka.

(SK)

Útgávugløgglistatøkkoghurrá

2011-12-17T14:31:00.003Z

Inger og eg eru ovfarnar og óendaliga takksamar yvir tey nógvu fólkini, sum komu til okkara gløgglistaløtu í gjár at feira útgávuna av Listin 2011. Túsund takk fyri, tit, hatta var av sonnum ein herlig løta. Vit takka úti, vit takka heima, vit takka tjóðveldis-tingkvinnunum, vatninum í Vestmanna, Steinprenti Jan og Fríðu, Erlu og John, Carl Johan og Herluf, Føroya Bjór og Okkara, øllum listafólkunum og øllum teimum, sum møttu upp og øllum tykkum. sum ikki møttu upp, men lesa listabloggin. Takk! Onkur sat eftir mest sum ógløggur, tí at gløggið var uppi, so har var alt, sum tað átti, tá Listin 2011 varð givin út og vit gleða okkum til næsta ár. Eg seti inn myndir, sum Fríða og Jan hava tikið.

Bárður og Jan fáa eitt hugnaligt prát

Inger lesur upp fantastiska tekstin hjá Barnett Newman um hitt fyrsta menniskjað, sum var listafólk

Fólk lýða á Inger

Nógv fólk vóru til tiltakið

Eg hugleiði um vatnið í Vestmanna og at eg ætli at fáa Heðin Mortensen at kanna hvat tað er, tey lata út í tað.

Áhoyrarar

Carl Jóhan lesur m.a. eitt fantastiskt brot úr nýggju skaldsøguni

Hýrurin var góður av besta slag

Erla skonkir gløgg

Kim og Fríða

Poul, Annika og Annika